• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Deltadrom

    Przeczytaj także...
    Bahariazaur (Bahariasaurus ingens) – dinozaur z grupy teropodów (Theropoda). Żył w okresie kredy (ok. 99-93 mln lat temu) na terenach Afryki. Jego szczątki znaleziono w Egipcie. Rauhut (1995) uznał bahariazaura za przedstawiciela Carcharodontosauridae. Kręgi krzyżowe wykazują budowę typową dla abelizaurów a cały szkielet jest nieodróżnialny od Deltadromeus.Ornitomimozaury (Ornithomimosauria) – grupa strusiopodobnych teropodów, do której należały m.in.: archeornitomim, gallimim, strutiomim i dromicejomim.
    Paliczki (łac. phalanges) − kości tworzące przednią część stopy, palców stóp i palców rąk. W budowie palucha i kciuka występują po dwa paliczki, pozostałe palce mają ich trzy.

    Deltadrom (Deltadromeus) – rodzaj dużego teropoda należącego prawdopodobnie do grupy ceratozaurów. Jego nazwa oznacza „biegacz z delty”. Miał on wyjątkowo długie, smukłe kończyny tylne, co pozwalało mu szybko biegać (stąd jego nazwa). Deltadrom żył w późnej kredzie ok. 95 mln lat temu (późny aptcenoman). Mógł być on jednym z największych teropodów – niepublikowane badania wskazują, że osobnik, do którego należał paratyp, mógł osiągać 13,3 m długości i ważył około 3,5 t. Tymczasem właściciel holotypu – najbardziej kompletnego znanego szkieletu deltadroma – osiągał ok. 8,1 m długości. Deltadrom żył w pobliżu olbrzymiego karnozaura karcharodontozaura i jeszcze większego spinozaurydaspinozaura, którego dieta wciąż jest niepewna. Nazwa rodzajowa Deltadromeus upamiętnia fakt znalezienia szczątków tego dinozaura w delcie dawnej rzeki. Holotyp został odkryty w Maroku w 1995 przez żonę Paula Sereno – Gabrielle Lyon.

    Paul Sereno (ur. 11 października 1957 w Aurorze w stanie Illinois w Stanach Zjednoczonych) – amerykański paleontolog, wykładowca w University of Chicago, współpracownik National Geographic. Jego specjalnością są dinozaury – odkrył i opisał wiele nowych rodzajów, m.in.: afrowenatora, deltadroma, jobarię, suchomima i eoraptora – jednego z dwóch najwcześniejszych znanych dinozaurów. Podczas wykopalisk prowadzonych w północnej Afryce, m.in. w Nigrze, odnalazł niemal kompletny szkielet sarkozucha i pierwszą dobrze zachowaną czaszkę karcharodontozaura, na podstawie której opisał nowy gatunek – Carcharodontosaurus iguidensis. 14 sierpnia 2008 ogłoszono, że w październiku 2000 Sereno odnalazł na Saharze duże cmentarzysko, które wraz z archeologami badał przez osiem lat. Prowadził również prace w Ameryce Południowej.Klad bazalny – w filogenetyce jest to najwcześniejsza gałąź ewolucyjna większego kladu, stanowiąca grupę zewnętrzną pozostałych przedstawicieli kladu.

    Materiał kopalny[]

    Holotyp (SGM-Din 2) składa się z części żebra szyjnego, dwóch wcześniejszych żeber grzbietowych, dwóch żeber brzusznych (gastraliów), kręgów ogonowych 3-17 (130 mm) oraz 20-27 (130 mm), ośmiu szewronów, łopatki, niekompletnej kości kruczej, niekompletnej kości ramieniowej (ok. 328 mm), części kości promieniowej, części kości łokciowej, części kości biodrowej, fragmentów kości łonowej (?), niekompletnych kości kulszowych, kości udowej (740 mm), niekompletnej kości piszczelowej (ok. 700 mm), niekompletnej kości strzałkowej, niekompletnej kości skokowej, kości piętowej, kości śródstopia II (417 mm), paliczki II-1 (140 mm), pazura stopy II (80 mm), kości śródstopia III (450 mm), paliczki III-1 (140 mm), kości śródstopia IV (400 mm), paliczki IV-1 (98 MM),paliczki IV-3 (52 MM), paliczki IV-4 (37 MM), kości śródstopia V (100 mm). Paratyp (IPHG 1912 VIII) składa się z kości kruczej, kości udowej (1,22 mm), części kości piszczelowej i kości strzałkowej.

