• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Diecezja Aarhus

    Przeczytaj także...
    Towarzystwo Jezusowe, SJ (łac. Societas Iesu, SI), jezuici – męski papieski zakon apostolski Kościoła katolickiego, zatwierdzony przez papieża Pawła III 27 września 1540. Towarzystwo Jezusowe zostało założone w głównej mierze do walki z reformacją, by bronić i rozszerzać wiarę oraz naukę Kościoła katolickiego, przede wszystkim przez publiczne nauczanie, ćwiczenia duchowe, edukację i udzielanie sakramentów.Suwerenny Rycerski Zakon Szpitalników Św. Jana, z Jerozolimy, z Rodos i z Malty (pot. szpitalnicy, joannici, kawalerowie maltańscy) – katolicki zakon rycerski.
    Arcybiskup (gr. αρχή, arché - pierwszeństwo, gr. επίσκοπος, epískopos - nadzorca, biskup) – tytuł honorowy lub urząd nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezja), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa ("ad personam").
    .mw-parser-output table.administratura-nieepiskopalny td.naglowek{background:#EEE8AA!important;color:black!important}.mw-parser-output table.administratura-patriarchat td.naglowek{background:#E61C66!important;color:white!important}.mw-parser-output table.administratura-arcybiskupstwo td.naglowek{background:#FF2400!important;color:white!important}.mw-parser-output table.administratura-metropolia td.naglowek{background:#FF2400!important;color:white!important}.mw-parser-output table.administratura-egzarchat td.naglowek{background:#FF2400!important;color:white!important}.mw-parser-output table.administratura-diecezja td.naglowek{background:#FF0080!important;color:white!important}.mw-parser-output table.administratura-administratura apostolska td.naglowek{background:#FF0080!important;color:white!important}.mw-parser-output table.administratura-wikariat apostolski td.naglowek{background:#FF0080!important;color:white!important}.mw-parser-output table.administratura-prałatura personalna td.naglowek{background:#FF0080!important;color:white!important}.mw-parser-output table.administratura-prefektura apostolska td.naglowek{background:#FF0080!important;color:white!important}.mw-parser-output table.administratura-prefektura terytorialna td.naglowek{background:#FF0080!important;color:white!important}.mw-parser-output table.administratura-archiprezbiterat td.naglowek{background:#C185D5!important;color:black!important}.mw-parser-output table.administratura-dekanat td.naglowek{background:#C185D5!important;color:black!important}.mw-parser-output table.administratura-wikariat td.naglowek{background:#E6E6FA!important;color:black!important}.mw-parser-output table.administratura-opactwo td.naglowek{background:#E6E6FA!important;color:black!important}.mw-parser-output table.administratura-grupa td.naglowek{background:#E6E6FA!important;color:black!important}.mw-parser-output table.administratura-prowincja td.naglowek{background:#E6E6FA!important;color:black!important}
    Katedra w Aarhus
    Ołtarz katedry w Aarhus, dzieło Bernta Notke

    Diecezja Aarhus – istniejąca od 948 do 1536 diecezja katolicka z siedzibą w Aarhus.

    Hamburg (łac. Hammonia; dolnoniem. Hamborg [ˈhaˑmbɔːχ]), właściwie Wolne i Hanzeatyckie Miasto Hamburg (niem. Freie und Hansestadt Hamburg) – miasto w północnych Niemczech na prawach kraju związkowego niedaleko ujścia Łaby do Morza Północnego. Wolne miasto i zarazem związkowy kraj niemiecki (pow. 755 km², ludność 1,74 mln – drugie po Berlinie). Największy port morski kraju (75 mln ton przeładunku), wielki ośrodek przemysłowy (statki, elektrotechnika, przetwórstwo ropy, przemysł spożywczy) i finansowy. W 2011 roku miasto to otrzymało tytuł Europejskiej Stolicy Czystości.Klemens I lub Klemens Rzymski, cs. Swiaszczennomuczenik Klimient, papa Rimskij (ur. w Rzymie, zm. ok. 101) – zwany Apostołem pokoju, przełożony gminy rzymskiej, papież w latach ok. 91–101, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego. Według tradycji męczennik.

    Pierwszy kościół katolicki w Aarhus, kościół pw. Trójcy Świętej, zbudował ok. 900 król Jutlandii Frode. Diecezję erygował w 948 z upoważnienia papieża Agapita II metropolita bremeńsko-hamburski Adaldag. Gdy w 988 zmarł pierwszy biskup Aarhus Reginbrand, diecezja została połączona z diecezją Ribe.

