• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dipsacaceae

    Przeczytaj także...
    Kozłkowate (Valerianaceae Batsch) – rodzina roślin zielnych należąca do rzędu szczeciowców (Dipsacales Dumort.). Należy tu 15–17 rodzajów (w zależności od ujęcia systematycznego) skupiających 315 gatunków. Rośliny te występują głównie na półkuli północnej, ale także w Ameryce Południowej, w Afryce, w Azji południowo-wschodniej.Świerzbnica (Knautia L.) – rodzaj roślin z rodziny szczeciowatych. Według niektórych ujęć taksonomicznych należy do niego ponad 60 gatunków występujących na obszarach o klimacie umiarkowanym w całej Europie i Azji Gatunkiem typowym jest Knautia orientalis L..
    Czarcikęsik (Succisella Beck) – gatunek rośliny z rodziny szczeciowatych (Dipsacaceae). Gatunkiem typowym jest Succisella inflexa Beck.

    Szczeciowate (Dipsacaceae Juss.) – rodzina roślin okrytonasiennych z rzędu szczeciowców (Dipsacales). Zalicza się tu w zależności od ujęcia systematycznego około 290 gatunków skupionych w 8–11 rodzajów. Rośliny tu należące to byliny z główkowatymi kwiatostanami, liśćmi naprzeciwległymi i suchymi owocami zawierającymi pojedyncze nasiono.

    Gatunek (łac. species, skrót sp.) – termin stosowany w biologii w różnych znaczeniach, zależnie od kontekstu, w jakim występuje. Najczęściej pod pojęciem gatunku rozumie się:Owocostan, owoc złożony – owoce powstające z przeobrażenia całych kwiatostanów. Przy ich tworzeniu może brać udział (oprócz słupka) dno kwiatowe, okwiat, liście przykwiatowe i oś kwiatostanu. Owocostany po dojrzeniu w całości odpadają od rośliny.

    Systematyka[]

    Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

    Rodzina stanowiąca jedną z linii rozwojowych w obrębie rzędu szczeciowców Dipsacales w grupie euasterids II wchodzącej w skład kladu astrowych (asterids) należącego do dwuliściennych właściwych (eudicots). Rodzina siostrzana dla kozłkowatych Valerianaceae.

    Grupa siostrzana (ang. sister–group) – w systematyce kladystycznej grupa organizmów powstała z jednej linii ewolucyjnej (grupy macierzystej) po jej rozszczepieniu. Dwie grupy siostrzane wraz ze swym wspólnym przodkiem stanowią grupę monofiletyczną. Gatunki należące do grupy siostrzanej charakteryzują się pewnymi specyficznymi, wspólnymi cechami (synapomorfiami), które nie występują jednak w grupie macierzystej (są ewolucyjnie nowe).Dwuliścienne właściwe (trójbruzdowe) (Eudicotyledoneae Donoghue, Doyle et Cantino, ang. eudicots, tricolpates) — klad roślin okrytozalążkowych obejmujący rośliny dawniej zaliczane do dwuliściennych. Wyróżniony został ze względu na kryterium pochodzenia od wspólnego przodka oraz z powodu różnic w stosunku do pozostałych roślin zaliczanych niegdyś do dwuliściennych (różnych kladów wczesnych dwuliściennych) oraz kladu jednoliściennych. W odróżnieniu od tych wcześniejszych grup systematycznych, dwuliścienne właściwe cechują się trójbruzdowymi ziarnami pyłku, koncentrycznym rozmieszczeniem wiązek przewodzących oraz 4- i 5-krotnymi kwiatami.
    Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)

    Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa dereniowe (Cornidae Frohne & U. Jensen ex Reveal), nadrząd Dipsacanae Takht., rząd szczeciowce (Dipsacales Dumort), rodzina szczeciowate (Dipsacaceae Juss.).

    Szczeć pospolita (Dipsacus fullonum L.) – gatunek rośliny z rodziny szczeciowatych. Rodzimy obszar jego występowania to Europa, Azja Zachodnia i Afryka Północna. W Polsce pospolita na niżu i pogórzu.Bylina (łac. herba perennis) – roślina zielna żyjąca dłużej niż dwa lata i zwykle wielokrotnie w tym czasie wydająca nasiona bądź zarodniki (wyjątkiem są zakwitające raz hapaksanty). Byliny wraz z krzewinkami, krzewami i drzewami określane są mianem roślin wieloletnich.
    Podział na rodzaje
  • czarcikęs (Succisa Haller)
  • czarcikęsik (Succisella Beck)
  • driakiew (Scabiosa L.)
  • głowiaczek (Cephalaria Schrad. ex Roem. & Schult.)
  • szczeć (Dipsacus L.)
  • świerzbnica (Knautia L.)
  • Bassecoia
  • Pterocephalus Adans.
  • Pterocephalodes
  • Triplostegia Wall. ex DC.
  • Przypisy

