• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dialekt



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Narzecze – termin stosowany dawniej jako synonim terminu "dialekt", w znaczeniu ogólniejszym także jako synonim terminu "gwara". Często występował w odniesieniu do języków egzotycznych. Obecnie rzadko używany.Dialekt niestandardowy, dialekt wernakularny, dialekt nieliteracki – odmiana językowa funkcjonująca w formie nieustandaryzowanej, zwykle pozbawiona prestiżu kulturalnego przypisywanego dialektowi standardowemu (literackiemu).

    Dialekt, narzecze – wieloznaczny termin oznaczający w najszerszym rozumieniu naukowym odmianę języka odznaczającą się swoistymi cechami fonetycznymi, leksykalnymi czy gramatycznymi, odróżniającymi ją od innych form tego języka. Wszystkie dialekty w jednakowy sposób rządzą się zespołem zasad gramatycznych, choć ich system bywa silnie zróżnicowany.

    Encyklopédia jazykovedy – słowacka encyklopedia językoznawstwa, wydana w 1993 r. przez wydawnictwo Obzor. Publikację skompilował Jozef Mistrík. Należy do „fundamentalnych opusów zbiorowych słowackiego językoznawstwa”. Jozef Genzor (ur. 12 września 1939 w Trenczynie, zm. 2019) – słowacki językoznawca, koreanista, filipinista i tłumacz.

    Różnice dialektalne wykazują zasadniczo wszystkie języki świata, przy czym tylko niektóre z nich mają swoją odmianę ogólną, tzw. dialekt standardowy. Pewną formą dialektu (wariantem językowym o ustalonej strukturze) posługuje się każdy użytkownik języka. Czynniki społeczne prowadzą jednak do porzucania środków gwarowych na rzecz elementów języka standardowego, uważanych za neutralne geograficznie. Granice między poszczególnymi dialektami bywają niekiedy nieostre i trudne do wyznaczenia.

    Język ogólnopolski – standardowa, kanoniczna odmiana języka polskiego, nauczana i promowana w szkołach oraz pełniąca funkcję języka administracji, mediów i literatury, zwłaszcza w kontaktach publicznych. Używana jest na terenie całej Polski w szerokim spektrum domen życia publicznego i kulturalno-oświatowego. Od dialektów obiegowych odróżnia ją szeroki zasięg geograficzny i wypracowanie funkcjonalne, a także istnienie formalnie prowadzonej kodyfikacji, zarówno w postaci normy użytkowej (potocznej), jak i wzorcowej. Język ogólnopolski stoi w opozycji tak do dialektów terytorialnych, jak i do odmian wyodrębnionych socjalnie, ciesząc się większym poważaniem społecznym niż gwary wiejskie. Popularnie bywa określany mianem „poprawnej” polszczyzny. Angielszczyzna standardowa, angielszczyzna ogólna, język ogólnoangielski, angielszczyzna literacka (ang. Standard English, SE) – zespół form języka angielskiego pełniących funkcję dialektu prestiżowego i standardu ogólnonarodowego w krajach anglojęzycznych, zwłaszcza w kontaktach publicznych i oficjalnych. Odróżniają się one od form niestandardowych, ograniczonych regionalnie lub używanych przez warstwy społeczne o niższym poważaniu. Standard English to odmiana angielszczyzny, która funkcjonuje jako norma porozumiewawcza w najważniejszych instytucjach społecznych, takich jak rząd, sądy czy środki masowego przekazu, a także jest promowana i nauczana w szkołach. Pełni funkcję grafolektu, czyli ustabilizowanego standardu piśmienniczego.

    Badaniem dialektów (zwłaszcza regionalnych) zajmuje się dział językoznawstwadialektologia. W rozumieniu dialektologii tradycyjnej dialekt to byt przeciwstawiany językowi standardowemu.

    Historia terminu[ | edytuj kod]

    Termin „dialekt” wywodzi się z greckiego słowa diálektos (stgr. διάλεκτος) oznaczającego dyskurs, rozmowę, sposób mówienia, a które z kolei pochodzi od słów diá (stgr. διά „poprzez”) i legō (stgr. λέγω „mówię”). Określenie to pojawiło się w europejskim piśmiennictwie już w XVI wieku i pierwotnie oznaczało sposób mówienia, manierę charakterystyczną dla danego mówiącego. Współcześnie pod pojęciem tym rozumie się wariant języka wyodrębniony na podstawie pewnych odmienności, wynikających ze zróżnicowania geograficznego lub stratyfikacji społecznej jego użytkowników. Czyni się zasadnicze rozróżnienie między formami terytorialnymi a formami stratyfikacyjnymi, zwanymi precyzyjniej socjolektami. Rozgraniczenie to nie jest jednak ścisłe, gdyż formy o podłożu terytorialnym bywają zarazem ograniczone socjalnie.

