• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dewiza

    Przeczytaj także...
    Józef Michalik (ur. 20 kwietnia 1941 w Zambrowie) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup diecezjalny zielonogórsko-gorzowski w latach 1986–1993 (do 1992 gorzowski), arcybiskup metropolita przemyski od 1993, przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski od 2004.Pałac Tarnowskich, właśc. Zamek Tarnowskich w Dzikowie (obecnie dzielnica Tarnobrzega), Zamek Dzikowski – XV-wieczny zespół zamkowy głównej linii rodziny magnackiej Tarnowskich.
    Само слога Србина спасава, Samo sloga Srbina spasava (serb. Tylko jedność ocali Serbów lub Tylko w jedności Serbów ratunek) – historyczna dewiza serbska i zawołanie bojowe, wzywająca do zjednoczenia wobec zewnętrznego zagrożenia i wewnętrznych sporów.
    Pałac w Kozłówce, dewiza Zamoyskich To mniey boli

    Dewiza (z fr. devise "godło, zawołanie", z łac. sententia divisa "myśl wydzielona") – krótkie zdanie definiujące ogólną zasadę postępowania osoby lub rodu osób, organizacji lub instytucji, wyrażone najczęściej w języku narodowym lub po łacinie, rzadziej w innych językach; także rodzaj epigrafu.

    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Ryszard I Lwie Serce (ang. Richard the Lionheart, fr. Cœur de Lion) (ur. 8 września 1157, zm. 6 kwietnia 1199) – król Anglii od 1189. Syn Henryka II Plantageneta i Eleonory Akwitańskiej. W latach 1190-1192 był jednym z dowódców trzeciej wyprawy krzyżowej. Uwięziony w Austrii w czasie drogi powrotnej, następnie przekazany cesarzowi Henrykowi VI. Został uwolniony w 1194 roku. Zginął, walcząc z francuskim królem Filipem II Augustem o angielskie posiadłości we Francji.

    Oprócz rodów, w których dewiza rodowa obejmowała członków rodu, dewizy najczęściej mają organizacje, jak państwa, miasta, uczelnie, siły zbrojne i ich części, instytucje państwowe, ordery, stowarzyszenia i inne. Rzadziej dewizy osobiste mają pojedyncze osoby – zwykle związane jest to wówczas z pełnionym urzędem, np. kardynał. Pojęcie dewizy używane jest także w znaczeniu potocznym lub żartobliwym, jako czyjejś cechy lub używanego powiedzenia.

    Dieu et mon droit (z fr. „Bóg i moje prawo”) – zwrot generalnie używany jako dewiza heraldyczna monarchii brytyjskiej, od czasów króla Henryka V (1413-1422).Kamienna Góra (tuż po wojnie Kamienogóra bądź Kamieniogóra, niem. Landeshut) – miasto i gmina w województwie dolnośląskim, w powiecie kamiennogórskim, w Kotlinie Kamiennogórskiej, u podnóża Gór Kruczych będących częścią Gór Kamiennych w Sudetach Środkowych.

    Dewiza heraldyczna (herbowa) umieszczona jest zwykle na wstędze pod tarczą herbową.

     Osobny artykuł: Dewiza herbowa.

    Dewizy heraldyczne w herbach szlacheckich zaczęły pojawiać się w XV w. i pochodziły najczęściej od rycerskiego okrzyku bojowego, jak na przykład dewiza Ryszarda Lwie Serce "Dieu et mon droit" ("Bóg i moje prawo"), która później stała się elementem herbu Wielkiej Brytanii. W Polsce, początkowo nieznane, dewizy heraldyczne zaczęły pojawiać się w XVIII w. i nawiązywały do tradycji rodzinnych, jak na przykład dewiza Radziwiłłów Bóg nam radzi czy dewiza Zamojskich To mniej boli.

    Praga (czes. i słow. Praha, niem. Prag) – stolica i największe miasto Czech, położone w środkowej części kraju, nad Wełtawą. Jest miastem wydzielonym na prawach kraju, będąc jednocześnie stolicą kraju środkowoczeskiego.Rostock – miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie w północno-wschodnich Niemczech. Miasto to położone jest nad rzeką Warnow, w odległości ok. 12 km od jej ujścia do Zatoki Meklemburskiej na Morzu Bałtyckim. Jest największym miastem zarówno pod względem powierzchni jak i liczby mieszkańców w Meklemburgii-Pomorzu Przednim. W czasach NRD Rostock był stolicą okręgu.

    Dewizy heraldyczne w herbach miejskich również umieszczone są na wstędze, jak na przykład dewiza Nec temere, nec timide ("Ani zuchwale, ani bojaźliwie") w herbie wielkim Gdańska, Semper invicta ("Zawsze niezwyciężona") w herbie wielkim Warszawy czy Semper fidelis ("Zawsze wierny") w polskim herbie Lwowa.

