• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dezercja ukraińskich policjantów na Wołyniu w 1943 roku



    Podstrony: [1] 2 [3]
    Przeczytaj także...
    Wołyń (ukr. Волинь) – kraina historyczna w dorzeczu górnego Bugu oraz dopływów Dniepru: Prypeci, Styru, Horynia i Słuczy, obecnie część Ukrainy – obwody wołyński i rówieński, zachodnia część żytomierskiego oraz północne części tarnopolskiego i chmielnickiego.Iwan Kłymyszyn ps. Kruk (ur. 1918 w Wereszczakach koło Łanowiec - zm. 7 maja 1944) - oficer Ukraińskiej Powstańczej Armii.
    Hipotezy związane z dezercją[]

    Istnieje trzy hipotezy na temat przyczyn dezercji:

  • Pierwsza zakłada, że dezercja była wynikiem decyzji podjętej na III konferencji OUN-B. Celem dezercji miało być wzmocnienie tworzącej się UPA. Rozpoczęcie dezercji spowodowało kontrakcję władz niemieckich (aresztowania i rozstrzelania), a w konsekwencji ucieczkę jeszcze większej ilości policjantów.
  • Druga hipoteza zakłada, ze planowane dezercje przyspieszyła dekonspiracja policjantów powiązanych z OUN-B i groźba aresztowania przez gestapo.
  • Trzecia hipoteza jako przyczynę podaje prowokację wywiadu sowieckiego. Dowódca 1 Partyzanckiej Brygady Specjalnego Przeznaczenia (GRU), płk. Anton Briński, doprowadził do dezercji jednego oddziału policyjnego, zamierzając go włączyć do sowieckich oddziałów partyzanckich. Niemcy w rewanżu zaczęli aresztować policjantów i ich rozstrzeliwać, co wywołało ucieczkę reszty "do lasu". Briński jednak nie spodziewał się, że dezerterzy w większości wstąpią nie do jego oddziałów, a do Ukraińskiej Powstańczej Armii.
  • Przebieg akcji[]

    Dezercje rozpoczęły się w połowie marca i zakończyły w kwietniu 1943. Policjanci dezerterowali zarówno z posterunków we wsiach i miasteczkach, jak i z dużych miast - Łucka i Kowla. Opuszczając posterunki, policjanci uwalniali więźniów i likwidowali niemieckie dowództwo. W Dubnie, Krzemieńcu i Kowlu wypuszczono przed ucieczką wszystkich więźniów, w tym Polaków (sic!). Często pretekst stanowił atak na posterunek czy więzienie oddziału OUN-B. Część dezerterujących policjantów zasiliła oddziały OUN-b, OUN-M i UPA (mimo zachęt wstąpienia do ich oddziałów ze strony radzieckich partyzantów), część po prostu udała się do domów. Dezerterujący policjanci dopuszczali się także zbrodni na wybranych Polakach, prawdopodobnie znajdujących się na czarnych listach OUN.

    GRU (ros. ГРУ, Главное Разведывательное Управление; Gławnoje Razwiedywatielnoje Uprawlenije (Główny Zarząd Wywiadowczy)), w pełni oficjalnie polskie tłumaczenie Główny Zarząd Rozpoznawczy (względnie Wywiadowczy) Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich/ Federacji Rosyjskiej, Jednostka Wojskowa 44388 – instytucja wywiadu wojskowego ZSRR a następnie Federacji Rosyjskiej. Po rozpadzie ZSRR, wobec znaczącej redukcji aparatu i ograniczenia zakresu działalności cywilnych służb specjalnych wyrosłych na gruzach KGB, znaczenie GRU znacznie wzrosło.Boremel (ukr. Боремель) - wieś w rejonie demidowskim obwodu rówieńskiego, założona w 1366 r. W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Boremel w powiecie dubieńskim województwa wołyńskiego. Wieś liczy 989 mieszkańców.

    Nie wszystkie ucieczki kończyły się szczęśliwie, za dezercję zostały rozstrzelane między innymi załogi posterunków w Zdołbunowie i Pawurynie.

