• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dara Shikoh

    Przeczytaj także...
    Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie. Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w niej objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.Aurangzeb (w jęz. perskim: اورنگ‌زیب, czyli: Ozdobiony koroną), właściwie: Abu Muzaffar Muhi ad-Din Muhammad Aurangzeb Alamgir (ur. 3 listopada 1618, zm. 3 marca 1707) - szósty władca Imperium Mogołów w Indiach od 1658 do 1707. Rozszerzył granice imperium, jednak jego fanatyczne propagowanie islamu i prześladowanie innych religii przyczyniło się do osłabienia państwa.
    Jan Kieniewicz (ur. 7 sierpnia 1938 w Warszawie) – polski historyk, profesor zwyczajny w Uniwersytecie Warszawskim, dyplomata.
    Orszak ślubny Dara Shikoha, miniatura mogolska, XVIII w.

    Dara Shikoh, pełne imię: Padszahzada-i-Buzurg Martaba, Dźalal ul-Kadir, Sultan Muhammad Dara Shikoh (ur. 20 marca 1615 koło Adźmeru, zm. 30 sierpnia 1659 w Delhi) – indyjski książę z dynastii Wielkich Mogołów. Najstarszy syn cesarza Indii Szahdżahana i jego najukochańszej żony Malika-i-Dźahan Mumtaz-i Mahal. Jego imię w języku perskim oznacza Dariusz Wspaniały. Od początku był faworytem do objęcia Pawiego Tronu. Popierany był zarówno przez wpływową siostrę Dżahanarę Banu Begam, jak i przez ojca. W 1633 roku cesarz mianował go mansabem Imperium. Od tej pory książę Dara nieustannie awansował. W 1645 roku został mianowany przez cesarza Szahdżahana subadarem Allahabadu. Od 3 lipca 1648 do 16 sierpnia 1652 był subadarem Gudźaratu, od 16 sierpnia 1652 subadarem Multanu i Kabulu, od 30 XII 1657 do 17 maja 1658 subadarem Biharu. Szahdźahan przewidywał go jako swojego następcę. 15 lutego 1655 roku nadał mu tytuł Szah-i-Buland Iqbal ("Władca Najwyższego Szczęścia"), czyniąc go formalnym współregentem państwa. Dara Shikoh został pokonany w wojnie sukcesyjnej przez swojego młodszego brata Aurangzeba, który przejął władzę po ojcu.

    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

    Poglądy[ | edytuj kod]

    Dara Szikoh pragnął pojąć ostateczny sens życia szukając odpowiedzi w filozofii i religiach jakie go otaczały. Od dziecka przebywał z dostojnikami muzułmańskimi, hinduskimi i wolnomyślicielami, którzy dogmaty religijne uważali za „kulę u nogi” dla duszy prawdziwie poszukującej Boga. Głosili oni wolność słowa i tolerancję. Takie otoczenie Dara zawdzięczał spuściźnie po swoim pradziadku Akbarze Wielkim. W ówczesnych Indiach hinduscy fakirzy nawoływali do wzajemnego zrozumienia wyznawców wszystkich religii i podejmowali próby jednoczenia tradycyjnie sobie wrogich społeczności. Muzułmańscy święci cieszyli się w tych czasach sympatią całej ludności niezależnie od wyznania.

    Samrad (w jęz. perskim: سرمد کاشانی, czyli Wieczny), właściwie: Muhammad-sejid Sarmad (zm. 1661/1662 w Delhi) – urodzony w Kaszanie fakir, suficki mistyk i poeta, twórca licznych (często kontrowersyjnych) rubajatów.Sufizm (arab. taṣawwuf تصوف ) – zbiorcze określenia dla różnorakich nurtów mistycznych w islamie. Pochodzi ono od słowa suf صوف (wełna), co jednak nie jest w żaden sposób potwierdzone, bowiem czerpiąc wzór z chrześcijańskich mnichów sufi ubierali się we włosiennice. Wzorem dla wczesnochrześcijańskich anachoretów był Jan Chrzciciel, który nosił szatę z wielbłądziej wełny. Taka szata i przepasane biodra były "wzorcowym" strojem ascety. Sami Arabowie zwali sufich fakirami (faqīr فقير), co znaczy biedak, albo derwiszami (darwīš درويش), co pochodzi od perskich słów dar (drzwi) oraz darwaze (dźwierze, brama) i oznacza nędzarza (żebraka) stukającego do drzwi.

