• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Departament - Francja

    Przeczytaj także...
    Tablica rejestracyjna – tablica zawierająca unikatowy numer (kombinację liter i cyfr), umożliwiający identyfikację każdego pojazdu.Nord [nɔːʀ] – departament we Francji w regionie Hauts-de-France. Jest podzielony na prefekturę Lille i podprefektury: Avesnes-sur-Helpe, Cambrai, Douai, Dunkierka i Valenciennes. Departament został utworzony 4 marca 1790 roku.
    Alpy Nadmorskie (fr. Alpes-Maritimes) – francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże. Departament oznaczony jest liczbą 06.
    Departamenty we Francji
    Departamenty w 1812

    Departament (fr. département) – jednostka podziału administracyjnego Francji, którego odpowiednikiem mógłby być powiat w Polsce, aczkolwiek rola departamentu w systemie administracyjnym jest o wiele bardziej znacząca. Na czele administracji departamentu stoi prefekt, reprezentant władzy centralnej, oraz rada generalna (conseil général) wybierana w głosowaniu powszechnym i bezpośrednim. Departamenty dzielą się na mniejsze okręgi arrondissement, na czele których stoją podprefekci. W latach 70. departamenty zostały połączone w większe zgrupowania – regiony – które obejmują od 2 do 8 departamentów.

    Górna Korsyka (fr. Haute-Corse) - departament francuski leżący w północnej części wyspy Korsyki. Prefekturą departamentu Górna Korsyka jest miasto Bastia.Wojna francusko-pruska – konflikt zbrojny między mocarstwami II Cesarstwem Francuskim a Królestwem Prus wspieranym przez inne kraje niemieckie, toczony od 19 lipca 1870 do 10 maja 1871.

    Podział na departamenty został wprowadzony we Francji na wniosek Emmanuela Sieyèsa dekretem z 14 grudnia 1789 r. na miejsce dotychczasowych prowincji. Działanie to było wyrazem chęci zniszczenia struktur państwowych poprzedniego ustroju. Mimo to niektóre granice departamentalne biegną w tych samych miejscach, co dawne granice prowincji.

    Emmanuel-Joseph Sieyès (ur. 3 maja 1748 we Fréjus, zm. 20 czerwca 1836 w Paryżu) – francuski duchowny katolicki, opat, jeden z głównych inicjatorów rewolucji francuskiej, a następnie instytucji Konsulatu, urzędnik w okresie I Cesarstwa. Jego pamflet pt. Czym jest stan trzeci? (wydany w 1789 roku) stał się manifestem rewolucji francuskiej, przyczynił się on do przekształcenia Stanów Generalnych w Zgromadzenie Narodowe w czerwcu 1789 roku. W roku 1799 stał się inicjatorem zamachu stanu z 18 brumaire’a, w wyniku którego doszedł do władzy Napoleon Bonaparte. Sieyès był również pionierem nauk społecznych, jako pierwszy użył terminu ‘socjologia’. Sieyès oraz jego partia opowiadali się za ustrojem demokratycznym w przeciwieństwie do Jeana Josepha Mouniera oraz związanych z nim monarchistów.Aglomeracja miejska (z łac. agglomeratio – nagromadzenie) – jednostka morfologiczna tworząca spójny zespół wzajemnie powiązanych jednostek osadniczych, powstały w wyniku koncentracji zabudowy i zagospodarowania.

    Departamenty były wydzielone w sposób sztuczny, tak aby były mniej więcej równe pod względem powierzchni i zaludnienia.

    Zasadniczym kryterium rozstrzygającym o kształcie terytorialnym nowej jednostki był tu przeciętny zasięg marszu pieszego. Obszar departamentu musiał pozwalać na dotarcie od jego granic do stolicy departamentu, i z powrotem, pieszo w ciągu jednego dnia.

