David M. Lee

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

David Morris Lee (wym. deɪvɪd mɒærɪs li) (ur. 20 stycznia 1931 w Rye) – amerykański fizyk. W 1996 otrzymał, wraz z Douglasem Osheroffem i Robertem Richardsonem, Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki za odkrycie nadciekłości w helu-3.

Uniwersytet Connecticut (ang. University of Connecticut, skrótowiec UConn) – amerykańska uczelnia publiczna znajdująca się w Storrs, w stanie Connecticut. Hel (He, łac. helium) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 2, z grupy helowców (gazów szlachetnych) w układzie okresowym. Jest po wodorze drugim najbardziej rozpowszechnionym pierwiastkiem chemicznym we wszechświecie, jednak na Ziemi występuje wyłącznie w śladowych ilościach (4×10% w górnych warstwach atmosfery).

Życiorys[ | edytuj kod]

Wczesne życie[ | edytuj kod]

Lee urodził się i wychował w Rye, w stanie Nowy Jork w Stanach Zjednoczonych. Jego rodzice – Annette (Franks), nauczycielka, i Marvin Lee, inżynier elektryk – byli dziećmi żydowskich imigrantów z Anglii i Litwy. Ukończył studia na Uniwersytecie Harvarda w 1952, a następnie służył w United States Army przez 22 miesiące. Po wypisaniu z wojska zdobył tytuł magistra na Uniwersytecie Connecticut. W 1955 wstąpił na Uniwersytet Yale’a, gdzie pracował (pod kierunkiem Henry’ego Fairbanka) w grupie fizyki niskich temperatur, prowadząc badania eksperymentalne nad ciekłym helem-3.

Nationalencyklopedin – największa, szwedzka encyklopedia współczesna. Jej stworzenie było możliwe dzięki kredytowi w wysokości 17 mln koron, którego udzielił rząd szwedzki w 1980 roku i który został spłacony w 1990. Drukowana wersja składa się z 20 tomów i zawiera 172 tys. haseł. Wersja internetowa zawiera 260 tys. haseł (stan z czerwca 2005). Inicjatorem projektu był rząd szwedzki, który rozpoczął negocjacje z różnymi wydawcami. Negocjacje zakończyły się w 1985, kiedy na wydawcę został wybrany Bra Böcker z Höganäs. Encyklopedia miała uwzględniać kwestie genderowe i związane z ochroną środowiska. Pierwszy tom ukazał się w 1989 roku, ostatni w 1996. Dodatkowo w roku 2000 ukazały się trzy dodatkowe tomy. Encyklopedię zamówiło 54 tys. osób. W 1997 roku ukazało się wydanie elektroniczne na CD, a w 2000 pojawiło się wydanie internetowe, które jest uzupełniane na bieżąco.Uniwersytet Harvarda (ang. Harvard University) powstał 8 września 1636 jako Harvard College w Newtown (wówczas w Kolonii Zatoki Massachusetts, obecnie Cambridge) koło Bostonu jako pierwszy uniwersytet na terenie kolonii brytyjskich w Ameryce Północnej.

W 1959, po ukończeniu Uniwersytetu Yale’a, Lee podjął pracę na Uniwersytecie Cornella, gdzie był odpowiedzialny za stworzenie nowego Laboratory of Atomic and Solid State Physics. Wkrótce po przybyciu na Uniwersytet Cornella poznał swoją przyszłą żonę, Dane z którą ma dwójkę dzieci, a następnie zrobił doktorant w innym dziale.

Spin – moment własny pędu cząstki w układzie, w którym nie wykonuje ruchu postępowego. Własny oznacza tu taki, który nie wynika z ruchu danej cząstki względem innych cząstek, lecz tylko z samej natury tej cząstki. Każdy rodzaj cząstek elementarnych ma odpowiedni dla siebie spin. Cząstki będące konglomeratami cząstek elementarnych (np. jądra atomów) mają również swój spin będący sumą wektorową spinów wchodzących w skład jego cząstek elementarnych.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

16 listopada 2009 Lee przeniósł swoje laboratorium z Uniwersytetu Cornella na Teksański Uniwersytet Rolniczo-Mechaniczny.

