• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dawid I Szkocki



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Nortumbria, ang. Northumbria, staroang. Norþanhymbra, Norþhymbre — średniowieczne królestwo anglosaskie, położone na terenie obecnej północnej Anglii i południowo-wschodniej Szkocji. Powstało po zjednoczeniu dwóch królestw: Bernicji i Deiry, do których następnie dołączono drobniejsze państwa celtyckie. W połowie VI wieku Nortumbria została schrystianizowana. W VII wieku stanowiła główne królestwo heptarchii anglosaskiej. Od VIII wieku nękana była stałymi najazdami wikingów, którzy w końcu zdołali ją podbić. W 867 roku została podzielona: dawna Deira weszła w skład obszaru pod jurysdykcją duńską, zwanego Danelagh, natomiast reszta kraju zachowała względną autonomię najpierw jako królestwo, a później jako hrabstwo Northumberland. W X wieku włączono ją w skład Anglii.Kanonizacja – (łac. canonizatio ogłoszenie świętym) to oficjalne uznanie przez Stolicę Apostolską świętości lub przez zatwierdzenie przez Święty Synod w Kościele prawosławnym danej zmarłej osoby z racji osiągnięcia przez nią doskonałości moralnej w stopniu heroicznym lub uznanie jej za męczennika. Poprzez akt kanonizacji, papież uznaje ją za osobę godną kultu publicznego w Kościele powszechnym i wpisania jej do katalogu świętych. Akt ten poprzedzony jest procesem kanonizacyjnym.
    Dawid I (1084-1153)

    Dawid I Szkocki, w języku gaelickim Dabíd mac Maíl Choluim, znany również jako Święty Dawid I lub Dawid I Święty (10841153), król Szkocji od 1124.

    Biogram[ | edytuj kod]

    Herb dynastii Dunkeld

    Dawid I pochodził z dynastii Dunkeld. Nie jest znana dokładna data jego urodzin. Był najmłodszym synem Malcolma III Szkockiego (Malcolma Canmore) i Małgorzaty Szkockiej, późniejszej świętej (kanonizacja w 1251 przez papieża Innocentego VI), siostry króla Anglii, Edgara II Æthelinga. Był także bratem Edgara i Aleksandra I Srogiego, przyrodnim bratem Dunkana II. Był dziadem Malcolma IV i Wilhelma I Lwa.

    Bretania (fr. Bretagne, bret. Breizh, gal. Bertaèyn) – kraina historyczna i region w północno-zachodniej Francji, położony na Półwyspie Bretońskim, nad Oceanem Atlantyckim. Od wschodu graniczy z dwoma regionami: Normandią i Krajem Loary. Dzieli się na 4 departamenty: Côtes-d’Armor, Finistère, Ille-et-Vilaine i Morbihan. Obejmuje faliste i pagórkowate tereny Półwyspu Bretońskiego, z kulminacjami na wznoszących się w centrum wzgórzach d’Arrée (Toussaines, 384 m n.p.m.) i Noires (326 m n.p.m.). Wśród regionów francuskich wyróżnia się dużą odrębnością kulturową. Lincoln – miasto w Wielkiej Brytanii, w środkowowschodniej Anglii, ośrodek administracyjny hrabstwa Lincolnshire. Liczba ludności miasta wynosi 85 595 (2001), a powierzchnia 35,69 km². Lincoln jest jednym z trzech najstarszych miast angielskich, tutaj rzymska armia wybudowała między 50 a 60 r. n.e. bastion dla legionu IX Hispana. Dziś Lincoln to ważny ośrodek administracyjny, edukacyjny (uniwersytet) i usługowy z różnorodnym przemysłem (także branży nowych technologii). Miasto jest także popularnym miejscem odwiedzin turystów, szczególnie z racji średniowiecznej katedry (Lincoln Cathedral) oraz zamku (Lincoln Castle).

    Wychowywał się na angielskim dworze królewskim swego szwagra Henryka I, gdzie też został pasowany na rycerza. W roku 1113 Dawid ożenił się z Matyldą (1074-1130), córką i następczynią Waltheofa, earla Nortumbrii. Przez małżeństwo to otrzymał angielskie hrabstwo i tytuł earla Huntingdon.