    Dara szczególnie upodobał sobie sufizm. Jego rozwój w Indiach nakładał się na odwieczny mistycyzm obecny w hinduizmie, jak również w chrześcijaństwie. Jako mistyk Dara dążył do wewnętrznego objawienia, przekraczającego możliwości rozumu. W tych czasach wszystkie religie obecne w Indiach zaczęły się niespodziewanie do siebie przybliżać. Zanikały różnice i zaczęto zwracać uwagę na podobieństwa. Z czasem wstąpił do bractwa Kadarija głoszącego, że wszyscy ludzie powinni iść do nieba, a piekło powinno być zamknięte. Jego przewodnikami duchowymi byli sufi Mulla-szach, którego książę otaczał nabożną czcią, a później fakir Sarmad. Ludzie ci utwierdzili go w dotychczasowych przekonaniach i Dara otwarcie zaczął nawoływać do odrzucenia dogmatyzmu religijnego, uznając istnienie najwyższych wartości niedostępnych ludzkim umysłom. „W mieście gdzie chociaż jeden mułła zamieszka nie znajdziesz ani jednego mądrego człowieka” mówił. Uważał też, że ciemny ograniczony dogmatami kler skazał na śmierć wielu proroków i świętych uznając ich za heretyków. W 56 rozdziale Koranu zawarte są słowa: „Zaprawdę istnieje taka księga, która jest ukryta. I nikt nie może jej dotknąć z wyjątkiem oczyszczonych. Objawił ją Pan wszechświata”. Dara uznał, że chodzi tu o świętą księgę Hindusów, co było ważnym pomostem łączącym Islam i Hinduizm. Efektem dziesięciu lat studiów nad hinduizmem była książka „Zmieszanie się dwóch Oceanów”, która godziła nauki hinduizmu i islamu.

    Szahdżahan (Shahbuddin Muhammad Szahdżahan (albo Szach Dżahan, Shachdżahan) (ur. 5 stycznia 1592, zm. 22 stycznia 1666) — piąty władca muzułmańskiego imperium w Indiach z dynastii Mogołów, panujący w latach 1628-1658. W okresie jego panowania imperium Mogołów pozostało pierwszą potęgą Indii, choć sam cesarz nie był wybitnym wodzem i polegał raczej na doradcach. Pod koniec jego panowania bardzo widoczna stała się rywalizacja synów cesarza o władzę. Wygrał ją w 1659 roku trzeci z synów Szahadżahana i Mumtaz Mahal, ostatni ze znaczących mogolskich władców, wielki wojownik i fanatyczny wyznawca islamu Aurangzeb. Sam Szahdżahan ostatnie lata życia spędził w przymusowym odosobnieniu.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

    Przykładem jego niezwykłej religijności może być opis powierzonej mu przez ojca misji zdobycia twierdzy Kandahar. Do tego celu oprócz zwykłych żołnierzy powołał on grupę rozmodlonych mułłów, czarnoksiężników, dowódców dżinów oraz twórców latających dywanów. Uznał również pod wpływem osobistego widzenia, że wystarczy przebywać pod Kandaharem 7 dni, żeby twierdza została zdobyta. Bez powodzenia.

    Mogołowie lub Wielcy Mogołowie – islamscy (pochodzenia turecko-mongolskiego) władcy północnych Indii w okresie od XVI do XIX wieku, pochodzący od Timurydów, jako linia odgałęziona.Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

    Jego poglądy stały w całkowitej sprzeczności z poglądami jego największego wroga i rywala, brata Aurangzeba. Aurengzeb był muzułmaninem – purytaninem i dogmatykiem. Z odrazą patrzył na liberalne nastawienie swojego brata Dary.

    Wojna sukcesyjna i śmierć[ | edytuj kod]

    W 1657 roku poważna choroba Szahdżahana stała się impulsem do walki między czterema braćmi: Darą, Aurangzebem, Muradem i Szudżą. Dara przebywał wówczas w Agrze, stolicy Imperium, z chorym ojcem. Pozostali bracia piastowali swoje stanowiska w odległych prowincjach Indii. Zawarli oni trójprzymierze przeciwko Darze. 5 listopada 1657 roku Szadżahan wyzdrowiał. Było już jednak za późno, zarówno Murad jak i Szudża zdążyli już ogłosić się cesarzami, zanim dotarły do nich informacje o powrocie ojca do zdrowia.

    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.Tadź Mahal (hindi: ताज महल urdu: تاج محل) – indyjskie mauzoleum wzniesione przez Szahdżahana z dynastii Wielkich Mogołów, na pamiątkę przedwcześnie zmarłej, ukochanej żony Mumtaz Mahal. Obiekt bywa nazywany świątynią miłości.

