• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dezyderia Clary-Bernadotte

    Przeczytaj także...
    Karol XIII, szw. Karl XIII, norw. Karl II (ur. 7 października 1748 w Sztokholmie, zm. 5 lutego 1818 tamże) – król Szwecji od 1809 roku i Norwegii (jako Karol II) od 1814. Ostatni przedstawiciel dynastii Holstein-Gottorp.Ambasador – szef misji dyplomatycznej pierwszej klasy, reprezentujący państwo wysyłające wobec władz innego państwa lub organizacji międzynarodowej.
    Eugeniusz (Eugène Rose) de Beauharnais, wicehrabia (ur. 3 września 1781 w Paryżu, zm. 21 lutego 1824 w Monachium) – generał francuski w czasie wojen napoleońskich.

    Dezyderia Clary, właśc. Eugénie Bernardine Désirée Clary (ur. 8 listopada 1777 w Marsylii, zm. 17 grudnia 1860 w Sztokholmie) – królowa-małżonka Szwecji i Norwegii w latach 1818–1844, oficjalnie w Szwecji zwana Desideria (czego nienawidziła), od 1844 królowa-wdowa (szw. änkedrottning), żona monarchy tych państw Karola XIV Jana z dynastii Bernadotte.

    Oskar I, urodzony jako Józef Franciszek Oskar Bernadotte, fr. Joseph François Oscar Bernadotte (ur. 4 lipca 1799 w Paryżu, zm. 8 lipca 1859 w Sztokholmie) – król Szwecji i Norwegii w latach 1844–1859.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Dezyderia była jednym z dziewięciorga dzieci zamożnego marsylskiego hurtownika jedwabiu Franciszka Clary (1725–1794), którego wszystkie córki otrzymały olbrzymi jak na owe czasy posag w wysokości 100 000 franków, i jego drugiej żony Françoise-Rose Somis (1737–1815). Zaraz po śmierci ojca jej starsza siostra Julia, chcąc chronić majątek rodzinny i życie brata Stefana (Etienne), wyszła za mąż za wpływowego urzędnika rewolucyjnej prefektury w rodzinnym mieście, Józefa Bonaparte, a siedemnastoletnia Désirée (wówczas jeszcze używała imienia Eugenia) zaręczyła się z bratem Józefa, generałem Napoleonem Bonaparte. Już rok później Bonaparte zerwał zaręczyny z Dezyderią i poślubił w 1796 wpływową bywalczynię paryskich salonów politycznych, arystokratkę Józefinę de Beauharnais, ale zawsze zachował sympatię do byłej narzeczonej, która później miała odegrać dużą rolę jako pośredniczka w wielu konfliktach między nim, a własnym mężem. W 1796 Józef Bonaparte został mianowany ambasadorem Francji w Rzymie, Dezyderia pojechała ze szwagrostwem do Wiecznego Miasta i poznała tam generała Duphota, komendanta wojsk francuskich. Zaręczyła się z nim, ale Duphot zginął w czasie zamieszek zimą 1797. W tymże 1797 Dezyderia przeniosła się do Paryża i poznała tam generała Jana-Baptystę Bernadotte’a, groźnego konkurenta Napoleona, którego poślubiła w 1798. W 1810 Bernadotte został wybrany następcą tronu Szwecji i adoptowany przez bezdzietnego króla Karola XIII. Dezyderia pojechała z nim i jedynym synem Oskarem do Sztokholmu, ale już w 1811 powróciła do Paryża, zostawiając Oskara u ojca. W następnych latach utrzymywała kontakt z mężem poprzez częstą korespondencję. Przed 1823 widziała się z mężem tylko raz, w 1814, gdy zwycięscy alianci wkroczyli do Paryża po upadku Napoleona. Na koronacje męża obiema koronami (1818) nie pojechała. Do Szwecji przeniosła się dopiero w 1823 z okazji ślubu syna Oskara z Józefiną, córką Eugeniusza de Beauharnais. Zmuszona była m.in. złymi finansami (wysoce oszczędny Bernadotte nie chciał przekazywać jej apanażu do Paryża, zaś rząd szwedzki nalegał, by osiedliła się w kraju). W 1829 została koronowana.