    Papież (Ojciec Święty) (łac. Summus Pontifex, od staroż. Pontifex Maximus; wł. papa, gr. pappas; forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, zwierzchnik Kościoła katolickiego, głowa Stolicy Apostolskiej oraz Suweren Państwa Miasto Watykan. Obecnym papieżem jest Franciszek.Zakony i zgromadzenia franciszkańskie – zakony i zgromadzenia zakonne Kościoła katolickiego, założone lub współzałożone przez św. Franciszka z Asyżu, bądź odwołujące się do jego osoby i duchowości. Obok nich istnieją zgromadzenia lub stowarzyszenia nawiązujące do św. Franciszka, ale pozostające poza obrębem Kościoła katolickiego.

    Od 1050 ponownie stanowiła samodzielne biskupstwo, początkowo przynależące do Metropolii Brema-Hamburg, a od 1104 do metropolii Lund. Pierwszym biskupem został Chrystian z Aarhus, ordynowany przez arcybiskupa Hamburga Adalberta I. Biskup Ulfketil (1102-1134) wytyczył plan miasta Aarhus. Biskup Svend Udsson (1166-1191) założył opactwo cystersów w Øm.

    Gotyk – styl w architekturze i innych dziedzinach sztuk plastycznych (rzeźbie, malarstwie i sztuce sepulkralnej), który powstał i rozwinął się w połowie XII wieku we Francji (Anglosasi uważają, że w Anglii) i swoim zasięgiem objął zachodniochrześcijańską Europę.Architektura romańska rozwijała się w X-XIII wieku w nowo powstających, samodzielnych krajach Europy. Termin "romańska" został wprowadzony dopiero w XIX wieku, naprzód w filologii dla określenia grupy języków wywodzących się z łaciny, później dla sztuki i architektury powstałej po ponownym zainteresowaniu się sztuką starożytnego Rzymu. Okres trwania architektury romańskiej jest umowny i przyjmowany różnie w poszczególnych państwach. Najtrudniej jest określić moment przejścia od architektury wczesnego chrześcijaństwa do romańskiej we Włoszech. Przyjmuje się, że pod tym względem Francja i Niemcy wyprzedziły Włochy. Tak samo mało precyzyjnie określa się moment zakończenia epoki romańskiej. Najwcześniej, bo już w połowie XII wieku, od tego stylu odeszli budowniczowie we Francji, w innych krajach Europy okres romański trwał jeszcze przez prawie cały wiek.

    W 1102 biskup Ulfketil zbudował drewniany kościół, w którym znajdowały się relikwie św. Klemensa. Budowę na jej miejsce kamiennej katedry św. Klemensa rozpoczął jego następca, biskup Peter Vagnsen. Budowę romańskiej katedry rozpoczęto w 1200, zakończono ok. 1263. Po pożarze w 1330 odbudowano ją na nowo w stylu gotyckim w ciągu XIV i XV w. Katedra św. Klemensa jest największym kościołem w Danii - ma 93m długości.

    Parafia (z łac. parochia), probostwo – podstawowa jednostka organizacyjna Kościoła katolickiego i wielu innych wyznań chrześcijańskich. Według koncepcji teologicznych to przede wszystkim określona wspólnota wiernych. Zwierzchnikiem parafii jest proboszcz, któremu mogą pomagać inni księża wikariusze, oraz kapelani czy rezydenci. Centralnym ośrodkiem życia parafii jest kościół parafialny (farny).Bernt Notke (ur. ok. 1435 w Lassan; zm. w 1509 w Lubece) – średniowieczny malarz i rzeźbiarz lubecki, znany w Europie północnej, a w szczególności w basenie Morza Bałtyckiego.

    Ostatnim katolickim biskupem Aarhus był Ove Bille, uwięziony na skutek wprowadzenia w Danii reformacji. Od 1537 Aarhus stanowi siedzibę diecezji luterańskiej.

    W chwili likwidacji diecezja liczyła ok. 260 parafii i 14 klasztorów. Katedra posiadała kapitułę z 34 prebendarzami. Na terenie diecezji istniały wspólnoty benedyktynów w Essenbeck, Voer, Alling i Veirlov, augustianów kanonicznych w Tvilum, cystersów w Øm (klasztor ten istniał aż do 1560), kartuzów w Aarhus, franciszkanów w Horsens i Randers, dominikanów w Aarhus, Horsens i Randers. Karmelici w Aarhus posiadali szpital pw. Ducha Świętego, istniała także wspólnota joannitów w Horsenes. W Mariager od 1412 do 1592 przebywały brygidki.