    Matthew Thomas Carrano (ur. 19 grudnia 1969) – amerykański paleontolog specjalizujący się w badaniu ewolucji dinozaurów. Jego prace koncentrują się na wykorzystywaniu filogenezy dinozaurów do badania zmian makroewolucyjnych, zarówno w całej grupie, jak i w poszczególnych kladach. Jest autorem licznych publikacji naukowych i książek. Brał udział w wyprawach paleontologicznych na Madagaskar – jest jednym z autorów opisu niewielkiego teropoda z rodzaju Masiakasaurus. Tworzy paleobiologiczną internetową bazę danych Paleobiology Database. Obecnie jest kustoszem działu dinozaurów w Smithsonian Institution. Ma żonę Alison Massagli, z którą jest związany od 30 września 2006 roku.Neoceratozaury (Neoceratosauria) to grupa teropodów utworzona przez Novasa w 1991, Obecnie definiuje się tę grupę jako obejmującą ostatniego wspólnego przodka gatunków Ceratosaurus nasicornis i Abelisaurus comahuensis (zmodyfikowana definicja Holtza z 1994). Inni definicje neoceratozaurów to teropody którym bliżej do gatunku Ceratosaurus nasicornis niż Coelophysis bauri (Padian i inni, 1999) oraz teropody którym bliżej do gatunku Carnotaurus sastrei niż Elaphrosaurus bambergi. Zgodnie z definicją Padiana i innych z 1999 neoceratozaury są pod definicji równe abelizaurom (Abelisauridae) według definicji Rowe i innych z 1997. Znaleziona w Sinpetru Bedfordshire (Rumunia) kość udowa opisana przez Csiki i Grigorescu (1988) prawdopodobnie jest naprawdę dalszą kością śródstopia hadrozaura. Zęby przypisane do nowego, nienazwanego neoceratozaura nie zaliczonego do żadnej niższej rangą grupy, znaleziono w pochodzących z batonu (środkowa jura) skałach formacji Isalo na Madagaskarze.

    Klasyfikacja[]

    Stromer (1934) przypisał IPHG 1912 VIII do nowego rodzaju teropoda, którego nazwał Bahariasaurus. Obecnie Deltadromeus jest uważany za jego potencjalny młodszy synonim. Sereno i inni (1996) uznali deltadroma za bazalnego celurozaura, ale Rauhut (2003) zaklasyfikował go do ornitomimozaurów. Analiza Wilsona z 2003 wykazała, że deltadrom jest w rzeczywistości noazaurem, tymczasem analiza Carrano i Sampsona z 2008 zasugerowała, że jest on bazalnym neoceratozaurem. Istnieją także teorie według których deltadrom jest bliskim krewnym dryptozaura. Jednak obecnie deltadrom najczęściej jest klasyfikowano jako ceratozaura a dryptozaur jako tyranozauroid, więc nie mogły być blisko spokrewnione. Przedstawiciele obu tych rodzajów mają wiele cech wspólnych, ale dryptozaur ma dłuższą kość ramienną. Ponadto między deltadromem a tyranozauroidami, w tym dryptozaurem, jest wiele innych różnic.

    Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.Ceratozaury (Ceratosauria) – infrarząd dinozaurów z podrzędu teropodów. Obejmował zwierzęta mniej zaawansowane ewolucyjnie niż tetanury. Ceratozaury miały po cztery palce na „dłoniach”, podczas gdy późniejsze tetanury nie więcej niż trzy, a wcześniejsze herrerazaury – pięć. Znane w zapisie kopalnym od jury do końca kredy Ich szczątki znajdywano na wielu kontynentach, w Ameryce, Afryce, Eurazji.