Praca naukowa[ | edytuj kod]

Odkrycie, które przyniosło Lee Nagrodę Nobla, zostało dokonane w 1970. Lee, wraz z Robertem Colemanem Richardsonem i studentem Douglas D. Osheroff wykorzystali zjawisko Pomieranczuka (nazwa pochodzi od Isaaka Pomieranczuka) do zbadania zachowania helu-3 w temperze kilku tysięcznych stopnia zera bezwzględnego. Odkryli nieoczekiwane skutki z ich pomiarów, które ostatecznie wyjaśniły, jak przejść fazowo do nadciekłej fazy helu-3. Lee, Richardson i Osheroff wspólnie otrzymali Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki w 1996 za to odkrycie.

Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.Isaak Jakowlewicz Pomieranczuk (ros. Исаак Яковлевич Померанчук; ur. 20 maja 1913 w Warszawie, zm. 14 grudnia 1966 w Moskwie) – rosyjski fizyk teoretyk.

Badanie Lee obejmuje również szereg innych zagadnień w fizyce niskich temperatur, w szczególności w odniesieniu do cieczy, ciała stałego i nadciekłego helu (helu-3, helu-4 i mieszaniny tych dwóch). Poszczególne odkrycia obejmują antyferromagnetyczne kolejności w stałych helu-3, fale spinu jądrowego w obrocie spolaryzowanego, atomowego wodoru z Jackiem H. Freedem i punkt trójkrytyczny na krzywej rozdziału faz cieczy helu-3 i 4, we współpracy z Johnem Reppym, jego kolegą z Uniwersytetu Cornella.

Amerykańska Akademia Sztuk i Nauk (ang. American Academy of Arts and Sciences) – jedno z najstarszych amerykańskich stowarzyszeń naukowych oraz niezależny ośrodek badawczy znajdujący się w Cambridge (w Stanach Zjednoczonych), który prowadzi wielodyscyplinarne badania złożonych oraz wschodzących problemów. Członkowie Akademii są liderami w dyscyplinach akademickich, sztuce, biznesie i sprawach publicznych. Store Norske leksikon (Wielka encyklopedia norweska) - norweska encyklopedia w języku bokmål. Powstała po fuzji dwóch dużych, tworzących encyklopedie i słowniki wydawnictw norweskich Aschehoug i Gyldendal w 1978 roku, które utworzyły wydawnictwo Kunnskapsforlaget. Były cztery wydania papierowe: pierwsza w latach 1978-1981 w 12 tomach, druga w latach 1986-1989 w 15 tomach, trzecia w latach 1995-1999 w 16 tomach i czwarta w latach 2005-2007 w 16 tomach. Ostatnie wydanie zawierało 150 tys. haseł i 16 tys. ilustracji i zostało opublikowana przy wsparciu finansowym stowarzyszenia Fritt Ord. W 2010 roku ogłoszono, że nie będzie już wydań papierowych encyklopedii. Encyklopedia dostępna jest on-line od 2000 roku, a od 2009 roku może być edytowane przez użytkowników. Kunnskapsforlaget korzysta jednak z pomocy ekspertów przy sprawdzaniu treści zamieszczonych przez czytelników.

Inne nagrody Lee to zdobyta w 1976 wraz z Francisem Simonem Memorial Prize, przyznana przez brytyjski Institute of Physics, i zdobyta w 1981, wraz z Dougiem Osheroffem i Robertem Richardsonem, Nagroda Olivera Buckleya, przyznana przez American Physical Society za ich odkrycie nadciekłości helu-3.