    Początkowo było ich 83, ale w wyniku zmian granic, przyłączenia kilku terytoriów, liczba departamentów wzrastała. W okresie największych podbojów francuskich na kontynencie europejskim istniało 140 departamentów. Za restauracji było ich już tylko 86, po wojnach włoskich – 89, a po wojnie francusko-pruskiej 1870–1871 – 86. W latach 60. podzielono gęsto zaludnione departamenty w regionie paryskim. Pewne zmiany zaszły także na Korsyce. Obecnie Francja metropolitarna podzielona jest na 96 departamentów. Ponadto istnieje 5 departamentów zamorskich.

    Dordogne - francuski departament położony w regionie Akwitania. Departament oznaczony jest liczbą 24. Jego nazwa pochodzi od przepływającej przez departament rzeki Dordogne.Powiat – jednostka samorządu terytorialnego i podziału administracyjnego II stopnia w Polsce. Jednostką nadrzędną jest województwo, podrzędną gmina. Ich funkcjonowanie reguluje ustawa z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 511).

    Powierzchnia departamentów waha się między 4 a 8 tys. km². Jedynie w aglomeracji paryskiej są one mniejsze – najmniejszy departament o powierzchni 105 km² obejmuje miasto Paryż, przy czym jest to 2. pod względem liczby ludności departament po departamencie Nord. Liczba ludności tej jednostki waha się od 75 tys. (Lozère) do 2,5 mln (Nord) mieszkańców.

    Zestawienie przedstawia podział administracyjny Francji na regiony i departamenty, dwa najwyższe szczeble administracji. Podział na regiony wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2016 w ramach reformy administracyjnej Francji (nie zmieniono zasięgu terytorialnego departamentów).Miasto (od prasłow. „местьце", „mě́sto"–„miejsce”) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.

    Nazwy departamentów wywodzą się od cech geograficznych regionu – najczęściej są to nazwy rzek, które przez niego przepływają (Loire, Gironde, Dordogne), nazwy pasm górskich (Vosges, Jura, Alpes-Maritimes) lub nazwy szczytów (Puy-de-Dôme). Niekiedy zawarte są także określenia położenia np. haut (‘górny’), bas (‘dolny’), maritime (‘nadmorski’). Nazwy te celowo nie nawiązują do nazw krain historycznych, tak by nie nawiązywały do nazw sprzed rewolucji.

    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Podstawy współczesnego podziału administracyjnego Francji ukształtowały się w okresie rewolucji francuskiej. Zniesiono wówczas podział na prowincje i wprowadzono departamenty. W tym samym czasie pojawiły się także francuskie gminy, nieco później kantony i arrondissements. Najwyższy stopień tego podziału - regiony - wprowadzono dopiero w 2. połowie XX wieku. Jednocześnie od końca XIX wieku podejmowano nieudane próby ograniczenia nadmiernej liczby gmin. Ostatecznie nacisk kładzie się teraz bardziej na współpracę gmin, która przyjmuję formę związków międzygminnych bądź terytoriów zwanych pays.

    Ponadto każdy departament oznaczony jest dwucyfrowym numerem, zgodnie z ich kolejnością alfabetyczną (określniki położenia nie były brane pod uwagę). Wyjątkiem są departamenty regionu Île-de-France, które powstały w roku 1964, o numerach od 91 do 95, oraz departament Territoire-de-Belfort – nr 90. Także dwóm departamentom na Korsyce, które powstały w 1975 r. po podziale departamentu Corse (nr 20), nadano nowe numery: 2A (Corse-du-Sud) i 2B (Haute-Corse). Numery departamentów pojawiają się także w kodzie pocztowym (pierwsze dwie cyfry, np. 42100 Saint-Étienne – departament nr 42 Loire) oraz na tablicach rejestracyjnych (ostatnie dwie cyfry).

    Jura [ʒyˈʀa] – francuski departament położony w regionie Burgundia-Franche-Comté. Departament oznaczony jest liczbą 39. Departament został utworzony 4 marca 1790 roku. Loara (fr. Loire [ˈlwaːʀ], f-prow. Lêre, prow. Léger/Lei) – francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy, którego nazwa pochodzi od rzeki Loary (fr. Loire). Utworzony został podczas rewolucji francuskiej 12 sierpnia 1793. Departament oznaczony jest liczbą 42.