    Estelle Merle Thompson (ur. 18 lutego 1911 w Bombaju, zm. 23 listopada 1979 w Malibu) − brytyjska aktorka, nominowana do Oscara za rolę w filmie Czarny anioł.Kurtuazja (z fr. courtoisie) – uprzejmość, wyszukana grzeczność, galanteria, stosowny gest. W średniowieczu bardzo mocno związana z zasadami etykiety.
    Pałac Rosersberg

    W Szwecji, gdzie spędziła resztę życia, Dezyderia czuła się źle: nie odpowiadał jej chłodny klimat i bardzo sztywna, odziedziczona przez Bernadotte’a po poprzednikach z rodu Holstein-Gottorp etykieta dworska, a więc prowadziła dość samotnicze życie, śpiąc w dzień i krążąc po swym pałacu w nocy. Nie mieszkała z Bernadottem na zamku sztokholmskim, lecz osobno w pałacu Rosersberg pod miastem Sigtuna, 34 km od Sztokholmu. Obowiązki pierwszej damy królestwa przekazała od początku synowej. Otaczała się głównie Francuzami, ochmistrzynią jej dworu była hrabina Tascher de la Pagerie z rodziny cesarzowej Józefiny. Nie pozostawała przez cały czas w Rosersbergu, ale odbywała częste podróże po Szwecji i Norwegii. Szczególnie wzruszona była wiwatami w Malmö, gdzie prosta ludność wołała na ulicy, jak się Dezyderii wydawało, Vive la reine, o czym napisała do siostry Julii w liście z 11 września 1827, wyrażając zdziwienie, że mówią tu na ulicy po francusku, którego nie znają na salonach. W rzeczywistości sprawa miała się tak, że panowała akurat susza i ludność, poinstruowana przez władze, by wyznać królowej swoje troski, wołała vi vill ha regn (chcemy deszczu), co w dialekcie skańskim brzmi łudząco jak vive la reine.

    Oldenburgowie – dynastia pochodzenia niemieckiego, panująca w Oldenburgu, księstwach Holsztynu (niem. Holstein) oraz krajach skandynawskich Danii, Norwegii i Szwecji. Boczne linie panowały także w Rosji (pod nazwą poprzedniej dynastii Romanowów) oraz w Grecji. Przedstawicielem tej dynastii jest także Filip Mountbatten, książę-małżonek brytyjskiej królowej Elżbiety IIOskar II, Oscar Fryderyk (ur. 21 stycznia 1829 w Sztokholmie, zm. 8 grudnia 1907 tamże) – król Szwecji w latach 1872–1907 i Norwegii w latach 1872–1905, z dynastii Bernadotte.

    Dezyderia przeżyła męża i syna i zmarła w 83. roku życia, dręczona ciężkim artretyzmem. Siedem lat przed śmiercią, w czerwcu 1853, chciała odbyć w towarzystwie młodszego wnuka Oskara ostatnią podróż do ukochanej Francji korwetą parową z Karlskrony, ale zawróciła do Sztokholmu. Bojąc się morza, zapytała jednego z marynarzy po francusku (nigdy, tak jak i Bernadotte, nie nauczyła się szwedzkiego), czy spodziewany jest dziś sztorm. Szwed, który znał tylko dwa słowa po francusku, odpowiedział Oui, Madame, co Dezyderii wystarczyło, by zawrócić.

    Jean Merilyn Simmons (ur. 31 stycznia 1929 w Londynie, zm. 22 stycznia 2010 w Santa Monica) − brytyjska aktorka, dwukrotnie nominowana do Oscara: za drugoplanową rolę w filmie Hamlet (1948) i za pierwszoplanową w filmie Szczęśliwe zakończenie (1969). Nagrodzona Orderem Imperium Brytyjskiego w 2003.Gustaw V (ur. 16 czerwca 1858 w Sztokholmie, zm. 29 października 1950 tamże) – król Szwecji w latach 1907–1950, z dynastii Bernadotte. Syn króla Szwecji i Norwegii Oskara II i Zofii Nassau. Do 1905 następca tronu Norwegii, wolnomularz.

    17 grudnia 1860 królowa pojechała do Sztokholmu na przedstawienie sztuki Calderóna „Życie jest snem”, o nazwie nieomal symbolicznej dla jej własnego losu. Wracając do zamku królewskiego, zasłabła i zmarła na schodach pałacowych. Pochowana została według rytuału rzymskokatolickiego, jako jedyna – oprócz swej synowej Józefiny – ze wszystkich monarchów i monarchiń szwedzkich spoczywających w sztokholmskim Riddarholmskyrkan. Są tam pogrzebani prawie wszyscy królowie Szwecji do Gustawa V. Większość swego majątku przeznaczyła na renty dla swej służby. W Rosersbergu nikt więcej po jej śmierci nie zamieszkał, była tam przez wiele lat szkoła oficerska artylerii, zaś obecnie pałacem dysponuje zarząd szwedzkich Służb Ratowniczych (Räddningsverket).