United States Army (Armia Stanów Zjednoczonych) – wojska lądowe Stanów Zjednoczonych, jeden z rodzajów amerykańskich sił zbrojnych.Douglas Dean Osheroff (ur. 1 sierpnia 1945 w Aberdeen (Waszyngton)) - amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla. W roku 1996 – otrzymał wraz z Davidem Lee i Robertem Richardsonem – Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki za za odkrycie nadciekłości w izotopie helu He.

Lee jest członkiem Narodowej Akademii Nauk oraz Amerykańskiej Akademii Sztuk i Nauk.

Lee obecnie wykłada fizykę na Teksańskim Uniwersytecie Rolniczo-Mechanicznym i kontynuuje jego dawniej prowadzony na Uniwersytecie Cornella program badawczy.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. David M. Lee – Facts (ang.). W: The Nobel Prize in Physics 1996 > David M. Lee, Douglas D. Osheroff, Robert C. Richardson [on-line]. Nobel Media AB. [dostęp 2014-01-24]., Nobel Lecture, December 7, 1996, autobiografia, The Extraordinary Phases of Liquid He
  2. David M. Lee : Professor Low Temperature Physics (ang.). W: Strona internetowa Laboratory of Atomic & Solid Physics, Cornell University [on-line]. www.lassp.cornell.edu. [dostęp 2014-01-24].
  3. Biography on the Nobel Foundation website
  4. http://media.www.thebatt.com/media/storage/paper657/news/2009/10/01/News/Nobel.Prize.Winner.Joins.Am.Faculty-3788924.shtml
  5. A&M lures Nobel Prize winner: researcher of cold – Houston Chronicle, www.chron.com [dostęp 2017-11-22].
  6. Nobel Prize Winner to Join Texas A&M Physics Faculty | Texas A&M Science, www.science.tamu.edu [dostęp 2017-11-22] [zarchiwizowane z adresu 2010-03-07] (ang.).


Uniwersytet Yale’a, Uniwersytet Yale (ang. Yale University) – amerykański uniwersytet niepubliczny w mieście New Haven, w stanie Connecticut, jeden z najbardziej prestiżowych, należący do Ligi Bluszczowej, przodujący w rankingach kierunków prawniczych. Wielka Encyklopedia Rosyjska (ros. Большая российская энциклопедия, БРЭ) – jedna z największych encyklopedii uniwersalnych w języku rosyjskim, wydana w 36 tomach w latach 2004–2017. Wydana przez spółkę wydawniczą o tej samej nazwie, pod auspicjami Rosyjskiej Akademii Nauk, na mocy dekretu prezydenckiego Władimira Putina nr 1156 z 2002 roku
Samogłoska prawie otwarta przednia niezaokrąglona - typ samogłoski spotykany w językach naturalnych. Symbol, który przedstawia ten dźwięk w Międzynarodowym Alfabecie Fonetycznym, to æ (ligatura ae).Samogłoska przymknięta przednia niezaokrąglona – typ samogłoski spotykany w językach naturalnych. Symbol, który przedstawia ten dźwięk w Międzynarodowym Alfabecie Fonetycznym, to i (zwykła litera i).




Warto wiedzieć że... beta

Institute of Physics (IOP) to organizacja pozarządowa mająca na celu popularyzację, pogłębienie zrozumienia oraz promocję zastosowania fizyki. Organizacja ta zrzesza około 40 000 członków na całym świecie.
Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
Samogłoska półprzymknięta przednia niezaokrąglona - typ samogłoski spotykany w językach naturalnych. Symbol, który przedstawia ten dźwięk w Międzynarodowym Alfabecie Fonetycznym, to e (zwykłe e).
Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.
Zero bezwzględne (temperatura zera bezwzględnego, zero absolutne) – temperatura równa zero w termodynamicznej skali temperatur, czyli jest to temperatura, w której wszystkie elementy układu termodynamicznego uzyskują najniższą z możliwych energii. Temperatura ta odpowiada −273,15 °C = 0 K.

Reklama