Dekatlenek tetrafosforu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Dekatlenek tetrafosforu (potocznie: pięciotlenek fosforu; nazwa Stocka: tlenek fosforu(V)), P
4
O
10
nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków kwasowych, w którym fosfor występuje na V stopniu utlenienia. Wzór empiryczny tego związku, P
2
O
5
, nie odzwierciedla jego prawdziwej struktury (typu adamantanu), z czterema atomami fosforu i dziesięcioma tlenu w cząsteczce (P
4
O
10
).

Nawozy fosforowe – nawozy mineralne, których głównym składnikiem jest fosfor, makroelement w odżywianiu roślin, składnik białek, fityny, także organicznych kwasów nukleinowych ortofosforanów i metafosforanów.Herbicydy (łac. herba - trawa, caedo - zabijać) – rodzaj pestycydów służących do selektywnego lub nieselektywnego zwalczania chwastów w uprawach. Ich stosowanie może stanowić uzupełnienie mechanicznych zabiegów pielęgnacyjnych.

Otrzymuje się go, spalając fosfor w powietrzu. W temperaturze pokojowej ma postać śnieżnobiałego, drobnokrystalicznego proszku. Pod wpływem wilgoci łatwo ulega zbrylaniu. Prężność pary wodnej nad pięciotlenkiem fosforu wynosi mniej niż 1×10 Tr.

Reaguje gwałtownie z wodą, dając kwas ortofosforowy:

Prężność pary wodnej (ciśnienie pary wodnej) – ciśnienie cząstkowe wywierane przez parę wodną zawartą w powietrzu, określane w jednostkach ciśnienia – milimetrach słupa rtęci (mm Hg) lub hektopaskalach (hPa).Wydawnictwa Naukowo-Techniczne (WNT) – polskie wydawnictwo założone w 1949 z siedzibą w Warszawie, do 1961 działało pod firmą Państwowe Wydawnictwa Techniczne.
P
4
O
10
+ 6H
2
O → 4H
3
PO
4

Ponadto jest zdolny do odwadniania kwasów mineralnych, tworząc ich bezwodniki: 2H
2
SO
4
+ P
4
O
10
→ 4HPO
3
+ 2SO
3
4HNO
3
+ P
4
O
10
→ 4HPO
3
+ 2N
2
O
5

Jest też zdolny do odwodnienia organicznego kwasu malonowego lub jego estrów, dając podtlenek węgla: CH
2
(COOH)
2
+ P
4
O
10
→ C
3
O
2
+ 4HPO
3

Zastosowanie[ | edytuj kod]

P
4
O
10
stosowany jest:

Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych powstał 1 października 2002 w wyniku połączenia dwóch instytucji: Biura Rejestracji Środków Farmaceutycznych Materiałów Medycznych, które było częścią Instytutu Leków oraz Centralnego Ośrodka Techniki Medycznej. Początkowo Urząd działał w oparciu o ustawę z dnia 27 lipca 2001 roku o Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.Kwas metanosulfonowy (kwas mesylowy) – organiczny związek chemiczny, pochodna kwasu sulfonowego. Jego sole i estry to mesylany (metanosulfoniany).
  • do otrzymywania kwasu ortofosforowego i jego soli, fosforanów,
  • w technice laboratoryjnej jako środek suszący ze względu na swoją silną higroskopijność,
  • jako herbicyd,
  • jako nawóz do warzyw, kwiatów ogrodowych (w nawozach stężenie fosforu określa się jako procent P
    2
    O
    5
    , mimo że występuje on w postaci ortofosforanów), a jednocześnie środek do zwalczania szkodników,
  •  Zapoznaj się również z: Nawozy fosforowe.
  • do usuwania smarów i innych substancji hydrofobowych,
  • używany do produkcji Cl
    2
    O
    7
    oraz fosforków metali przejściowych (np. Ni2P, Co2P, MoP),
  • razem z KI lub KBr do przekształcania alkoholi w odpowiednie jodki i bromki alkilu,
  • razem z kwasem metanosulfonowym jako środek pomocniczy w reakcjach kondensacji.
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Farmakopea Polska X, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2014, s. 4276, ISBN 978-83-63724-47-4.
    2. Phosphorus pentoxide (ZVG: 1850) (ang. • niem.) w bazie GESTIS, Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung (IFA). [dostęp 2011-12-29].
    3. Dekatlenek tetrafosforu (ang.) w wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2015-04-10].
    4. przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
    5. przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
    6. O. Diels, B. Wolf. Ueber das Kohlensuboxyd. I. „Berichte der deutschen chemischen Gesellschaft”. 39 (1), s. 689-697, 1906. DOI: 10.1002/cber.190603901103. 
    7. A. Ellern, T. Drews, K. Seppelt. The Structure of Carbon Suboxide, C3O2, in the Solid State. „Zeitschrift für anorganische und allgemeine Chemie”. 627 (1), s. 73–76, 2001. DOI: 10.1002/1521-3749(200101)627:1<73::AID-ZAAC73>3.0.CO;2-A. 
    8. podtlenek węgla, [w:] Encyklopedia techniki. Chemia, Władysław Gajewski (red.), Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1965, s. 548, OCLC 33835352.
    9. PubChem, Tetraphosphorus decaoxide, pubchem.ncbi.nlm.nih.gov [dostęp 2021-12-15] (ang.).
    10. Produkcja roślinna Tom 1, wyd. II, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1995
    11. Phosphorus pentoxide, strona katalogowa produktu, MilliporeSigma (Merck KGaA) [dostęp 2021-12-15] (ang.).
    Encyklopedia Britannica (ang. Encyclopædia Britannica) – najstarsza wydawana do chwili obecnej i najbardziej prestiżowa encyklopedia angielskojęzyczna. Artykuły w niej zamieszczane uważane są powszechnie przez czytelników za obiektywne i wiarygodne.Higroskopijność – podatność niektórych substancji na wchłanianie wilgoci lub nawet wiązanie się z wodą. Woda ta może pochodzić z pary wodnej znajdującej się w powietrzu, z wilgoci znajdującej się w gruncie, z rosy osadzającej się na powierzchni substancji itp. Pochłanianie występuje wtedy, gdy woda przenika z miejsca kontaktu z materiałem higroskopijnym do jego wnętrza. Odbywać się to może na różne sposoby.




    Warto wiedzieć że... beta

    Heptatlenek dichloru (nazwa Stocka: tlenek chloru(VII)), Cl2O7 – nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków, silny utleniacz. Heptatlenek dichloru jest oleistą, bezbarwną i wybuchową cieczą.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Kondensacja – reakcja chemiczna, w której substraty łączą się z sobą, tworząc większą od nich cząsteczkę produktu głównego, oraz jedną lub więcej małych cząsteczek produktu ubocznego – najczęściej wody.
    Merck KGaA (Niemiecki Merck, Merck Darmstadt) założona w Niemczech firma farmaceutyczna i chemiczna z główną siedzibą zlokalizowaną w Darmstadt, uważana za najstarszą działającą firmę z tej branży.
    Tor (Tr, mmHg – milimetr słupa rtęci) – pozaukładowa jednostka miary ciśnienia równa ciśnieniu słupa rtęci o wysokości jednego milimetra w temperaturze 273,15 K (0 °C), przy normalnym przyspieszeniu ziemskim. Nazwa pochodzi od nazwiska fizyka Evangelisty Torricellego.
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Nawozy – środki używane w uprawie roślin (nawożenie) celem zwiększenia wysokości i jakości plonowania dzięki wzbogaceniu gleby w składniki pokarmowe niezbędne dla roślin i polepszeniu jej właściwości fizycznych, fizykochemicznych, chemicznych i biologicznych, pochodzenia mineralnego lub organicznego. Nawozami są również produkty przeznaczone do zwiększania żyzności stawów rybnych.

    Reklama