• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Datowanie bezwzględne

    Przeczytaj także...
    Metoda uranowo-torowa – metoda datowania bezwzględnego, opiera się na rozpadzie promieniotwórczym izotopów uranu, optymalna dla przedziału chronologicznego od 500 do 50 000 lat temu.Datowanie historyczne - metoda datowania bezwzględnego, opiera się na powiązaniu archeologii z chronologiami i kalendarzami, analizie źródeł pisanych, wykazów królów, dynastii, listów, annałów, kronik. Niekiedy dzięki źródłom pisanym możemy wydatować bezwzględnie pozostałości danych kultur archeologicznych. Jednak aby datowanie było obiektywne trzeba znaleźć punkt wspólny sekwencji badanej oraz "naszej" sekwencji chronologicznej, ponieważ w różnych kręgach kulturowych przyjęto odmienne daty, od których mierzono czas. Przykładem takiego wspólnego punktu mogą być zjawiska astronomiczne,które były obserwowane i odnotowywane w większości kultur.
    Datowanie względne - zwane inaczej relatywnym, określa chronologię starszeństwa źródła archeologicznego. Pozwala nam jedynie stwierdzić, który zabytek jest młodszy lub starszy od innego w pewnej opracowanej poprzednio sekwencji. Wyróżniamy terminus ante quem oraz terminus post quem.Do metod datowania względnego zaliczamy:

    Datowanie bezwzględne (zwane inaczej absolutnym) – sposób datowania odnoszący się do określonych dat kalendarzowych. Musi opierać się na istnieniu przebiegającego, zależnego od czasu procesu.

    Datowanie ultradźwiękowe kości - w archeologii metoda datowania bezwzględnego, stosowana od lat sześćdziesiątych XX wieku. Cechą charakterystyczną tej metody jest to, że nie niszczy ona próbek. Można ją stosować przy datowaniu kości. Datowanie polega na analizie szybkości rozchodzenia się fal. Im ultradźwięki rozchodzą się wolniej tym kości są starsze, ponieważ bardziej zaawansowany jest proces ich mineralizacji.Warwochronologia – metoda datowania bezwzględnego, opierająca się na analizie sekwencji warw, tworzących się w jeziorach zastoiskowych i płytkich morzach przed czołem lodowca. Twórcą tej metody był szwedzki geolog Gerard De Geer. Metoda ta pozwala na datowanie poszczególnych stadiów recesji lodowca i stanowisk zlokalizowanych w tych strefach. Cała metoda opiera się na tym, że wraz z topniejącą wodą z lodowców (sezon wiosenno-letni) dostarczany był materiał osadowy (ciężki piasek i muł oraz lżejsze iły), które tworzyły jasną warstwę w obrębie warwy. W okresie zimowym powstawała natomiast ciemna warstwa ilasta. Grubość warstw była zależna od warunków klimatycznych. Im grubsza warstwa osadów tym cieplejsze było lato (lodowiec topniał szybciej) i odwrotnie. Analizując sekwencje grubości poszczególnych warw, charakterystyczną dla konkretnego przedziału czasowego liczonego w latach, i porównując ją z odpowiednimi sekwencjami wzorcowymi (opisanymi przez De Geera na 12 tys. lat wstecz), można precyzyjnie ustalić lata, w których tworzył się badany osad. Metoda przypomina skanowanie kodów kreskowych.

    Do metod datowania bezwzględnego zalicza się:

    Datowanie względne kalibrowane - datuje w oparciu o procesy naturalne, dostatecznie stabilne z punktu widzenia zastosowań archeologicznych, jednak nie tak regularne jak rozpad promieniotwórczy. Metody te nie są kalibrowane w latach lecz pomagają ustalić wiek bezwzględny po poddaniu kalibracji metodą bezwzględną.Metoda potasowo-argonowa (K-Ar) – metoda stosowana do datowania skał o wieku setek tysięcy lub milionów lat. Została opracowana w latach pięćdziesiątych XX wieku. Dopuszczalny błąd chronologiczny tej metody wynosi maksymalnie 10%.
  • datowanie historyczne
  • metodę radiowęglową
  • metodę potasowo argonową
  • metodę uranowo-torową
  • datowanie termoluminescencyjne
  • metodę optyczną
  • metodę elektronowego rezonansu spinowego
  • metodę trakową
  • dendrochronologię
  • warwochronologię
  • datowanie ultradźwiękowe kości
  • Zobacz też[]

