• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dimmalætting

    Przeczytaj także...
    Międzynarodowy alfabet fonetyczny, MAF (ang. International Phonetic Alphabet, IPA; fr. Alphabet phonétique international, API) – alfabet fonetyczny, system transkrypcji fonetycznej przyjęty przez Międzynarodowe Towarzystwo Fonetyczne jako ujednolicony sposób przedstawiania głosek wszystkich języków. Składają się na niego zarówno symbole alfabetyczne jak i symbole niealfabetyczne oraz ok. 30 znaków diakrytycznych.Odense – trzecie pod względem wielkości miasto duńskich miast; w 1988 roku obchodziło tysięczną rocznicę powstania.
    Akcent (od łac. accentus, zaśpiew), właśc. akcent wyrazowy – wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu.

    Dimmalætting (wym. [ˈdɪmːaˌlatːɪɳg]) – najstarszy, a zarazem jeden z najpopularniejszych dzienników ukazujących się na Wyspach Owczych. Jego nazwę, która często skracana jest do członu Dimma, tłumaczy się jako „Świt”. Redakcja gazety mieści się w Thorshavn.

    Tabloid (z ang. tabloid), bulwarówka – typ gazety, przeważnie dziennika. Także specjalny format edycyjny (37-40 cm x 27-30 cm).Język farerski – język z grupy skandynawskiej języków germańskich. Posługuje się nim około 48 tys. mieszkańców Wysp Owczych (Farerów) i 25 tys. mieszkańców Danii; łącznie ok. 80 tys. osób. Język farerski najbliższy jest językom norweskim (odmianie norw. - nynorsk) i islandzkiemu.

    Historia[]

    Próbny numer pierwszej farerskiej gazety 8 grudnia 1877 roku wydało Færø Amtstidendes Bogtrykkeri. Niecały miesiąc później, 5 stycznia do sprzedaży trafiło pierwsze oficjalne wydanie Amtstidene for Færøerne (w wolnym tłumaczeniu Gazety urzędowej dla Farerów), noszącej również farerską nazwę Dimmalætting. Lokalną nazwę gazety wymyślił Venceslaus Ulricus Hammershaimb, badacz języka farerskiego i twórca jego ortografii. Połączył on słowa „dimmi” (ciemność) oraz czasownik „lætta” (odchodzić, łagodzić). Wyrażenie „dimmið lættir” oznacza tyle, co „ciemność odchodzi”, a więc także „nastaje jasność”. Utworzony od tego wyrażenia rzeczownik „dimmalætting” oznacza zatem świt.

    Język duński (duń. dansk, det danske sprog) - język z grupy skandynawskiej języków germańskich. Posługuje się nim około 5,2 mln mówiących, głównie w Danii i Szlezwiku-Holsztynie w północnych Niemczech (ok. 50 tys. osób). Duński w charakterze języka urzędowego używany jest w Danii a także na Wyspach Owczych. W Islandii, która aż do 1944 r. była posiadłością Danii, duński jest nauczany jako jeden z głównych języków obcych, obok angielskiego, norweskiego i szwedzkiego.Akcent (od łac. accentus, zaśpiew), właśc. akcent wyrazowy – wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu.

    W 1906 roku gazeta została organem prasowym nowo powstałej Partii Unii. Do roku 1910 drukowana była wyłącznie w języku duńskim, natomiast w latach 1910–1947 w wersji mieszanej – duńsko-farerskiej. Później publikowano artykuły pisane niemal wyłącznie w języku farerskim.

    W pierwszych latach wychodzenia gazety, Amtstidene for Færøern' ukazywała się tylko w soboty, natomiast w 1911 roku utworzono wydanie środowe. W 1920 roku gazeta została poszerzona z czterech do sześciu stron, a rok później zmieniono pierwotny format tabloid na duży format broadsheet. Pięćdziesiąt lat później gazeta publikowała już trzy razy w tygodniu co najmniej osiem stron. W 1978 roku zrezygnowano z członu nazwy „Amtstidene for Færøerne” pozostawiając jako jedyny człon „Dimmalætting”.

    Geminata – spółgłoska podwojona, np. w polskim wyrazie manna. Jeżeli dwie identyczne spółgłoski znajdują się na końcu tematu polskiego wyrazu, zwykle tylko druga z nich ulega zmiękczeniu: panna – pannie, getto – getcie (ale Jagiełło – Jagielle).Farerska Partia Unii (far. Sambandsflokkurin) - farerska partia polityczna reprezentująca poglądy liberalne. Prócz klasycznego podziału na lewicę i prawicę na Wyspach Owczych różnicują się także dwie inne grupy - będąca za zależnością od Danii oraz przeciwni temu poglądowi. Nazwa Sambandsflokkurin wskazuje jasno, jest to partia produńska. Jej przewodniczącym jest były piłkarz, zawodnik klubu HB Tórshavn, reprezentant swego kraju - Kaj Leo Johannesen.

