• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Denominacja - religia

    Przeczytaj także...
    Kościół Starokatolicki Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej – kościół chrześcijański nurtu katolickiego prawnie działający na terenie Polski i Francji. Obecnie liczy około 30 tysięcy wyznawców, głównie na Mazowszu. Siedzibą władz Kościoła jest miasto Płock, gdzie rezyduje biskup naczelny ojciec Michał Maria Ludwik Jabłoński. Organem prasowym wspólnoty jest kwartalnik Mariawita.Konstytucja (od łac. constituo, -ere – urządzać, ustanawiać, regulować) – akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, która zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie.
    Tadeusz Antoni Gadacz (ur. 22 października 1955 w Krakowie) – polski filozof i religioznawca, były pijar, prof. dr hab., prof. Collegium Civitas, dyrektor Instytutu Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. Redaktor Encyklopedii Religii Wydawnictwa Naukowego PWN.

    Denominacja (łac. denominare, „nazywać”) – występujące w religioznawstwie, naukach politycznych i prawie anglosaskim określenie wspólnoty religijnej, posiadającej odrębną podmiotowość określoną przez własną nazwę, naukę i strukturę. Pojęcie to należy odróżniać od określenia wyznanie, gdyż jedno wyznanie (np. kalwinizm) może być w jednym kraju reprezentowane przez kilka denominacji (w Polsce np. mariawityzm reprezentowany jest przez dwie denominacje: Kościół Starokatolicki Mariawitów w RP i Kościół Katolicki Mariawitów w RP).

    Religioznawstwo – zespół nauk o religii, których podejście – w odróżnieniu od teologii i od filozofii religii – charakteryzuje się , empirycznym (antropologicznym, socjologicznym, historycznym, ekonomicznym) stosunkiem do przedmiotu badań. Często stosowana jest perspektywa porównawcza (fenomenologia religii). Ernst Troeltsch (ur. 17 lutego 1865 w Haunstetten k. Augsburga, zm. 1 lutego 1923 w Berlinie) − niemiecki teolog ewangelicki, filozof, socjolog i liberalny polityk.

    Ujęcie prawne[]

    Na gruncie prawa pojęcie denominacja religijna (ang. religious denomination) było obecne już w XIX-wiecznym orzecznictwie sądowym, głównie w USA i oznaczało sformalizowaną i uczestniczącą w obrocie prawnym zwartą grupę religijną. Traktowano ją jako korporacyjny podmiot praw i obowiązków określonych w konstytucji i innych normach prawnych. Stanowi ono odpowiednik polskiego określenia związek wyznaniowy.

    Narodowa Konwencja Baptystyczna Ameryki (ang. National Baptist Convention of America) – trzeci co do wielkości związek baptystyczny i szósty protestancki w Stanach Zjednoczonych. Założony w 1915 roku przez Afroamerykanów, obecnie liczy 3,5 miliona wiernych w 6717 zborach.Protestantyzm – jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.

    Ujęcie religioznawcze[]

    W religioznawstwie pojęcie to przyjęło się głównie za sprawą Helmuta Richarda Niebuhra, który wyjaśnił je w książce pt. Social Sources of Denominationalism (1929). Odwołując się do wywodów Maxa Webera i Ernsta Troeltscha na temat pojęć Kościół i sekta wskazał, iż denominacja jest wielkością pośrednią między tymi dwiema kategoriami. Nie jest Kościołem jako wspólnotą, przynależność do której jest efektem tradycyjnych związków rodzinnych, ani sektą, gdzie członkostwo jest sprawą wyboru i opiera się na buncie wobec dawnej przynależności religijnej oraz na negacji kontekstu kulturowego. Denominacja jest strukturą, do której należy się na podstawie urodzenia lub wyboru, lecz funkcjonuje ona w postawie otwartości i tolerancji wobec otoczenia oraz poszanowania różnorodności we własnym łonie. Analiza Niebuhra oparta jest na obserwacji sytuacji religijnej w USA, głównie środowiska protestanckiego, gdzie jedno wyznanie, np. luteranizm czy baptyzm posiada wiele odrębnych, respektujących się wzajemnie organizacji kościelnych (zob. np. Kościół Luterański Synodu Missouri i Kościół Ewangelicko-Luterański w Ameryce; Amerykańskie Zbory Baptystyczne USA i Narodowa Konwencja Baptystyczna Ameryki).

    Amerykańskie Zbory Baptystyczne USA (ang. American Baptist Churches USA, ABCUSA) – baptystyczny związek wyznaniowy w USA w 1995 skupiający 1 527 470 pełnoprawnych członków zrzeszonych w 5 711 zborach (parafiach). Poprzednie nazwy tej denominacji brzmiały: w latach 1907-1950 - Northern Baptist Convention (Północna Konwencja Baptystyczna), 1950-1972 - American Baptist Convention (Amerykańska Konwencja Baptystyczna).Kościół Ewangelicko-Luterański w Ameryce (ang. Evangelical Lutheran Church in America, w skrócie ELCA) – największy Kościół luterański w Stanach Zjednoczonych, liczący według danych za 2011 rok 4 059 785 członków. Powstał w 1988 roku z połączenia trzech działających na obszarze USA Kościołów luterańskich. Jest członkiem Światowej Federacji Luterańskiej i Światowej Rady Kościołów. Od 2013 roku zwierzchnikiem Kościoła jest biskup Elizabeth Eaton.

