• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Daniel Everett

    Przeczytaj także...
    Język pirahã (nazwa własna xapaitíiso) to język z rodziny mura używany przez Indian Pirahã w dżungli amazońskiej, nad rzeką Maici. Język pirahã jest jedynym żyjącym językiem z rodziny mura. Mimo częstych kontaktów z kulturą zachodnią i językiem portugalskim, większość członków plemienia pozostaje jednojęzyczna. Ludzie ci nie chcą uczyć się obcych języków (zwanych przez nich xapagáiso - "zakrzywiony") w obawie przed utratą własnej tożsamości.Amazonia (port. Amazônia, hiszp. Amazonía, fr. Amazonie, hol. Amazoneregenwoud, ang. Amazonia) – region w Ameryce Południowej w dorzeczu Amazonki, na obszarze Boliwii, Brazylii, Ekwadoru, Gujany, Gujany Francuskiej, Kolumbii, Peru, Surinamu i Wenezueli obejmujący Nizinę Amazonki, południową część Wyżyny Gujańskiej i północno-zachodnią część Wyżyny Brazylijskiej. Teren ten zajmuje obszar 7 mln km², z czego około 5,5 mln km² zajmuje amazoński las deszczowy (po portugalsku: Floresta Amazônica, po hiszpańsku: Selva Amazónica) – wilgotny las liściasty leżący na terenie dziewięciu państw: Brazylii (60% lasu deszczowego), Peru (13%, drugie po Brazylii), Kolumbii, Wenezueli, Ekwadoru, Boliwii, Gujany, Surinamu i Gujany Francuskiej. Cztery z nich noszą wobec tego nazwę krajów amazońskich. Amazonia stanowi ponad połowę wszystkich lasów deszczowych oraz największy i najbogatszy gatunkowo obszar na planecie.
    Manchester – miasto (city) w Wielkiej Brytanii, w Anglii, w hrabstwie metropolitalnym Greater Manchester. W sensie formalnym stanowi samodzielny dystrykt metropolitalny.

    Daniel Leonard Everett (ur. 1951 w Holtville, Kalifornia) – amerykański lingwista, najbardziej znany ze swoich badań amazońskiego plemienia Pirahã i ich języka.

    Obecnie jest szefem Wydziału Lingwistyki, Literatury i Kultury na Uniwersytecie Stanowym Illinois. Przedtem uczył na Uniwersytecie w Manchester oraz był szefem Wydziału Lingwistyki Uniwersytetu w Pittsburghu.

    Mając 18 lat ożenił się z Keren Graham, córką chrześcijańskich misjonarzy. W 1976 razem z żoną ukończyli kierunek Misji Zagranicznych (Foreign Missions) w Moody Bible Institute w Chicago. Zapisali się do SIL International (Summer Institute of Linguistics), gdzie uczy się misjonarzy szybkiej nauki języków obcych, tak by w jak najszybciej mogli przyswoić język tubylców i tłumaczyć Biblię na ich język.

    Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.Noam Chomsky (ur. 7 grudnia 1928 w Filadelfii w USA) – amerykański lingwista, filozof, działacz polityczny. Profesor lingwistyki w Massachusetts Institute of Technology (katedra lingwistyki i filozofii), współtwórca (wraz z Morrisem Halle) gramatyki transformacyjno-generatywnej, wniósł wkład w rozwój psycholingwistyki, informatyki (w zakresie teorii języków programowania, lingwistyki komputerowej). Jeden z najczęściej cytowanych naukowców na świecie. Język jest według Chomsky’ego nieskończonym zbiorem zdań, generowanych za pomocą skończonej liczby reguł i słów, cechą szczególną rodzaju ludzkiego. Opracował tzw. hierarchię Chomsky’ego – klasyfikację gramatyk języków formalnych.

    Z powodu zdolności językowych, został poproszony o badanie Pirahã, których języka SIL dotąd się nie poznał pomimo 20 lat badań. W 1977 razem z żoną i trojgiem dzieci przeniesli się do Brazylii gdzie przez rok uczyli się portugalskiego, zanim zamieszkali w wiosce Pirahã u ujścia rzeki Maici.

    Uniwersytet Pittsburski (ang. University of Pittsburgh) – uniwersytet w Pittsburghu, USA. Założony w 1787, zatrudnia 1500 pracowników i ma 26 500 studentów.Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.

