• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dialekty języka arabskiego

    Przeczytaj także...
    Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie. Od północy rozpościera się Morze Śródziemne, a na wschodzie Morze Czerwone.Janusz Antoni Danecki (ur. 6 października 1946 w Katowicach) – polski arabista i islamista, językoznawca i literaturoznawca, profesor nauk humanistycznych, pracownik naukowy Katedry Arabistyki i Islamistyki Uniwersytetu Warszawskiego.
    Dialekt (stgr. διάλεκτος dialektos – "rozmowa, sposób mówienia") – regionalna odmiana języka, odznaczająca się swoistymi cechami fonetycznymi, leksykalnymi itp.
    Dialekty arabskie (Mapa nie jest precyzyjna i ignoruje języki mniejszości)

    Dialekty języka arabskiego rozciągają się na całym obszarze świata arabskiego, ale także występują poza tym obszarem, tzw. "wyspy języka arabskiego".

    Istnieją dwa rodzaje podziału dialektów: systemowy - na dialekty beduińskie i ludności osiadłej (miejskie i wiejskie), oraz geograficzny.

    Główny podział geograficzny na dialekty wschodnie i zachodnie przebiega wzdłuż granicy egipsko-libijskiej. Podstawową różnicą między obiema grupami jest forma czasownika w 1 osobie liczby pojedynczej czasu teraźniejszego, a więc odpowiednio na Wschodzie jest to ʔaktub, a na Zachodzie naktub. Różnica w liczbie mnogiej polega na dodaniu sufiksu lub prefiksu. Na Wschodzie 1 osoba liczby mnogiej czasu teraźniejszego brzmi naktub, a na Zachodzie naktubu.

    Języki kananejskie – grupa językowa w obrębie języków semickich, obejmująca języki używane w Kanaanie. Toponim "kananejski" ma swoje korzenie w Biblii, gdzie nazwą Kanaan określano obszar położony nad Morzem Śródziemnym. Od północy jego granice zakreślał Tell Sukas, od południa – Gaza. Niemniej pojęcie to ma szerszy zakres geograficzny. Wszystkie używane języki z grupy kananejskiej wymarły w pierwszym tysiącleciu p.n.e. Wyjątek stanowi język hebrajski, który przetrwał jako język literacki i religijny Żydów. W XIX wieku rozpoczęto proces rewitalizacji hebrajskiego, zakończony sukcesem: dziś hebrajski jest językiem urzędowym Izraela.Języki berberyjskie (berberskie) - podrodzina języków afroazjatyckich, używanych głównie na terenach gór Atlas w Maroku (gałąź północna) oraz w Libii, Algierii i Nigrze (gałąź południowa). Widoczna wydaje się unifikacja językowa północnych plemion berberyjskich wyrażająca się w przyjęciu wspólnej wersji języka zwanej tamazight, plemiona południowe (Tuaregowie) posługują się natomiast głównie językiem tamaszek.

    Na rozwój dialektów arabskich duży wpływ miał substrat - na terenie Bliskiego Wschodu był to głównie aramejski, w mniejszym stopniu także języki kananejskie, a w Afryce - języki berberyjskie.

    Podział geograficzny dialektów języka arabskiego Wschód Dialekty Półwyspu Arabskiego wschodnie (północno-wschodnie lub nadżdyjskie) zachodnie (hidżazyjskie) południowe północno-zachodnie Dialekty mezopotamskie typu qəltu typu gilit Dialekty syryjsko-palestyńskie libańsko-środkowosyryjskie północnosyryjskie palestyńsko-jordańskie Dialekty egipsko-sudańskie Delty Nilu Kairu południowe centralne Górnego Nilu Zachód Dialekty hilalickie sulajmickie wschodniohilalickie centralne hilalickie dialekty Maʕqil Dialekty prehilalickie wschodnie zachodnie

    Bibliografia[]

  • Behnstedt P., Woidich M., Arabische Dialektgeographie. Eine Einführung, Brill, Leiden/Boston 2005
  • Danecki J., Współczesny język arabski i jego dialekty, Dialog, Warszawa 2000
  • Danecki J., Wstęp do dialektologii języka arabskiego, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 1989
  • Durand O., Introduzione ai dialeletti arabi, Centro Studi Camito-Semitici, Mediolan 1994
  • Fischer W., Jastrow O., Handbuch der arabischen Dialekte, Harrasowitz, Wiesbaden 1980
  • Vollers K., Volkssprache und Schriftsprache im alten Arabien, Trübner, Straßburg 1906
  • Jastrow O., Arabic Dialectology. The State of Art, "Israel Oriental Studies", Vol. XX, Eisenbrauns, Winona Lake 2002
  • Zeitschrift für Arabische Linguistik Harrassowitz, Wiesbaden, od 1978 do dzisiaj
  • Linki zewnętrzne[]

  • Zarejestrowane teksty dialektalne przechowywane w bibliotece semitystyki Uniwersytetu w Heidelbergu
  • Porównanie języka arabskiego z dialektem egipskim i marokańskim
  • Zeitschrift für Arabische Linguistik
  • George GRIGORE. L'arabe parlé à Mardin. Monographie d'un parler arabe périphérique
  • Język aramejski (aram. ܐܪܡܝܐ – Ārāmāyâ, hebr. ארמית – Arāmît) – język z grupy semickiej, używany na Bliskim Wschodzie od II tysiąclecia p.n.e. do czasów dzisiejszych.Libia (arab. ليبيا – trl. Lībiyā, trb. Libija), oficjalnie Państwo Libia (arab. دولة ليبيا – trl. Dawlat Lībiyā, trb. Daulat Libija) – państwo położone w Afryce Północnej, nad zatoką Wielka Syrta (Morze Śródziemne).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Substrat językowy - pierwotne podłoże językowo-etniczne na określonym obszarze zamieszkanym później przez ludność używającą innego języka.
    Beduini (arab. بدوي badawi) — pierwotnie koczownicze lub półkoczownicze plemiona krajów arabskich, Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu. Nazwa została wprowadzona przez Arabów, aby odróżnić arabską ludność miejską — hadari i wiejską — fellahowie. Są sunnitami, choć w ich wierzeniach daje się zauważyć pierwiastki pogańskie jak kult sił przyrody.
    Dialekty syryjsko-palestyńskie to nazwa na określająca jedną z czterech grup wschodniego obszaru dialektalnego języka arabskiego. Arabowie określają je zbiorowo jako Šāmī (شامي). Dialekty te kształtowały się na podłożu aramejskim, o czym świadczą pewne charakterystyczne cechy. Mimo tego uchodzą obok dialektu hidżazyjskiego za najbliższe językowi klasycznemu. Obszar, który zajmują dialekty syryjsko-palestyńskie obejmuje dzisiejszą Syrię, ale tylko na zachód od Eufratu, Liban, Palestynę oraz Jordanię.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.013 sek.