    Dominikanie, Zakon Kaznodziejski (łac. Ordo Praedicatorum – OP) - katolicki zakon męski założony w 1216 przez św. Dominika Guzmána.Zakon Cystersów (łac. Ordo Cisterciensis, skrót OCist. lub OCSO (Ordo Cisterciensis Strictioris Observantiae) dla trapistów) – katolicki zakon monastyczny reformowany, posługujący się regułą benedyktyńską , założony w 1098 r. przez św. Roberta z Molesme, pierwszego opata z Cîteaux (z łac. Cistercium) (obecnie Saint-Nicolas-lès-Cîteaux) we Francji. Pierwsze klasztory powstały w La Ferté (1113), Pontigny (1114), Clairvaux (1115) i Morimond (1115). Do Polski cystersi przybyli w połowie XII w.

    Nową parafię katolicką założyli w Aarhus oo. jezuici w 1873 - w 1956 liczyła ona 1300 wiernych.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Anzelm Weiss: Aarhus. W: Encyklopedia katolicka. T. 1. Lublin: 1989.
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • The Catolic Encyclopedia z 1919: Ancient see of Aarhus (ang.). [dostęp 20 stycznia 2009].
  • Strona internetowa parafii katolickiej w Aarhus (duń. • ang.). [dostęp 20 stycznia 2009].
  • Brygidki, Zakon Świętej Brygidy, Zakon Najświętszego Zbawiciela (łac. Ordo Sanctissimi Salvatoris Sanctae Brigittae, skrót O.SS.S), zakon początkowo kontemplacyjny, następnie apostolsko-kontemplacyjny, założony w Vadstena w Szwecji przez św. Brygidę w 1350 r.Adaldag (ur. ok. 900 roku, zm. 28 kwietnia 988 roku w Bremie) – arcybiskup Hamburga-Bremy w latach 937–988, kanclerz i doradca cesarza Ottona I.




    Warto wiedzieć że... beta

    Reformacja – ruch religijno-polityczno-społeczny zapoczątkowany przez Marcina Lutra w XVI wieku, mający na celu odnowę chrześcijaństwa. Był reakcją na negatywne zjawiska, które miały miejsce w katolickiej hierarchii kościelnej, a także stanowił opozycję do katolickiej doktryny dogmatycznej. Podwaliny pod wystąpienie Marcina Lutra położyła działalność Jana Husa na początku XV wieku – ruch husycki (husyci) odegrał ważną rolę w rozwoju reformacji.
    Relikwie – przedmioty związane z czymś świętym. Najczęściej są to szczątki ciała świętych lub rzeczy z nimi związanych, a także relikwie Męki Pańskiej. Są one szczególnie rozpowszechnione w katolicyzmie i prawosławiu.
    Prebenda – uposażenie duchownych niepołączone zasadniczo ze sprawowaniem obowiązków duszpasterskich. Osobę czerpiącą dochody z prebendy zwano prebendarzem lub prebendariuszem.
    Kartuzi – katolicki zakon męski i żeński o bardzo surowej regule, założony w 1084 roku przez św. Brunona z Kolonii. Reguła zakonna, zwana „Consuetudines Cartusiae”, została spisana przez piątego przeora Wielkiej Kartuzji, Guigo II już po śmierci założyciela. Nazwa pochodzi od zlatynizowanej nazwy pierwszej siedziby Kartuzów – La Grande Chartreuse pod Grenoble we Francji (łac. Carthusia).
    Klasztor (czes. klášter, z niem. Kloster, od łac. claustrum, miejsce zamknięte) – budynek, lub kompleks budynków, w którym zamieszkują zakonnicy, lub zakonnice określonej reguły, charakterystyczny dla wyznań chrześcijańskich jak i buddyzmu; w obrządku wschodnim – monaster.
    Benedyktyni, Zakon Świętego Benedykta (łac. Ordo Sancti Benedicti, używany skrót: OSB) − najstarszy katolicki zakon mniszy na Zachodzie, założony w 529 roku przez św. Benedykta z Nursji. Dzieli się na gałąź męską – mnichów, żeńską – mniszki i laikat – oblatów, wiernych świeckich obojga płci, zrzeszonych przy opactwach benedyktyńskich i żyjących według Reguły św. Benedykta w świecie. Słynne motto zakonu, przypisywane założycielowi, brzmi: Ora et labora (Módl się i pracuj), zaś hasłem przewodnim jest: Ordo et pax (Ład i pokój) oraz "Aby we wszystkim Bóg był uwielbiony" (RB 57,9).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.837 sek.