    Literaturoznawstwo (także: nauka o literaturze, wiedza o literaturze) – dyscyplina humanistyczna, której przedmiotem zainteresowania jest literatura, a przede wszystkim analiza poszczególnych utworów literackich oraz rekonstruowanie historycznoliterackich procesów. W obrębie literaturoznawstwa formułuje się także ogólne teorie oraz metodologie badań literackich.Peter Trudgill (ur. 7 listopada 1943 w Norwich) – brytyjski socjolingwista i autor książek z dziedziny dialektologii.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Robert Lawrence „Larry” Trask (ur. 10 listopada 1944, zm. 27 marca 2004) – amerykański językoznawca, specjalista w dziedzinie językoznawstwa historycznego i języka baskijskiego. Studiował chemię w Rensselaer College i Brandeis University w USA, po czym przeniósł się do Wielkiej Brytanii, gdzie uzyskał doktorat z dziedziny językoznawstwa na Uniwersytecie Londyńskim. Do jego istotnych dzieł referencyjnych należą: Dictionary of Grammatical Terms (1993), Dictionary of Phonetics and Phonology (1996), Dictionary of Comparative and Historical Linguistics (2000).
    JSTOR (/dʒeɪ-stɔːr/, skrót od ang. Journal Storage) – biblioteka cyfrowa utworzona w 1995 roku. Początkowo zawierała cyfrowe kopie czasopism naukowych o wyczerpanym nakładzie. Następnie zaczęła zbierać także książki, materiały źródłowe oraz aktualne numery czasopism naukowych. Pozwala na wyszukiwanie w pełnej treści niemal 2000 czasopism naukowych.
    Język standardowy, standard językowy, dialekt standardowy (ang. standard language, standard dialect) – odmiana języka stawiana w opozycji do form obiegowych (w tym zarówno terytorialnych, jak i środowiskowych), przyjęta przez dane społeczeństwo do celów komunikacji publicznej i oficjalnej. Według idealistycznej interpretacji tworzy ona „neutralne” narzecze, w którym porozumiewa się ogół użytkowników języka bez względu na pochodzenie regionalne lub społeczne, choć bywa również pojmowana jako socjolekt, kojarzony przede wszystkim z warstwami wykształconymi. Od form nieliterackich standard odróżnia się zasięgiem geograficznym, podległością kodyfikacji oraz faktem, że jest realizowany w różnych funkcjonalnych wariantach stylistycznych. Ogólnoetniczny standard spełnia szereg funkcji w różnych dziedzinach życia społecznego, gdzie przybiera różne formy ukształtowania.
    Dialektologia - dział lingwistyki zajmujący się badaniem, genezą i systematyką dialektów w obrębie jakiegoś języka lub języków.
    Stanisław Urbańczyk (ur. 27 lipca 1909 w Kwaczale koło Krakowa, zm. 23 października 2001) – językoznawca polski, profesor Uniwersytetu Toruńskiego, Poznańskiego i Jagiellońskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności.
    Dyglosja (z gr. diglossia - dwujęzyczność) – stan, kiedy wersja literacka danego języka odbiega w takim stopniu od wersji potocznej, że mogą one być uznane za odrębne dialekty lub nawet języki.
    Zasada językowa, reguła językowa – w językoznawstwie (zwłaszcza w gramatyce generatywnej) formalne sformułowanie zależności między jednostkami lub strukturami językowymi, zaczerpnięte z badań rzeczywistych wzorców języka. Reguły generatywne stanowią nie tylko opisowy obraz zaobserwowanych zjawisk, ale również predyktywne przedstawienie hipotetycznej relacji między zdaniami, odnoszonej do całego systemu językowego i odzwierciedlającej kompetencję rodowitego użytkownika języka. W ujęciu klasycznym gramatykę postrzega się jako zespół prawideł umożliwiających tworzenie gramatycznych wypowiedzeń. Prawidła te można kategoryzować na podstawie płaszczyzn gramatycznych, w których funkcjonują (np. „reguły składniowe”, „reguły fonologiczne”).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.103 sek.