    Przypisy

    1. Michael W. McConnell, John H. Garvey, Thomas C. Berg, Religion and the Constitution, New York-Geithersburg 2002 ISBN 0-7355-2841-1, s. 322.
    2. Maria Libiszowska-Żółtkowska, Denominacja, [w:] Religia. Encyklopedia PWN tom 3, red. Tadeusz Gadacz, Bogusław Milerski, Warszawa 2001 ISBN 83-01-13661-8, s. 193.
    3. Maria Libiszowska-Żółtkowska, Denominacja, [w:] Religia. Encyklopedia PWN tom 3, red. Tadeusz Gadacz, Bogusław Milerski, Warszawa 2001 ISBN 83-01-13661-8, s. 193.
    4. D.O. Moberg, Denominationalism, [w:] Dictionary of Christianity in America, red. Daniel G. Reid, Downers Grove Ill. 1990 ISBN 0-8308-1776-X, s. 350-352.

    Bibliografia[]

  • Maria Libiszowska, Denominacja jako typ organizacji religijnej, „Euhemer. Przegląd Religioznwczy” 1973 nr 2.
  • Maria Libiszowska-Żółtkowska, Denominacja, [w:] Religia. Encyklopedia PWN tom 3, red. Tadeusz Gadacz, Bogusław Milerski, Warszawa 2001 ISBN 83-01-13661-8, s. 192-193.
  • D.O. Moberg, Denominationalism, [w:] Dictionary of Christianity in America, red. Daniel G. Reid, Downers Grove Ill. 1990 ISBN 0-8308-1776-X, s. 350-352.
  • Helmut Richard Niebuhr, Social Sources of Denominationalism, New York 1929.
  • Związek wyznaniowy – wspólnota powołana dla celów kultu religijnego, propagowania i nauczania określonej tradycji religijnej.Wyznanie – określenie grupy religijnej wewnątrz większego prądu religijnego (w literaturze protestanckiej obecne jest także zapożyczone z języka angielskiego określenie denominacja). Termin zbliżony do pierwotnego znaczenia słowa sekta – bez współcześnie, powszechnie mu nadanego, pejoratywnego zabarwienia.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kościół Katolicki Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej – chrześcijański kościół starokatolicki nurtu i tradycji mariawickiej, prawnie działający na terenie Polski. Siedzibą władz Kościoła jest miejscowość Felicjanów w powiecie płockim. Zwierzchnikiem Kościoła jest siostra biskupka Damiana Maria Beatrycze Szulgowicz. Kościół liczy obecnie około 2 tysięcy wyznawców i 11 duchownych. Posiada 19 placówek, w tym 1 czynny kościół i 17 kaplic.
    Kościół Luterański Synodu Missouri (ang. Lutheran Church – Missouri Synod, skrót: LCMS) – chrześcijański kościół protestancki tradycji staroluterańskiej działający w Stanach Zjednoczonych, należący do konserwatywnej rodziny kościołów luterańskich (tzw. wyznaniowego luteranizmu), stanowczo odrzucający teologię liberalnego chrześcijaństwa, a przez to wpisujący się w nurt protestantyzmu ewangelikalnego. Zorganizowany jest według modelu kongregacjonalnego; każdy zbór posiada autonomię.
    Kościół – organizacja utworzona przez wspólnotę religijną i duchowieństwo określonej religii, kierująca się doktryną religijną, posiadająca ścisłe normy kultu religijnego, moralności i własne zasady prawne.
    Bogusław Milerski (ur. 4 marca 1967) – duchowny ewangelicki, doktor habilitowany, profesor Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie (ChAT), kierownik Katedry Pedagogiki Religii i Kultury w Wydziale Pedagogicznym. W latach 2008-2012, prorektor, a od 2012 roku – rektor ChAT. Profesor Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie na Wydziale Nauk Pedagogicznych. Zastępca redaktora naczelnego periodyku naukowego Studia z Teorii Wychowania. Specjalista w zakresie pedagogiki religii i teorii wychowania.
    Mariawityzm – grupa wyznań chrześcijańskich powstała w Polsce na przełomie XIX i XX wieku, oparta na objawieniu Miłosierdzia Bożego, którego miała dostąpić polska zakonnica Feliksa Kozłowska, która po objawieniach w 1893 podjęła misję uzdrowienia polskiego duchowieństwa. Wspólnota mariawicka działała początkowo w ramach Kościoła rzymskokatolickiego zachowując jego zwyczaje i praktyki pobożnościowe, jednak w 1906, po ekskomunice nałożonej przez papieża Piusa X na założycielkę i księdza Jana Kowalskiego, została z niego wyłączona.
    Prawo, a ściślej prawo w ujęciu przedmiotowym – system norm prawnych, czyli ogólnych, abstrakcyjnych i jednoznacznych dyrektyw postępowania, które powstały w związku z istnieniem i funkcjonowaniem państwa lub innego uporządkowanego organizmu społecznego, ustanowione lub uznane przez właściwe organy władzy odpowiednio publicznej lub społecznej i przez te organy stosowane, w tym z użyciem przymusu.
    Helmut Richard Niebuhr (ur. 3 września 1894, zm. 5 lipca 1962) – amerykański teolog i etyk protestancki, duchowny Zjednoczonego Kościoła Chrystusa. Czołowy reprezentant amerykańskiej neoortodoksji. Najsłynniejszym jego dziełem jest książka Christus and Culture (wyd. polskie: Chrystus a kultura, tłum. Andrzej Pawelec, Kraków 1996). Za sprawą wydanej w 1929 książki pt. The Social Sources of Denominationalism przyczynił się do rozpowszechnienia pojęcia denominacja religijna, określającego typ organizacji religijnej, pośredniej między Kościołem a sektą.

    Reklama