    Rytuał – zespół specyficznych dla danej kultury symbolicznych sekwencji sformalizowanych czynów i wypowiedzi, wykonywanych w celu osiągnięcia pożądanego skutku, który jednakże może być znacznie oderwany od pozornie oczywistego celu funkcjonalnego.Apanaże (fr. apanage - od późnołacińskiego słowa apanare - dawać chleb) – funkcjonujący we Francji sposób zapewnienia dochodów członkom rodziny królewskiej, początkowo poprzez wydzielenie części domeny królewskiej, później również w formie renty pieniężnej. Obecnie apanaże występują jako tzw. listy cywilne m.in. w Wielkiej Brytanii, Danii i Szwecji. Apanaże w formie specjalnej renty mogą otrzymywać prezydenci republik, którzy ustąpili z urzędu przed upływem kadencji (w Polsce Wojciech Jaruzelski i Ryszard Kaczorowski).

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Dictionnaire de Biographie française, Paris 1933
  • Gustave Girod de l’Ain, Désirée Bernadotte, Stockholm 1960
  • Annemarie Selinko, Désirée, London and Toronto 1955
  • Svenskt Biografiskt Lexikon, 1–31, Stockholm 1941
  • Filmografia[ | edytuj kod]

  • Le destin fabuleux de Désirée Clary, film z r. 1942, Francja, reż. Sacha Guitry, w roli Napoleona Jean-Louis Barrault
  • Désirée, film z r. 1954 (USA, reż. Henry Koster) z Marlonem Brando, Jean Simmons i Merle Oberon w rolach głównych
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Strona angielska o Désirée
  • Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.Adopcja (łac. adoptio), przysposobienie, usynowienie – forma przyjęcia do rodziny osoby obcej, stwarzająca stosunek podobny do pokrewieństwa. Jest to przybranie dziecka (często w wieku dziecięcym) za swoje.




    Warto wiedzieć że... beta

    Język szwedzki (szw. svenska språket, svenska) – język północnogermański wschodni (wschodnioskandynawski), używany głównie w Szwecji i częściach Finlandii, przez ok. 9 mln ludzi. W Finlandii język szwedzki jest, obok fińskiego, językiem urzędowym, z uwagi na 5% szwedzkojęzycznych obywateli Finlandii zamieszkałych głównie na wybrzeżach tego kraju. Szwedzki jest dość dobrze zrozumiały dla Norwegów i w mniejszym stopniu także dla Duńczyków. Język standardowy w Szwecji, tzw. rikssvenska (szwedzki państwowy) oparty jest na dialektach regionu sztokholmskiego.
    Malmö – miasto (tätort) w południowej Szwecji i port morski położony nad cieśniną Öresund w południowo-zachodniej części prowincji historycznej (landskap) Skania. Siedziba władz (residensstad) regionu administracjnego (län) Skåne, powstałego w 1997 po połączeniu dotychczasowych regionów Malmöhus i Kristianstad. Ośrodek administracyjny (centralort) gminy Malmö (Malmö kommun lub Malmö stad). Do obszaru tätortu Malmö zalicza się także Arlöv, siedzibę władz (centralort) sąsiedniej gminy Burlöv.
    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.
    Sztorm (z ang. Storm i z niem. Sturm) – zjawisko meteorologiczne występujące nad obszarami mórz i oceanów w postaci silnego, porywistego, długotrwałego wiatru o sile nie mniejszej niż 8° w skali Beauforta. Pogodzie sztormowej zwykle towarzyszy odpowiednio silne falowanie powierzchni wody. Często występują również rzęsiste deszcze, znacznie ograniczające widzialność. W razie prognozowanego sztormu, jednostki o mniejszej dzielności morskiej zwykle nie opuszczają portu, a te będące w morzu starają się znaleźć schronienie w porcie lub na osłoniętym kotwicowisku. Jednak przebywanie w czasie silnego sztormu (czy huraganu) w porciebez dostatecznej osłony czy na nie dostatecznie osłoniętym kotwicowisku może być bardziej niebezpieczne, niż sztormowanie na wodach otwartych.
    Dialekt (stgr. διάλεκτος dialektos – "rozmowa, sposób mówienia") – regionalna odmiana języka, odznaczająca się swoistymi cechami fonetycznymi, leksykalnymi itp.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.046 sek.