  • datowanie względne
  • datowanie względne kalibrowane
  • Bibliografia[]

  • Dorota Ławecka 2003, Wstęp do archeologii, Warszawa-Kraków, Wydawnictwo Naukowe PWN
  • Renfrew C., Bahn Paul, 2002, Archeologia Teoria, Metody, Praktyka, Warszawa, Prószyński i S-ka
  • Datowanie metodą trakową - metoda datowania bezwzględnego wykorzystująca zjawisko promieniowania, opiera się na samorzutnym rozszczepieniu izotopu uranu U. Optymalne datowanie tą metodą jest dla próbek pochodzących od 30/40 000 do ponad 2 000 000 lat wstecz. Metoda ta pomocna jest zwłaszcza przy datowaniu stanowisk paleolitycznych, także wyrobów szklanych, glazur oraz innych przedmiotów zawierających dostateczną ilość uranu. Posługując się tą metodą wyniki otrzymujemy z dokładnością do 2-10%Datowanie optyczne – datowanie metodą Optycznie Stymulowanej Luminescencji (OSL), należące do grupy luminescencyjnych metod datowania bezwzględnego, stosowanych w geologii i archeologii. Jako pierwsza była wykorzystywana metoda termoluminescencji (TL), która obecnie, używana coraz rzadziej, jest wypierana przez nowocześniejszą metodę OSL. Zasadnicza różnica między metodami TL a OSL polega na zastąpieniu stymulacji termicznej (TL) przez stymulację optyczną (OSL). Przewaga datowania osadów geologicznych metodą OSL opiera się na wykorzystaniu tego samego czynnika – światła – zarówno do zerowania, jak i do stymulacji (wyzwolenia) sygnału luminescencji, wykorzystywanego tutaj jako miara upływu czasu. Dzięki temu, założenia metodologiczne datowania metodą OSL są bliższe naturalnym warunkom powstawania osadów geologicznych, sprzyjających wygaszaniu luminescencji przez światło dzienne w czasie transportu i depozycji osadu. Ponadto, protokoły pomiarowe OSL (m.in.: pojedynczych porcji i pojedynczych ziaren) są bardziej elastyczne i mniej podatne na zaburzenia (np. zmiany czułości) niż w przypadku metody TL. W obu metodach do datowania wykorzystuje się sygnały powszechnie występujących minerałów, m.in. takich jak kwarc i skalenie. Zakres metody OSL sięga od kilku do kilkuset tysięcy lat, a niepewność określonego wieku mieści się w zakresie od około jednego do kilkunastu procent. Przewagi metody OSL nad TL są wykorzystywane nie tylko w datowaniu, ale również w bardziej ogólnej gałęzi nauki jaką jest dozymetria.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Dendrochronologia – gałąź dendrologii, naukowa metoda datowania zjawisk przyrodniczych, zabytków i znalezisk archeologicznych zawierających drewno. Polega na analizie wzoru przyrostów rocznych (słojów) drzew i pozwala określić wiek z próbek drewna z dokładnością przynajmniej do roku, a czasem nawet co do sezonu. Metoda została opracowana w latach 20. XX wieku przez amerykańskiego astronoma A. E. Douglassa, założyciela Laboratory of Tree-Ring Research na Uniwersytecie Stanu Arizona w Tucson.
    Datowanie radiowęglowe – metoda badania wieku przedmiotów oparta na pomiarze proporcji między izotopem promieniotwórczym węgla C a izotopami trwałymi C i C (datowanie izotopowe). Metoda dostępna w wielu laboratoriach, również w Polsce, opracowana została przez Willarda Libby’ego i jego współpracowników w 1949. Libby otrzymał za tę pracę Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii w 1960 roku.
    Metoda termoluminescencyjna, metoda TL metoda określania wieku używana w archeologii do datowania przede wszystkim ceramiki oraz w geologii do datowania osadów czwartorzędowych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.015 sek.