    Stanisław Dziwisz (ur. 27 kwietnia 1939 w Rabie Wyżnej) – polski biskup rzymskokatolicki, doktor teologii, sekretarz i kapelan arcybiskupa metropolity krakowskiego Karola Wojtyły w latach 1966–1978, osobisty sekretarz papieża Jana Pawła II w latach 1978–2005, arcybiskup metropolita krakowski od 2005, kardynał prezbiter od 2006.Płock – miasto na prawach powiatu na Pojezierzu Dobrzyńskim i w Kotlinie Płockiej, nad Wisłą, w województwie mazowieckim, siedziba ziemskiego powiatu płockiego; historyczna stolica Mazowsza oraz stolica Polski w latach 1079-1138; siedziba rzymskokatolickiej kurii diecezji płockiej (1075); siedziba władz Kościoła Starokatolickiego Mariawitów i mariawickiej diecezji warszawsko-płockiej, port rzeczny, rafineria ropy naftowej (1964), szkoły wyższe, teatry, muzea.

    Dewizy[ | edytuj kod]

    Dewiza "Per aspera ad astra" w Kłodzku
    Dewiza "Arbeit macht frei" w Auschwitz
    Dewiza "Ora et labora" w Kamiennej Górze

    Dewizy państw[ | edytuj kod]

  • Dieu et mon droit (fr. Bóg i moje prawo) – dewiza Anglii
  • Съединението прави силата (bułg. Jedność jest siłą) – dewiza Bułgarii
  • Nemo me impune lacessit (łac. Nikt nie zadziera ze mną bezkarnie) – dewiza Szkocji
  • Por la razón o la fuerza (hiszp. Rozumem lub siłą) – dewiza Chile
  • A Mari usque ad Mare (łac. Od morza do morza) – dewiza Kanady
  • In God we trust (ang. Ufamy Bogu) – dewiza Stanów Zjednoczonych
  • E Pluribus Unum (łac. Jedno uczynione z wielu) – dewiza Stanów Zjednoczonych w latach 1776-1956
  • Samo sloga Srbina spasava (serb. Tylko jedność ocali Serbów) – dewiza Serbów
  • Liberté, Egalité, Fraternité (fr. Wolność, Równość, Braterstwo) – dewiza rewolucji francuskiej i Republiki Francuskiej
  • Einigkeit und Recht und Freiheit (niem. Jedność i prawo i wolność) – dewiza Niemiec, zarazem pierwsze słowa hymnu Niemiec
  • In varietate concordia (łac. Jedność w różnorodności) – dewiza Unii Europejskiej
  • Пролетарии всех стран, соединяйтесь! (ros. Proletariusze wszystkich krajów, łączcie się!) – dewiza ZSRR i republik radzieckich
  • Pravda vítězí (cz. Prawda zwycięża) – dewiza Czech
  • Na polskich | edytuj kod]

  • Bóg, Honor, Ojczyzna – np. na ostatnio wręczanych (niekiedy uznawana za nieoficjalną dewizę Polski)
  • Honor i Ojczyzna – np. na sztandarach pułkowych września 1939
  • Wolność, Całość, Niepodległość – np. na sztandarach insurekcji kościuszkowskiej
  • Za wolność naszą i waszą – np. na sztandarach powstania listopadowego
  • Z Bogiem za Ojczyznę – np. na sztandarach Wojsk Wielkopolskich
  • Żywią i bronią – np. na sztandarach insurekcji kościuszkowskiej
  • Dewizy miast[ | edytuj kod]

  • Semper invicta (łac. Zawsze niezwyciężona) – dewiza Warszawy
  • Cracovia urbs celeberrima (łac. Kraków miasto najwspanialsze) – dewiza Krakowa
  • Libera Regia Civitas (łac. Wolne Królewskie Miasto) - dewiza Przemyśla
  • Nec temere, nec timide (łac. Ani zuchwale, ani bojaźliwie) – dewiza Gdańska
  • Durabo (łac. Przetrwam) – dewiza Torunia
  • Ex navicula navis (łac. Z łódeczki łódź) – dewiza Łodzi
  • Fidelitatem et Constantiam (łac. Wierność i Stałość) – dewiza Lublina
  • Virtute et labore angere (łac. Wzbogacać męstwem i pracą) – dewiza Płocka
  • Semper fidelis (łac. Zawsze wierny) – dewiza polskiego Lwowa, rozciągana na całe Kresy oraz Exeteru, White Plains, Saint-Malo, a także Amerykańskiej Piechoty Morskiej
  • Sub hoc sidere truncata viresco (łac. Pod tym znakiem, nawet ścięte się zielenią) – dewiza Braniewa
  • Domine Dirige Nos (łac. Panie, prowadź nas) – dewiza Londynu
  • Nisi Dominus Frustra (łac. Jeźni Pan domu nie zbuduje) – dewiza Edynburga
  • Praga Caput Rei Publicae (łac. Praga głową republiki) – dewiza Pragi
  • Stark im Recht (niem. Silni w prawie) – dewiza Frankfurtu nad Menem
  • Sit Intra te Concordia et Publica Felicitas (łac. W twych murach panuje zgoda i szczęście powszechne) – dewiza Roztoku
  • Fluctuat nec mergitur (łac. Kołysze się, lecz nie tonie) – dewiza Paryża
  • Haec avis protege (łac. Ochraniaj to ptaku) – dewiza Ostrołęki
  • Senatus Populusque Romanus (SPQR) (łac. Senat i lud rzymski) – dewiza Rzymu
  • Më trzimómë z Bògã (kaszub. My wierzymy w Boga) – dewiza Władysławowa
  • Расте, но не старее (bułg. Rośnie, ale się nie starzeje) – dewiza Sofii
  • Dewizy osobiste[ | edytuj kod]