    14 lutego 1658 najstarszy syn Dary - Sulejman Shikoh pokonał Szudżę w bitwie pod Bahadurpur. 29 maja 1658 Dara został pokonany przez Aurengzeba 13 km od Agry w bitwie pod Samugarh. Aurangzeb zdobył stolicę i 8 czerwca 1658 uwięził cesarza Szahdżahana. Pobity Dara wycofał się do Delhi, następnie przez Bhakkar, Tatte, Badin i Bhudż i Dżamnagar, udał się do prowincji Gudżarat, gdzie gubernator tej prowincji Shah Nawaz Khan pomógł mu zrekrutować nową armię. 12-14 marca 1659 doszło do drugiej bitwy pomiędzy braćmi, którą Dara również przegrał, co zmusiło go do ucieczki do Dadhar. Został tam przyjęty przez Malika Dżawana, który wstawiennictwu Dary u Szahdżahana zawdzięczał życie.

    SUDOC (fr. Système Universitaire de Documentation, pol. Uniwersytecki System Dokumentacji) – centralny katalog informacji bibliograficznej francuskiego szkolnictwa wyższego.Arjumand Banu Begum. Pełne imię: Ardźumand Banu Qudsia Begam Sahiba. Po ślubie z księciem Churramem (późniejszy cesarz Szahdźahan) zmieniła imię na Nawab Mahdi-i-Aliya Begam. Koronowana na cesarzową Indii 14 lutego 1628 przyjęła imię tronowe Malika-i-Dźahan Mumtaz-i Mahal (z perskiego ممتاز محل; wymawiane [mumtɑ ː z mɛhɛl]; znaczy "władczyni świata umiłowana ozdoba pałacu") (ur. 6 kwietnia 1593, zm. 17 lipca 1631) – indyjska cesarzowa, żona Szahdżahana.

    9 czerwca 1659 roku został zdradzony przez gospodarza i pojmany. Z poduszczenia Aurangzeba i jego siostry Rauszanary Banu Begam oraz ulemów został oskarżony o wystąpienie przeciwko porządkowi publicznemu i odstępstwo od islamu. Następnie przetransportowano go do Delhi, gdzie zgodnie ze zwyczajem obyła się parada wojskowa z udziałem słoni. Aurangzeb, chcąc upokorzyć brata, nakazał obwozić go po mieście na brudnym słoniu, ubranego w poszarpane ubranie i skutego kajdanami. Miał być to pokaz siły Aurangzeba. Sympatia ludu była jednak po stronie Dary i następnego dnia 29 sierpnia, doszło do rozruchów. To tylko przypieczętowało los Dary. 30 sierpnia 1659 roku Aurangzeb polecił ściąć Darę. W celi księcia doszło do bójki między nim a wysłanymi przez Aurangzeba siepaczami. Jednego z nich Dara zabił sztyletem. Pozostali rzucili się nań i ugodzili go w szyję kindżałami. Zmarłemu księciu odcięli głowę i przynieśli Aurangzebowi jako dowód wykonania wyroku. Głowa Dary Sikoha została pogrzebana w trumnie Mumtaz-i Mahal w mauzoleum Tadź Mahal.

    Dżalal ad-Din Muhammad Akbar (arab. جلال‏الدين محمّد اكبر) (ur. 14 października 1542 w Umarkot, Sindh (obecnie w Pakistanie), zm. 15 października 1605 w Agrze) - cesarz z dynastii Wielkich Mogołów w północnych Indiach w latach 1556-1605.Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Waldemar Hansen, Pawi Tron Dramat Indii Wielkich Mogołów, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1980
  • Jan Kieniewicz Historia Indii, Wydawnictwo Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk - Łódź, 1985, ​ISBN 83-04-01896-9
  • Mistycyzm – wieloznaczny termin opisujący doświadczenie religijne, polegające na bezpośredniej, czyli niezależnej od rytów i obrzędów, relacji człowieka z rzeczywistością poza-materialną, pozazmysłową lub transcendentną. Rzeczywistość ta jest różnie rozumiana przez poszczególne systemy religijno-filozoficzne. W chrześcijaństwie, judaizmie i islamie jest ona tożsama z Bogiem. W buddyzmie i hinduizmie z pozazmysłową Jednią, rozumianą panteistycznie jako prawdziwa rzeczywistość świata.




    Reklama

    Czas generowania strony: 0.036 sek.