    Nieco wcześniej, po śmierci brata, króla Szkocji, Edgara, w roku 1107 terytoria Szkockiej korony zostały podzielone zgodnie z jego wolą pomiędzy jego dwóch braci, Dawida i Aleksandra. Dawid otrzymał władzę w płd. części Szkocji (Strathclyde, część Lothian, Cumbria) z tytułem earla Cumbrii, Aleksander zaś, razem z koroną, Szkocję na północ od rzek Forth i Clyde. Bratobójcze walki o władzę w całej Szkocji, jakie nastały po tym podziale, zakończyła dopiero w 1124 r. śmierć Aleksandra. Dawid przejął wtedy tron szkocki, jednocząc obie części państwa. Wobec silnej pozycji przywódców klanów był początkowo uzależniony od poparcia angielskiego. W 1130 r. pokonał pretendenta do tronu szkockiego Angusa z Moray. Stopniowo emancypował się spod wpływów angielskich i kontynuował starania o niezależność Kościoła szkockiego.

    Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu. Kościół katolicki jest jednym z trzech głównych nurtów chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.Suwerenny Rycerski Zakon Szpitalników Św. Jana, z Jerozolimy, z Rodos i z Malty (pot. szpitalnicy, joannici, kawalerowie maltańscy) – katolicki zakon rycerski.

    W 1127 złożył hołd ze swych angielskich posiadłości Matyldzie (1101–1167) jako następczyni króla Anglii, Henryka I Beauclerca (pozbawiony męskiego potomstwa Henryk zmusił baronów do uznania jej za jedyną legalną dziedziczkę wszystkich jego ziem). Kiedy jednak uzurpator Stefan z Blois w 1135 usunął ją i sam objął tron Anglii, doszło do wojny. Początkowo, w zamian za obietnice ustępstw terytorialnych, Dawid złożył Stefanowi przysięgę lojalności, ale wkrótce przyłączył się do zwolenników Matyldy, licząc na opanowanie całego Northumberlandu.

    Następca tronu – tytuł przysługujący zazwyczaj najstarszemu dziecku monarchy lub innemu najbliższemu krewnemu (może to być osoba wyznaczona przez monarchę). Zastąpi aktualnego władcę na tronie po jego śmierci.Hołd lenny (łac. homagium) – ceremonia uroczystego zawarcia kontraktu lennego. Podczas niej następowało homagium: wasal klękał przed swoim seniorem i składał mu uroczystą przysięgę wierności, zobowiązując się do niesienia pomocy swojemu seniorowi w radzie (łac. consilium) i ofiarując pomoc zbrojną (łac. auxilium). Następowała wówczas inwestytura, czyli formalne przekazanie lenna wasalowi.

    W roku 1136 opanował część Cumbrii z kopalniami srebra, wszedł w posiadanie mennicy w Carlisle i rozpoczął jako pierwszy król Szkocji bicie własnej monety, skopiowanej na wzór monety Stefana.

    Jego atak na Anglię (1137) zakończył się niepowodzeniem – zawarciem przymusowego pokoju, potwierdzeniem przysięgi wasalnej i utratą hrabstwa Huntington. Już jednak w 1138 r. powtórnie zaatakował Anglików, zajął ponownie Carlisle i mimo porażki 22 sierpnia pod Northallerton w hrabstwie Yorkshire, w kolejnym pokoju ze Stefanem (1139) zdołał utrzymać Carlisle i Cumbrię. Uzyskał także dla swego syna Henryka hrabstwo Northumberlandu jako lenno angielskie.

    Papież (Ojciec Święty) (łac. Summus Pontifex, od staroż. Pontifex Maximus; wł. papa, gr. pappas; forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, zwierzchnik Kościoła katolickiego, głowa Stolicy Apostolskiej oraz Suweren Państwa Miasto Watykan. Obecnym papieżem jest Franciszek.Aleksander I w języku gaelickim Alaxandair mac Maíl Coluim (1078 – 23 kwietnia 1124) – syn Malcolma III Szkockiego (Malcolma Canmore) i Małgorzaty Szkockiej, brat Edgara i Dawida I Szkockiego, przyrodni brat Dunkana II.

    W lutym 1141 r. wojska Stefana z Blois zostały pokonane przez zwolenników Matyldy pod Lincoln, a w kwietniu tego roku Matylda została uznana przez radę kościelną królową Anglii. Aroganckie i niepopularne posunięcia (anulowanie nadań dokonanych przez Stefana) doprowadziły do jej wypędzenia z Londynu jeszcze przed koronacją. Dawid, szczęśliwie uniknąwszy pojmania, powrócił do Szkocji.