    Kalendarium[]

  • 9 marca 1943, podczas ataku bojówki OUN-B Iwana Kłymyszyna Kruka na Bereźce, policjanci zabili 10 niemieckich policjantów i zdezerterowali
  • 18 marca policjanci ukraińscy z posterunku w Boremlu zabili komendanta posterunku i zdezerterowali
  • 20 lub 22 marca 1943 r. zdezerterował z Łucka z inicjatywy Stepana Kowala Rubaszenki kureń gospodarczy policji, liczący 320 policjantów, oraz oddziały wartownicze i policja rejonowa w sile około 200 ludzi. Przed odejściem rozbito obóz jeniecki w Łucku, skąd uwolniono około czterdziestu osób oraz punkt zborny robotników przymusowych. Na bazie tych oddziałów utworzono w okolicy Kołek kureń UPA Rubaszenki
  • W nocy z 21 na 22 marca policjanci z Krzemieńca, uprzedzeni o grożącym aresztowaniu, zabrali z magazynów broń i amunicję i zdezerterowali. Większość policjantów rozeszła się do domów, pozostali weszli w skład oddziału OUN-M „Chrona" i UPA - „Kruka"
  • W nocy z 25 na 26 marca 1943 oddział UPA ostrzelał Maciejów. W pościg za partyzantami Niemcy wysłali batalion policji nr 103 w sile 32 policjantów ukraińskich i 186 junaków. Oddział ten zdezerterował, tworząc kureń UPA Iwana Kłymczaka Łysego
  • 27 marca 1943 oddział UPA opanował Ołykę, a nad ranem wycofał się razem z policjantami
  • W nocy z 27 na 28 marca 1943 bojówka OUN-B Ołeksija Brysia Ostapa napadła na Horochów. Policjanci włączyli się do walki po stronie ukraińskiej, a po ataku wycofali się wraz z bojówką
  • 6 kwietnia 1943 nastąpił bunt ukraińskiej policji w Kowlu. Policjanci zabili 18 Niemców, uwolnili z więzienia aresztowanych i więźniów obozu pracy przymusowej. Z dezerterów utworzono sotnię UPA Wowczaka.
  • Bereźce (ukr. Бережці) - wieś w rejonie lubomelskim obwodu wołyńskiego, założona w 1510 r. W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Bereźce w powiecie lubomelskim województwa wołyńskiego. Wieś liczy 718 mieszkańców.OUN-B (OUN-R (rewolucjoniści), "banderowcy") – frakcja (później niezależna organizacja) Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów, powstała ostatecznie w lipcu 1940 w Krakowie.


    Podstrony: [1] 2 [3]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Horochów (ukr. Горохів) - miasto do 1939 siedziba powiatu horochowskiego województwa wołyńskiego w Polsce, obecnie na Ukrainie i stolica rejonu w obwodzie wołyńskim. 9 tys. mieszkańców (szacunek na 2012).
    Łew Szankowśkyj, ukr. Лев Шанковський, ps. „Ołeh Martowycz”, Олег Мартович (ur. 9 września 1903 w Dulibach, zm. 25 kwietnia 1995 w Filadelfii) – ukraiński ekonomista, dziennikarz, historyk wojskowości, współzałożyciel Ukraińskiej Głównej Rady Wyzwoleńczej.
    Zdołbunów (ukr. Здолбунів, Zdołbuniw, ros. Здолбунов, Zdołbunow) – miasto w zachodniej części Ukrainy (obwód rówieński), stolica rejonu. Ma 24,6 tys. mieszkańców (2005).
    Dezercja (łac. desertio (opuszczenie), ang. desertion, fr. désertion, niem. Fahnenflucht, szw. desertering) jest podlegającym karze przestępstwem, samowolnym uchyleniem się od obowiązków wojskowych w czasie wojny lub pokoju. Żołnierz taki jest zwany dezerterem. Występek jest tak dawny jak armie świata, był znany w starożytnej Grecji i Rzymie. Do XIX wieku dezercja była z reguły karana śmiercią, w tym stuleciu wprowadzono w wojskowych kodeksach karnych rozróżnienie między dezercją a samowolnym oddaleniem się od oddziału, co utrzymało się do dziś.
    Ryszard Torzecki (ur. 20 marca 1925 w Łodzi, zm. 20 sierpnia 2003 w Konstancinie) – polski historyk, nestor polskich badań ukrainoznawczych, doktor habilitowany, docent. Specjalizował się w dziejach stosunków polsko-ukraińskich.
    Schutzmannschaft (w skrócie: Schuma, pol. Bataliony Ochrony albo Bataliony Policyjne) – ochotnicze oddziały policji pomocniczej, działające w czasie II wojny światowej na podbitych przez III Rzeszę terenach Związku Radzieckiego.
    Kowel (ukr. Ковель) – miasto na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, siedziba rejonu kowelskiego, do 1945 w Polsce, w województwie wołyńskim, siedziba powiatu kowelskiego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.