• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Danuta Anna

    Przeczytaj także...
    Krzyżacy – powieść historyczna Henryka Sienkiewicza, która ukazała się po raz pierwszy w czasopiśmie "Tygodnik Ilustrowany" od lutego 1897 do lipca 1900 roku, a w postaci książkowej w roku 1900. Akcja utworu toczy się od 1399 (rok śmierci królowej Jadwigi) do 1410 (bitwa pod Grunwaldem).Zakon krzyżacki – pełna nazwa: Zakon Szpitala Najświętszej Maryi Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (zakon krzyżacki, zakon niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Theutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XI i XII wieku. Sprowadzony, by zapewnić bezpieczeństwo ewangelizacji Prusów, opanował militarnie obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem formację państwową Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.
    Janusz I Starszy (warszawski) (ur. ok. 1346, zm. 8 grudnia 1429) – od 1373/1374 r. książę warszawski, od 1381 r. w wyniku podziału książę na Warszawie, Nurze, Łomży, Liwie, Ciechanowie, Wyszogrodzie i Zakroczymiu, lennik Polski, od 1391 na Podlasiu (dożywotnio).

    Danuta Anna (ur. ok. 1358, zm. zap. 26 listopada 1424) – córka księcia litewskiego Kiejstuta i Biruty, księżna jędrzejowska.

    Biografia[]

    Najprawdopodobniej w 1373 poślubiła księcia mazowieckiego Janusza. Fakt zawarcia związku małżeńskiego poprzedził chrzest księżniczki litewskiej, której ojcem chrzestnym został Krzyżak Günter von Hohenstein. Najprawdopodobniej księżniczkę ochrzczono jeszcze podczas jej pobytu na Litwie. Małżeństwo Janusza i Danuty Anny przeszło do historii jako najdłużej trwające małżeństwo w dynastii piastowskiej. Wniosła w 1382 roku w wianie księciu Januszowi grody w Drohiczynie, Mielniku i Brześciu wraz z okolicznymi ziemiami.

    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.Kiejstut, Kęstutis (ur. ok. 1308/1310, zm. 15 sierpnia 1382) – książę trocki, współrządca (wraz z Olgierdem) Litwy od 1345, wielki książę litewski 1381-1382, syn Giedymina, ojciec Witolda, Zygmunta i Danuty Anny. W 1381 po zdobyciu Wilna popadł w konflikt ze swoim bratankiem, Władysławem Jagiełłą, synem Olgierda, po którym Jagiełło uwięził stryja w Krewie. Niedługo później Kiejstut zmarł, być może zgładzony z rozkazu bratanka. Z małżeństwa z Birutą pozostawił synów Witolda i Zygmunta oraz córkę Ryngałłę.

    Księżna mazowiecka urodziła Januszowi troje lub czworo dzieci:

  • nieznaną z imienia córkę (Olgę?) (ur. 1373-1376, zm. po 1401) – w 1388 poślubiła hospodara mołdawskiego Piotra I Muszatowicza, a po jego śmierci możnowładcę mołdawskiego Wilczę,
  • Janusza (ur. przed 1383, zm. 1422),
  • Bolesława (ur. przed 1386, zm. 1420-1425),
  • Konrada (ur. przed 1400, zm. przed 1429).
  • W dawnej historiografii uznawano, iż Danuta Anna przeżyła swojego męża i na podstawie zapiski z Kalendarza płockiego datowano jej zgon na 25 maja 1448. Obecnie przypuszcza się, iż zapiska ta zawiera pomyłkę w dacie rocznej i dotyczy synowej księżnej, zmarłej w 1458 Anny Fiodorówny. Księżna Danuta Anna zmarła między 17 października 1422 a 20 grudnia 1425, zapewne 26 listopada 1424. Została najprawdopodobniej pochowana w kolegiacie św. Jana Chrzciciela w Starej Warszawie.

    Zakład Narodowy im. Ossolińskich (ZNiO, Ossolineum) – zasłużony dla polskiej nauki i kultury Instytut (do 1939 r. – łączył w sobie Bibliotekę, Wydawnictwo i Muzeum Książąt Lubomirskich), ufundowany dla Narodu Polskiego w 1817 roku przez Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, otwarty w 1827 roku we Lwowie.Gebethner i Wolff – warszawskie przedsiębiorstwo wydawnicze i księgarskie założone w 1857 przez Gustawa Adolfa Gebethnera i Augusta Roberta Wolffa przy Krakowskim Przedmieściu w Warszawie (Pałac Potockich), a później również w Krakowie. Istniało do 1950, zlikwidowane przez komunistów (antykwariat działał do 1961).

    Opisana jako księżna Anna Danuta w Krzyżakach Sienkiewicza, gdzie była opiekunką Danusi Jurandówny.