    Od czasu reformy tablic rejestracyjnych (planowano zniesienie pozycji numer departamentu, ale lokalni politycy byli przeciw), numer departamentu niekoniecznie oznacza departament rejestracji czy zamieszkania posiadacza pojazdu. Posiadacz pojazdu ma prawo jego swobodnego wyboru.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • podział administracyjny Francji
  • lista francuskich departamentów w podziale na regiony
  • departamenty w innych państwach
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Kryteria kształtowania podziałów terytorialnych, [w:] Jerzy Malec, Dorota Malec, Historia administracji i myśli administracyjnej, Kraków 2003.
    2. France bids adieu to old car IDs (ang.). BBC News. [dostęp 2014-02-01].
    Saint-Étienne (fr-prow. Sant-Etiève, prow. Sant Estève] – miejscowość i gmina we Francji, we wschodniej części Masywu Centralnego, w regionie Rodan-Alpy, w departamencie Loara. Miejscowość jest położona około 60 km na południowy zachód od stolicy regionu - miasta Lyon.Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Język francuski (fr. langue française lub français) – język pochodzenia indoeuropejskiego z grupy języków romańskich. Jako językiem ojczystym posługuje się nim ok. 80 mln ludzi: ok. 65 mln Francuzów, ok. 4,5 mln Belgów (czyli 42%), ok. 1,5 mln Szwajcarów (czyli 20%), a także ok. 8 mln mieszkańców kanadyjskich prowincji Québec, Ontario i Nowy Brunszwik. Ok. 201 milionów osób na całym świecie używa francuskiego jako języka głównego (oszacowanie z 2009 r. według Organisation mondiale de la Francophonie), a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, w których francuski jest jednym z języków urzędowych, bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego, jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, w których jest jedynym językiem urzędowym.
    Kraina historyczna – region rozwijający się od setek lub tysięcy lat, obejmujący obszary powiązane wspólną historią i kulturą, niekiedy także więzami gospodarczymi. Bardzo często podział kraju na krainy historyczne staje się podstawą wydzielenia współczesnych jednostek podziału administracyjnego.
    Restauracja – przywrócenie obalonej dynastii lub dawnego ustroju w państwie. Pierwsze tak nazwane zdarzenie to powrót dynastii Stuartów na tron Anglii w 1660 roku; określenie to jest używane także w odniesieniu do okresu panowania Karola II (1660-1685).
    Paryż (fr. Paris) – stolica i największa aglomeracja Francji, położona w centrum Basenu Paryskiego, nad Sekwaną (La Seine). Miasto stanowi centrum polityczne, ekonomiczne i kulturalne kraju. Znajdują się tu liczne zabytki i atrakcje turystyczne, co powoduje, że Paryż jest co roku odwiedzany przez ok. 30 milionów turystów.
    Okręg – jednostka podziału administracyjnego w wielu państwach, gdzie w zależności od języka nosi różne lokalne nazwy (np. arrondissement po francusku, Kreis po niemiecku, apskritis po litewsku, judeţ po rumuńsku, rreth po albańsku, okres po czesku i słowacku, округ (okrug) po rosyjsku, округ (okrug) po serbsku, körzet po węgiersku, comarca po hiszpańsku, buirg po irlandzku, sýsla po islandzku).
    Terminu prowincje używa się obecnie celem uproszczenia dla opisu podziałów geograficznych, kulturalnych, etnologicznych, historycznych, także administracyjnych Francji przed podziałem kraju na departamenty w 1790 r.
    Prefekt – współcześnie w niektórych państwach urzędnik administracyjny (np. we Włoszech kierownik prowincji, we Francji - administracji departamentu lub regionu), a także naczelnik policji miejskiej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.025 sek.