    1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-29].
    2. Crescent Bloom: Dipsacaceae (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2010-04-29].
    Astrowe – grupa roślin, która w zależności od ujęcia systematycznego stanowi takson określonej rangi systematycznej lub klad spokrewnionych (pochodzących od wspólnego przodka) roślin w kladogramie taksonomii filogenetycznej, bez określonej rangi systematycznej. W pierwszym wypadku grupa ta umieszczana była w randze podklasy (Asteridae Takht.) m.in. w systemie Cronquista (1981), Takhtajana (1997) i Reveala (1999 i 2007). W systemie APG I (1998) mianem różowych (rosids) określony został klad, który w miarę poznawania powiązań filogenetycznych był później precyzowany przez system APG II (2003) i system APG III (2009) oraz na Angiosperm Phylogeny Website. Współcześnie za różowe uważa się rośliny mające wspólnego przodka, którego najbliższymi krewnymi (kladem siostrzanym) są goździkowce (Caryophyllales).Driakiew (Scabiosa L.) – rodzaj roślin z rodziny szczeciowatych. Należy do niego około 80 gatunków szeroko rozpowszechnionych na obszarach o umiarkowanym klimacie. Gatunkiem typowym jest Scabiosa columbaria L..



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Karol Linneusz, szw. Carl von Linné, łac. Carolus Linnaeus (ur. 23 maja 1707 w Råshult, zm. 10 stycznia 1778 w Uppsali) — szwedzki przyrodnik, profesor Uniwersytetu w Uppsali.
    System APG III – nowoczesny system klasyfikacyjny roślin okrytonasiennych opublikowany w roku 2009 przez członków Angiosperm Phylogeny Group. W październiku 2009 członkowie Linnean Society zaproponowali klasyfikację filogenetyczną wszystkich roślin telomowych, kompatybilną z systemem APG III.
    System Reveala – nowoczesny system klasyfikacji roślin okrytonasiennych. Został opracowany przez amerykańskiego botanika Jamesa L. Reveala (ur. 1941), profesora Uniwersytetu w Maryland (USA). Po 1992 roku, kiedy to swój system opublikował Robert F. Thorne, Reveal zajął się jego korektą nomenklatoryczną. W tym też czasie zaproponował kilka nowych rozwiązań klasyfikacyjnych, początkowo na poziomie rzędów i podklas. W 1994 r. zaproponował wyróżnienie wśród okrytonasiennych 5 klas, co zaowocowało całkowicie oryginalnym ujęciem systematycznym tej grupy roślin. System ten Reveal publikował na swoich stronach internetowych i aktualizował do roku 1999. W następnych latach autor systemu wszedł w skład Angiosperm Phylogeny Group i brał udział w tworzeniu systemu APG II.
    Główka (łac. capitulum, ang. capitulum) – rodzaj kwiatostanu groniastego o osi głównej silnie skróconej, zgrubiałej i zwykle wypukłej. Kwiaty wyrastają na nim bez szypułek, lub na bardzo krótkich szypułkach. Zwykle są to drobne kwiaty, mogą być luźno ułożone, jak u koniczyny alpejskiej , lub gęsto zbite, jak np. u jeżogłówki gałęzistej.
    Czarcikęs łąkowy (Succisa pratensis) – gatunek rośliny należący do rodziny szczeciowatych (Dipsacaceae). Jest jedynym przedstawicielem rodzaju czarcikęs (Succisa). Posiada liczne synonimy. Występuje na Syberii, Kaukazie, w zachodniej Azji i w Europie. Rozprzestrzenił się także gdzieniegdzie poza tym obszarem rodzimego występowania. W Polsce jest średnio pospolity.
    Szczeciowce (Dipsacales Dumort.) – rząd roślin okrytonasiennych, w systemie Reveala w latach 90. XX wieku zaliczany do klasy Rosopsida, w systemach APG z XXI łączony m.in. z astrowcami i selerowcami we wspólny klad astrowych właściwych (ang. euasterids). Dawniej uważano, że szczeciowce są najbliżej spokrewnione z rzędem dereniowców Cornales, które obecnie sytuowane są u podstawy wspólnego pnia kladu astrowych (asterids). Szczeciowce powstały w okresie między 111 a 93 milionami lat temu (niektóre analizy sugerują ich powstanie już 140 milionów lat temu). Istotne zróżnicowanie w obrębie roślin nastąpiło jednak stosunkowo niedawno (10 milionów lat temu), kiedy to wyodrębniły się rodziny kozłkowatych i szczeciowatych. Rośliny tu zaliczane występują głównie na obszarach o klimacie umiarkowanym i śródziemnomorskim na półkuli północnej.
    Szczeć (Dipsacus L.) – rodzaj roślin z rodziny szczeciowatych. Według niektórych ujęć taksonomicznych należy do niego 15 gatunków. Pochodzą z obszarów o umiarkowanym klimacie w Europie, Azji i Afryce Północnej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.015 sek.