• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Decymalizacja

    Przeczytaj także...
    Funt szterling (ang. pound sterling, £), nieoficjalna nazwa funt brytyjski, symbol międzynarodowy GBP – oficjalna jednostka monetarna w Wielkiej Brytanii.Reforma walutowa – całkowita lub częściowa zmiana ustroju pieniężnego państwa. Może ona nastąpić z powodów politycznych lub ekonomicznych, w celu przywrócenia lub zabezpieczenia równowagi rynkowej.
    Peseta – dawna waluta hiszpańska obowiązująca również w (wraz z frankiem francuskim) Andorze. Została zastąpiona przez euro w 2002 r. Dzieliła się na 100 centimos.

    Decymalizacja (fr. décimalisation ze ś.łc. decimalis "dziesiętny") – reforma walutowa, polegająca na zastąpieniu dotychczasowej waluty kraju (opartej na systemie innym niż dziesiętny) nową, opartą na systemie dziesiętnym, bez ingerencji w kurs walutowy.

    Waluta dziesiętna[ | edytuj kod]

    Waluta w systemie dziesiętnym oparta jest na podstawowej jednostce monetarnej, która dzieli się na podjednostki, będące podwielokrotnością liczby 10. Najpowszechniej jednostkę dzieli się na 100 podjednostek, występują też (zwłaszcza w krajach arabskich) podziały na 1000 podjednostek.

    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Nowa Zelandia (ang. New Zealand, język maoryski Aotearoa – Kraj Długiej Białej Chmury) – państwo wyspiarskie, położone na południowo-zachodnim Pacyfiku i składające się z dwóch głównych wysp (Północnej i Południowej) oraz szeregu mniejszych wysp, w tym Wyspy Stewart i Wysp Chatham. Archipelag Nowej Zelandii jest najdalej na południe wysuniętą częścią Oceanii, na południowy wschód od Australii. W skład Nowej Zelandii (a dokładnie w skład Commonwealth realm Nowej Zelandii, czyli są to terytoria stowarzyszone lub zależne Nowej Zelandii, ale wchodzące wraz z nią w skład wspólnej domeny królewskiej tudzież królestwa stowarzyszeniowego, połączonego unią personalną ze Zjednoczonym Królestwem i innymi Commonwealth realms) wchodzą również Wyspy Cooka i Niue, które są samorządne, oraz Tokelau i Dependencja Rossa.

    Na przykład:

  • 1 złoty – podstawowa jednostka monetarna w Polsce, dzieli się na 100 groszy,
  • 1 dolar amerykański dzieli się na 100 centów amerykańskich,
  • 1 dinar tunezyjski dzieli się na 1000 milimów.
  • Historia[ | edytuj kod]

    Dawniej jednostki niedziesiętne były bardziej powszechne. Najbardziej znanym jest brytyjski funt szterling, który do 15 lutego 1971 dzielił się na 240 pensów, bądź na 20 szylingów. Również na ziemiach polskich waluta do XIX w. oparta była na różnych innych niż dziesiętny systemach.

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Cypr (Republika Cypryjska) – państwo położone na wyspie Cypr leżącej we wschodniej części Morza Śródziemnego u wybrzeży Turcji, Syrii i Libanu. Od 1 maja 2004 roku jest członkiem Unii Europejskiej.

    Kalendarium[ | edytuj kod]