  • Festina lente (łac. Śpiesz się powoli) – dewiza Oktawiana Augusta
  • Obiedientia et pax (łac. Posłuszeństwo i pokój) – dewiza papieża Jana XXIII
  • Cooperatores Veritatis (łac. Współpracownicy prawdy) – dewiza papieża Benedykta XVI
  • Totus Tuus (łac. Cały Twój) – dewiza papieża Jana Pawła II
  • Miserando atque eligendo (łac. Spojrzał z miłosierdziem i wybrał) – dewiza papieża Franciszka
  • Sursum corda (łac. W górę serca) – dewiza kard. Stanisława Dziwisza
  • Caritati in Iustitia (łac. Dla miłości i sprawiedliwości) – dewiza kard. Józefa Glempa, prymasa Polski
  • Scio me nihil scire (łac. Wiem, że nic nie wiem) – dewiza Sokratesa
  • Numine Tuo Domine (łac. Mocą Twoją Panie) – dewiza byłego przewodniczącego Episkopatu Polski Józefa Michalika
  • Inne dewizy[ | edytuj kod]

  • Arbeit macht frei (niem. Praca czyni wolnym) – na bramie Auschwitz-Birkenau
  • Gloria victis (łac. Chwała zwyciężonym) – Fundacja Gloria Victis, była dewiza rozgrywek o Superpuchar Polski w piłce nożnej
  • Honi soit qui mal y pense (starofr. Hańba temu, kto źle o tym myśli) – dewiza Orderu Podwiązki
  • Siempre vencedor, jamás vencido (hiszp. Zawsze zwycięscy, nigdy pokonani) – dewiza Armii Chilijskiej
  • Ora et labora (łac. Módl się i pracuj) – dewiza zakonu benedyktynów
  • Senatus Populusque Romanus (łac. Senat i Lud Rzymski) – dewiza starożytnego Rzymu z czasów republiki
  • Per aspera ad astra (łac. Przez trudy do gwiazd) – dewiza m.in. Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych we Wrocławiu (tu: Przez ciernie do gwiazd), krzyża harcerskiego i Sił Powietrznych RPA
  • Per ardua ad astra (łac. Przez przeciwności do gwiazd) – dewiza brytyjskiego lotnictwa wojskowego Royal Air Force
  • Sei wahr, sei klar, sei deutsch (niem. Bądź prawdziwa, bądź przejrzysta, bądź niemiecka) – dewiza Bund Deutscher Mädel
  • Meine Ehre heißt Treue (niem. Mój honor brzmi wierność) – dewiza SS
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Np. angielska dewiza narodowa wyrażona jest w języku francuskim.
    2. Dudziński P., Alfabet heraldyczny, Warszawa 1997, s. 31.
    3. Herb Miasta Przemyśl - Visit Przemyśl, visit.przemysl.pl [dostęp 2018-04-11] (pol.).

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Motto
  • Herb Lwowa − współczesny herb miasta obowiązuje od 5 lipca 1990 roku i przedstawia w błękitnym polu mury miejskie z trzema basztami w złotym kolorze, bramę i stojącego w niej na czterech łapach lwa.Dewiza heraldyczna jest krótką, najczęściej łacińską sentencją - choć spotkać można i dewizy w językach narodowych - przekazującą ogólną mądrość, wyraźnie nawiązującą do ideologii rycerskiej i szlacheckiej.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
    Serbowie (Срби) – naród południowosłowiański mieszkający głównie w Serbii, Chorwacji, Bośni, Słowenii, Macedonii, Czarnogórze i Stanach Zjednoczonych. Jest ich ogółem około 13 mln. Mówią w swoim języku narodowym serbskim. W większości są prawosławnymi.
    Chile (Republika Chile, hiszp. República de Chile) – państwo w Ameryce Południowej, ciągnące się długim pasem na zachodnim wybrzeżu kontynentu nad Oceanem Spokojnym. Stolicą Chile jest Santiago. Graniczy z Peru, Boliwią i Argentyną. Do Chile należą liczne wyspy przybrzeżne i wyspy na otwartym oceanie (w sumie ok. 3 tys.): Juan Fernández, Wyspa Wielkanocna (najbardziej oddalona od innych wysp i lądów zamieszkana wyspa na świecie), Sala y Gómez, San Ambrosio, San Félix, Chiloé, Campana, Santa Inés, Chonos.
    Język – ukształtowany społecznie system budowania wypowiedzi, używany w procesie komunikacji interpersonalnej. Na język składają się dwa elementy:
    Godło – symbol wyróżniający, znak rozpoznawczy przynależności osoby bądź przedmiotu do szerszej grupy rodowej, prawnej lub społecznej, np. herb, gmerk, logo.
    Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.
    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.05 sek.