    W 1995 roku redakcja ogłosiła niezależność polityczną, zrywając formalnie z Partią Unii, stając się gazetą neutralną politycznie. Od 1996 roku Dimmalætting wychodzi pięć dni w tygodniu. W kwietniu 2005 roku powrócono do formatu tabloid.

    Nakład[]

    Przez wiele lat Dimma była gazetą o największym nakładzie na Wyspach. W 2011 roku po raz pierwszy pod tym względem prześcignął ją miejscowy rywal – lewicowy Sosialurin.


    Wartości podane ponad słupkami oznaczają liczbę egzemplarzy w tysiącach.

    Samogłoska otwarta przednia niezaokrąglona - typ samogłoski spotykany w językach naturalnych. Symbol, który przedstawia ten dźwięk w Międzynarodowym Alfabecie Fonetycznym i X-SAMPA, to a (zwykłe a).Format arkusza – standardowe rozmiary arkusza papieru stosowane powszechnie w drukarniach i rysunku technicznym. Czasem pojęcie formatu stosuje się do arkuszy niepapierowych, np. format formy drukowej w drukarni offsetowej (czyli powlekanego warstwą światłoczułą arkusza blachy aluminiowej).

    Redaktorzy naczelni[]

  • Lütje Lützen (1878–1879)
  • Oliver Effersøe (1880–1882)
  • Louis Bergh (1882–1885)
  • H.C. Petersen (1885–1886)
  • Rasmus Effersøe (1886–1889)
  • Jacob Johansen (1889–1892)
  • Oliver Effersøe (1892–1893)
  • Emil Bruun (1893–1894)
  • Enok Bærentsen (1894–1900)
  • Søren E. Müller (1900–1901)
  • Chr. Heilskov (1901–1902))
  • Rasmus Effersøe (1902–1905)
  • Oluf Skaalum (1905–1918)
  • Poul Niclasen (1918–1936)
  • Georg L. Samuelsen (1936–1981)
  • Benny Samuelsen (1981–1995)
  • Beate L. Samuelsen (1995–2001)
  • Georg L. Petersen (1995–2002)
  • Ingi Samuelsen (2002–2007)
  • Árni Gregersen (od 2007)
  • Uwagi

    1. Nazwa farerska była drukowana mniejszą czcionką ponad tytułem duńskim.

    Przypisy

    1. Um Dimmalætting (far.). Dimmalætting. [dostęp 2013-02-16].
    2. Føroysk bløð skift á heiti, upplag/útgávur og ár (far.). Hagstova Føroya. [dostęp 2013-02-16].
    3. Um felagið (far.). P/F Dimmalætting. [dostęp 2013-02-16].
    4. Dimmalætting (duń.). Gyldenlal – Den Store Danske. [dostęp 2013-02-16].

    Bibliografia[]

  • Jette D. Søllinge, Niels Thomsen: De danske aviser 1634-1989. T. 2: 1848-1917. Odense: Syddansk Universitetsforlag, 1989, s. 690-691. OCLC 159894411.
  • Jette D. Søllinge, Niels Thomsen: De danske aviser 1634-1989. T. 3: 1918-1991. Odense: Syddansk Universitetsforlag, 1991, s. 693-694. OCLC 474584533.
  • Arnbjørn Ó. Dalsgarð: Føroysk blaðsøga 1852-2002. Vestmanna: Sprotin, 2002. OCLC 66544000.
  • Vestmanna (duń. Vestmannahavn) - miasto położone na wyspie Streymoy, znajdującej się w archipelagu Wysp Owczych. Miasto liczy 1 227 mieszkańców, jest to siódme pod względem liczby mieszkańców miasto w tamtej okolicy. Administracyjnie znajduje się w ramach regionu Streymoy i gminie Vestmanna kommuna.Venceslaus Ulricus Hammershaimb (ur. 25 marca 1819 w Sandavágur, zm. 4 kwietnia 1909 w Kopenhadze) – luterański duchowny, twórca nowoczesnej farerskiej ortografii.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Dziennik - zbiór publikacji prasowych ukazujący się codziennie. Najczęściej dzienniki nie ukazują się w niedziele i święta.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.058 sek.