    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Matylda (ur. 7 lutego 1102 w Winchesterze, zm. 10 września 1167 w Rouen), córka Henryka I Beauclerca, króla Anglii i księcia Normandii, oraz Matyldy, córki Malcolma III, króla Szkocji.

    W latach następnych Dawid skoncentrował się na gruntownych reformach wewnętrznych, które polegały na:

  • umacnianiu władzy królewskiej, rozwinięciu instytucji nadwornych (rada królewska);
  • wspieraniu procesu feudalizacji przez osadzanie w Szkocji baronów i rycerzy z Anglii, Normandii, Bretanii i Flandrii (za jego rządów osiadły w Szkocji m.in. rodziny Bruce i Stewart, z których wywodzili się późniejsi władcy Szkocji);
  • Opactwo Dunfermline
  • sprzyjaniu rozwojowi miast królewskich (liczne przywileje targowe, sprowadzanie angielskich, skandynawskich i flamandzkich kupców oraz rzemieślników, zakładanie nowych miast);
  • stworzeniu szkockiej kodyfikacji praw, ujednoliceniu systemu miar i wag;
  • zreorganizowaniu struktur Kościoła szkockiego (założenie 5 nowych biskupstw, utrwalenie systemu episkopalnego, próba utworzenia metropolii w St Andrews), sprowadzeniu do kraju cystersów, augustianów, joannitów i templariuszy.
  • Dawid I zmarł 24 maja 1153 w Carlisle. Spoczywa w opactwie benedyktynów Dunfermline. Opactwo to ufundowane przez jego matkę Małgorzatę Szkocką w roku 1070, z czasem stało się ważnym ośrodkiem kultu religijnego oraz miejscem pochówku królów Szkocji. Dawid jest uznawany przez Rzymski Kościół katolicki za świętego, mimo iż nigdy formalnie nie został kanonizowany. Po nim na tron Szkocji wstąpił Malcolm IV Dziewica.

    Dictionary of National Biography (DNB) – słownik biograficzny stanowiący standardowy punkt odniesienia w dziedzinie biografii znanych postaci brytyjskiej historii, publikowany od 1885. W 1996 Uniwersytet Londyński opublikował wolumin korekcji zebranych na podstawie Biuletynu Instytutu Badań Historycznych. Zaktualizowany Oxford Dictionary of National Biography (ODNB) został opublikowany 23 września 2004 jako 60-tomowe wydawnictwo i publikacja on-line.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

    Miał dwóch synów, Malcolma (nie mylić z Malcolmem IV), oraz Henryka Szkockiego (1114-1152), 3 earla Huntingdon, następcę tronu Szkocji, ojca Malcolma IV. Miał także dwie córki, Claricię i Hodiernę.

    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Dynastia (gr. dynasteia – władza) – szereg władców z jednego rodu (książąt, królów lub cesarzy), przynajmniej dwie osoby pochodzące z tej samej rodziny panujące bezpośrednio po sobie lub z niewielkimi przerwami. Zdarzały się też dynastie niespokrewnionych władców (np. dynastia Antoninów lub egipskich mameluków).
    Srebro (Ag, łac. argentum) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Jest srebrzystobiałym metalem, o największej przewodności elektrycznej i termicznej. W przyrodzie występuje w stanie wolnym, a także w minerałach, takich jak argentyt czy chlorargyryt. Większość wydobywanego srebra występuje jako domieszka rud miedzi, złota, ołowiu i cynku.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Strathclyde (szkoc. gael. Srath Chluaidh) po szkocku gaelicku znaczy "dolina rzeki Clyde") jest historyczną jednostką terytorialną w Szkocji, i regionem administracyjnym od 1975 do 1996 roku.
    Rycerstwo – stan społeczny złożony z konnych wojowników istniejący w Europie w okresie pełnego średniowiecza i późnego średniowiecza. Warstwa ta wytworzyła swoisty styl życia, ceremoniał i etykę. W zamian za nadanie ziemskie przyjmowało obowiązek służby pod rozkazami seniora. W późnym średniowieczu przekształciło się w szlachtę.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Język gaelicki szkocki (gaelicki, Scots Gaelic, nazwa własna: Gàidhlig) - język z grupy goidelskiej (q-celtyckiej) języków celtyckich. Posługuje się nim około 58 tys. osób (2001) zamieszkujących północną część Wielkiej Brytanii, tj. północno-zachodnią Szkocję i archipelag Hebrydów. Władze brytyjskie przyznały mu status regionalnego języka urzędowego na Hebrydach Zewnętrznych (region Western Isles).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.832 sek.