  • 1704 – Rosja – wprowadzenie rubla (= 100 kopiejek), pierwszy kraj, który dokonał decymalizacji waluty.
  • 1792 – Stany Zjednoczone – uchwalenie przez Kongres ustawy Coinage Act, ustanawiającej dolara amerykańskiego (= 100 centów), zastępującego szereg, bazujących na funcie brytyjskim, walut kolonialnych.
  • 1795 – Francja – wprowadzenie franka, zastępującego liwra; podczas wojen napoleońskich decymalizacji dokonywano w kolejnych krajach okupowanych przez Francję.
  • 1855 – Szwecja – wprowadzenie talara szwedzkiego (od 1873 korona) dzielącego się na 100 öre.
  • 1857 – Austro-Węgry – decymalizacja guldena.
  • 1868 – Hiszpania – wprowadzenie dziesiętnej pesety.
  • 1955 – Cypr – wprowadzenie funta cypryjskiego (= 1000 milów, później zastąpionych przez 100 centów).
  • 1961 – 14 lutego – Południowa Afryka – wprowadzenie do obiegu randa (= 100 centów), który zastąpił funta południowoafrykańskiego.
  • 1966 – 14 lutego – Australia – wprowadzenie do obiegu dolara australijskiego (= 100 centów), który zastąpił funta australijskiego.
  • 1966 – 10 lipca – Nowa Zelandia – wprowadzenie do obiegu dolara nowozelandzkiego (= 100 centów), który zastąpił funta nowozelandzkiego.
  • 1971 – 15 lutego – Wielka Brytania i Irlandia – decymalizacja funta szterlinga i funta irlandzkiego.
  • 1972 – Malta – wprowadzenie funta maltańskiego (= 100 centów = 1000 milów).
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • dziesiętny system liczbowy
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Irena Kamińska-Szmaj (red.): Słownik Wyrazów Obcych. Europa, 2001. ISBN 83-87977-08-X.
    2. Historia narodowego rubla i kopiejki
    3. Why Are There 100 Cents In A Dollar? Ask Thomas Jefferson. (ang.). NPR. [dostęp 2017-08-05].
    4. The Rand: From Van Riebeeck to Mandela (ang.). Mark Wenning. [dostęp 2017-08-05].
    5. Decimal currency: Royal Australian Mint marks 50th anniversary of introduction of dollars (ang.). ABC News. [dostęp 2017-08-05].
    6. New Zealand adopts decimal currency (ang.). New Zealand History. [dostęp 2017-08-05].
    Austro-Węgry (t. Monarchia Austro-Węgierska; niem. Österreich-Ungarn, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – państwo związkowe w Europie Środkowej. Austro-Węgry były wielonarodową monarchią konstytucyjną i jednym z największych mocarstw w tamtym czasie. Państwo istniało 51 lat, od 1867 aż do rozpadu w 1918 roku i zakończenia I wojny światowej.Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.




    Warto wiedzieć że... beta

    Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – państwo położone na półkuli południowej, obejmujące najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Jedyny kraj, który obejmuje cały kontynent. Siłą rzeczy nie posiada granic lądowych z żadnym państwem.
    Szyling brytyjski − moneta używana od panowania Henryka VII Tudora aż do 1971 roku, w którym to dokonano decymalizacji brytyjskiej waluty. Przed decymalizacją szyling był 1/20 częścią funta szterlinga i składał się z 12 pensów.
    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.
    Dolar nowozelandzki – oficjalna waluta Nowej Zelandii oraz terytoriów zależnych od Nowej Zelandii, względnie stowarzyszonych z NZ: Niue, Tokelau i Wysp Cooka, a także antarktycznej dependencji Rossa, do której Nowa Zelandia rości pretensje (zawieszone na czas obowiązywania Traktatu Antarktycznego) i brytyjskiej kolonii Pitcairn. Wprowadzony 10 czerwca 1967, nowozelandzki dolar dzieli się na 100 centów i zastąpił w obiegu nowozelandzkiego funta, który dzielił się na 20 szylingów i 240 pensów. Skrót waluty: NZD. Normalnie używa się oznaczenia $, ale gdy konieczne jest uniknięcie możliwości pomyłki, używane jest oznaczenie NZ$ lub potoczna nazwa "kiwi".
    Funt irlandzki (irl. punt Éireannach) był oficjalną walutą Irlandii do zastąpienia przez euro w 2002 r. Funt Irlandzki akceptowany był do końca marca 2002, po tym terminie jedyna waluta akceptowana w Irlandii to euro.
    Lira maltańska, funt maltański - oficjalna nazwa: Lira Malti, do 31 grudnia 2007 podstawowa jednostka monetarna Malty, 1 stycznia 2008 zastąpiona przez euro, jako prawny środek płatniczy do 31 stycznia 2008. Symbol: Lm lub ₤, według normy ISO 4217: MTL. Jedna lira maltańska dzieliła się na sto centów. 10 lipca 2007 na posiedzeniu unijnych ministrów finansów podjęto decyzję o przyjęciu Malty do strefy euro z dniem 1 stycznia 2008. Kurs wymiany: 1 € = 0,429300 MTL.
    Kurs walutowy – cena danej waluty wyrażona w innej walucie. Miejscem transakcji, na którym przedmiotem są waluty krajowe jest rynek walutowy; sprzedaje się jedną walutę w zamian za inną. Mowa jest o rynku, aby podkreślić, że występuje na nim: podaż, popyt i cena. Na ogół o relacjach wymiany walut, czyli o kursach walut, decyduje podstawowe prawo rynku tworzące kurs (cenę) równowagi przy zrównaniu popytu z podażą danej waluty.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.018 sek.