    Bibliografia[]

  • Ceratosauria (ang.). The Theropod Database. [dostęp 10 stycznia 2015].
  • Deltadromeus agilis (ang.). DinoData. [dostęp 16 sierpnia 2009].
  • (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Karl Heinrich Ernst Wolfgang Freiherr Stromer von Reichenbach (ur. 12 czerwca 1871 w Norymberdze, zm. 18 grudnia 1952 w Erlangen) – niemiecki paleontolog, profesor Uniwersytetu w Monachium. Podczas ekspedycji do Egiptu opisał m.in. pochodzące z kredy rodzaje dinozaurów: Aegyptosaurus, Bahariasaurus, Carcharodontosaurus i Spinosaurus.Spinozaury (Spinosauridae) – rodzina dużych teropodów z grupy tetanurów (Tetanurae). Budowa ich szczęk i zębów pozwala sądzić, że ich głównym pożywieniem były ryby, chociaż mogły polować też na inne dinozaury. Wartość izotopu tlenu δOp zawartego w zębach Spinosauridae odpowiada obecnej u współwystępujących z nimi żółwi i krokodylomorfów, jest jednak niższa niż u innych teropodów, co dowodzi, że spinozaurydy prowadziły ziemnowodny tryb życia, a nie jedynie polowały w wodzie. Wartości izotopu tlenu w zębach Spinosaurus z Maroka i Tunezji nie są tak wyraźne jak u innych przedstawicieli Spinosauridae, co sugeruje, że spinozaur prowadził bardziej oportunistyczny tryb życia i mógł występować zarówno w siedliskach lądowych, jak i wodnych. Nie jest jasne, czy spinozaury były głównie lądowymi drapieżnikami, czy raczej rybożercami, na co wskazywałyby ich wydłużone szczęki, stożkowate zęby i wysoko położone nozdrza. Alan Charig i Angela Milner zasugerowali rybożerność barionyksa. Jedyne wskazówki co do diety spinozaurów pochodzą z Europy i Ameryki Południowej. Odnaleziono barionyksa z rybimi łuskami i kośćmi młodego iguanodona w żołądku, podczas gdy odkryta w Ameryce Południowej kość pterozaura ze śladami zębów dowodzi, że spinozaury czasami zjadały te latające archozaury. Nie jest jednak pewne, czy teropody polowały na pterozaury, czy pożywiały się ich padliną



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Karcharodontozaur (Carcharodontosaurus) – rodzaj teropoda z rodziny Carcharodontosauridae. Jego nazwa oznacza "jaszczur o zębach rekina".
    Teropody (Theropoda) – podrząd dinozaurów z rzędu dinozaurów gadziomiednicznych (Saurischia); nazwa ("theropod") oznacza "stopa bestii".
    Spinozaur (Spinosaurus – „kolczasty jaszczur”) – rodzaj teropoda z rodziny spinozaurów (Spinosauridae) żyjącego na obecnych terenach Afryki Północnej od albu do cenomanu, od około 106 do 93,5 mln lat temu. Pierwsze skamieniałości spinozaura zostały odkryte w Egipcie w 1910 roku i opisane przez niemieckiego paleontologa Ernsta Stromera. Okaz ten został zniszczony podczas II wojny światowej, jednak w 2005 roku znaleziono kolejną czaszkę dorosłego osobnika. Nie jest jasne, czy rodzaj Spinosaurus jest reprezentowany przez jeden czy dwa gatunki. Najlepiej poznanym gatunkiem jest S. aegyptiacus z Egiptu, a szczątki być może należące do przedstawicieli drugiego gatunku, S. maroccanus, odnaleziono w Maroku.
    Scott D. Sampson (ur. 22 kwietnia 1961 w Vancouver) – kanadyjski paleontolog i biolog ewolucyjny specjalizujący się w badaniach dinozaurów, nauczyciel akademicki i popularyzator nauki. Znany między innymi jako „Doktor Scott, paleontolog” z serialu animowanego Dinopociąg.
    Holotyp – pojedynczy typ nomenklatoryczny wskazany przez autora nazwy taksonu, na podstawie którego wyróżniono i opisano nowy gatunek lub podgatunek, ewentualnie także takson w randze gatunku wzorcowy dla rodzaju i rodzaj dla rodziny.
    Dryptozaur (Dryptosaurus aquilunguis) – dwunożny, mięsożerny dinozaur z nadrodziny tyranozauroidów. Teropod wcześniej znany jako Laelaps.
    Paratyp – okaz wymieniany w protologu, który nie jest ani holotypem, ani izotypem, ani jednym z syntypów jeśli dwa lub więcej okazów było jednocześnie wskazanych jako typ.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.028 sek.