    Przypisy

    1. Ilona Czamańska uważa żonę Piotra I za przedstawicielkę dynastii Giedyminowiczów i wyznacza datę małżeństwa hospodara na lata 1382-1385. (patrz: J. Nikodem, Jadwiga król Polski, Wrocław 2009, s. 245)
    2. J. Grabowski, Dynastia Piastów mazowieckich, Kraków 2012, s. 446–448.
    3. Księżna występuje po raz ostatni w źródłach 17 października 1422. 20 grudnia 1425 Janusz I starając się u papieża Marcina V o umożliwienie mu wyboru spowiednika nie wspomina o swojej małżonce, która zapewne już wówczas nie żyła. Wiadomość, jakoby żyła jeszcze w 1440 jest oparta na przekazie bałamutnego Latopisu Bychowca. Najprawdopodobniej do Danuty Anny odnosi się wpis w Nekrologu czerwińskim pod datą 26 listopada: Anna ducissa. Zob. J. Grabowski, Dynastia Piastów mazowieckich, Kraków 2012, s. 448–450.
    4. Wiadomość o pochowaniu księżnej Danuty Anny w klasztorze dominikanów w Warce została zakwestionowana. Zob. J. Grabowski, Dynastia Piastów mazowieckich, Kraków 2012, s. 449–450.

    Bibliografia[]

  • Grabowski J., Dynastia Piastów mazowieckich, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2012, ISBN 978-83-7730-066-4, s. 446–450.
  • Kazimierz Jasiński, Rodowód Piastów mazowieckich, Wydawnictwo Historyczne, Poznań – Wrocław 1998, ISBN 83-913563-0-2, s. 80–83, 97-104.
  • Jan Tęgowski, Pierwsze pokolenia Giedyminowiczów, Wydawnictwo Historyczne, Poznań – Wrocław 1999, ISBN 83-913563-1-0, s. 217-219.
  • Literatura uzupełniająca[]

  • Tadeusz Piotrowski, w: Polski Słownik Biograficzny. T. 1. Kraków: Polska Akademia Umiejętności – Skład Główny w Księgarniach Gebethnera i Wolffa, 1935, s. 123. Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, ISBN 8304034840
  • Konrad (ur. przed 1400, zm. prawdopodobnie 9 grudnia 1412 lub 1413) – przedstawiciel dynastii Piastów, najmłodszy syn księcia mazowieckiego Janusza I i Danuty Anny, córki księcia litewskiego Kiejstuta.Litwa, Republika Litewska (lit. Lietuva, Lietuvos Respublika) – państwo w Europie, jeden z krajów bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO; graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią, od północy z Łotwą.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Piastowie – pierwsza historyczna dynastia panująca w Polsce od ok. 960 do 1370 roku. Za jej protoplastę uchodzi legendarny Piast, syn Chościska, rataj spod Gniezna. Według legendy syn Piasta – Siemowit został pierwszym księciem Polan. Kolejnymi byli Lestek i Siemomysł. Pierwszym władcą z dynastii Piastów, którego historyczność nie jest kwestionowana, był Mieszko I.
    Giedyminowicze - dynastia władców litewskich wywodząca się od wielkiego księcia Giedymina. Jej gałęzią była dynastia Jagiellonów, a także wiele polskich, litewskich i ruskich rodów książęcych.
    Polski Słownik Biograficzny (PSB) – wielotomowa publikacja mająca na celu gromadzenie biografii zasłużonych, nieżyjących już osób związanych z Polską (również z Wielkim Księstwem Litewskim, z Rzecząpospolitą Obojga Narodów i ich lennami), mieszkających czy działających w kraju i za granicą – od czasów legendarnego Popiela począwszy, aż do roku 2000.
    Polska Akademia Umiejętności (w skrócie PAU, do 1919 pod nazwą Akademia Umiejętności, w skrócie AU) – instytucja naukowa mająca status stowarzyszenia, korporacja uczonych skupiająca elitę kadry naukowej.
    Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz herbu Oszyk, pseudonim Litwos (ur. 5 maja 1846 w Woli Okrzejskiej, zm. 15 listopada 1916 w Vevey) – polski nowelista, powieściopisarz i publicysta; laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 1905 za całokształt twórczości, jeden z najpopularniejszych pisarzy polskich przełomu XIX i XX wieku.
    Zamek w Drohiczynie - zbudowany w Drohiczynie na skarpie nad rzeką Bug w XIV lub XV wieku przez książąt litewskich lub mazowieckich. Pierwszy zamek drewniany, znajdujący się w strefie obwarowań grodu, był wielokrotnie niszczony do XIV w. Wówczas zniszczony został przez księcia Janusza Mazowieckiego w 1382, a w 1383 przez Jagiełłę. Odbudowany w czasach panowania Jagiellonów uległ z czasem przekształceniu w siedzibę administracyjną i sądową tracąc znaczenie militarne.
    Uwaga! Daty w wielu przypadkach są tylko orientacyjne. Uwzględniono te księstwa, nad którymi panowali odrębni książęta. Również przynależność niektórych ziem do poszczególnych Piastów może być dyskusyjna.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.029 sek.