    Odniósł pewne początkowe sukcesy, ale SIL utracił kontrakt z rządem brazylijskim, więc jesienią 1978 zapisał się do brazylijskiego Uniwersytetu Stanowego w Campinas i kontynuował badania pod jego auspicjami. Skoncentrował się na teorii Noama Chomsky’ego i w swojej rozprawie doktorskiej w 1983 przeprowadził analizę języka pirahã zgodnie z jego teorią.

    Indianie Pirahã (nazwa własna: Híaitíihí, dosłownie "prości" – to co obce jest według nich "krzywe") mieszkają w brazylijskiej części dżungli amazońskiej nad rzeką Maici. Obecnie plemię liczy – według różnych szacunków – od 200 do 360 osób, choć dawniej było ich o wiele więcej.Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.

    W jednej z misji badawczych w 1993 odkrył nowy język – Oro Win – jeden z niewielu, które używają spółgłosek drżących wargowych.

    W trakcie badań doszedł do wniosku, że zasady uniwersalnej gramatyki Chomsky’ego, a w szczególności podstawowa zasada rekurencji nie ma zastosowania w języku Pirahã. Opublikowany w Current Antrolopology w 2005 artykuł Cultural Constraints on Grammar and Cognition in Pirahã spowodował kontrowersje w dziedzinie lingwistyki.

    Massachusetts Institute of Technology (MIT) – Instytut Technologiczny w Massachusetts położony w regionie Nowa Anglia w Stanach Zjednoczonych, założony w 1861 roku z inicjatywy kilkudziesięciu przedsiębiorców z okolic Nowego Jorku i Bostonu. Jego celem jest jednoczesne kształcenie studentów i prowadzenie badań podstawowych – jednak silnie zorientowanych na praktyczne potrzeby społeczne. MIT jest uczelnią całkowicie prywatną. Z punktu widzenia prawa jest spółką akcyjną, której akcje posiada obecnie kilkaset osób – głównie członków rodzin założycieli MIT oraz niektórych jego absolwentów.SIL International – chrześcijańska naukowa organizacja profit, której głównym celem jest studiowanie i dokumentowanie mniej znanych języków w celu poszerzania wiedzy lingwistycznej, promocji piśmiennictwa i pomocy w rozwijaniu rzadkich języków.

    Pod wpływem koncepcji prawdy jaką napotkał u ludu Pirahã, powoli tracił wiarę i ostatecznie stał się ateistą. Jak mówi poważne wątpliwości miał już w 1982, a definitywnie stracił wiarę w 1985 po tym jak spędził rok na MIT. Przez 19 lat nikomu o tym nie powiedział, a kiedy to zrobił jego małżeństwo zakończyło się rozwodem i dwoje z jego trojga dzieci całkowicie zerwało z nim kontakt.

    Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.

    Napisał książkę Don’t Sleep There Are Snakes: Life and Language in the Amazonian Jungle wydaną w listopadzie 2008.

    Zobacz też[]

  • Język pirahã
  • Przypisy

    1. Mike Sajna: Daniel Everett (ang.). W: University of Pittsburgh [on-line]. University Times, 13 października 1994. [dostęp 17 listopada 2008].
    2. Bruce Steele: Linguistics professor discovers new language in Brazilian rain forest (ang.). W: University of Pittsburgh [on-line]. University Times, 13 października 1994. [dostęp 11 listopada 2008].  Cytat: Pitt linguistics department chairperson Daniel Everett found a new sound and a whole new language last spring in the Brazilian rain forest. The language, called "Oro Win" (pronounced OR-oh WEEN), is spoken by only about a half-dozen of the 40-50 members of the tribe of the same name. The Oro Win live at the headwaters of the Pacaas-Novos River, itself a tributary of the Mamore River along Brazil's border with Bolivia.
    3. Cultural Constraints on Grammar and Cognition in Pirahã. „Current Anthropology”. Volume 46, Number 4, s. 621-46, August-October 2005. 
    4. Patrick Barkham: The power of speech (ang.). The Guardian, 10 listopada 2008. [dostęp 11 listopada 2008]. "These doubts exploded three years ago, like "a bomb thrown into the party" in the words of psychologist and linguist Steven Pinker, who initially welcomed Everett's findings against Chomsky before becoming more critical. In 2005, Everett published a paper about the Pirahã that rocked the foundations of universal grammar. Chomsky had recently refined his theory to argue that recursion - the linguistic practice of inserting phrases inside others - was the cornerstone of all languages. (An example of recursion is extending the sentence "Daniel Everett talked about the story of his life" to read, "Daniel Everett flew to London and talked about the story of his life".) Everett argued that he could find no evidence of recursion in Pirahã. This was deeply troubling for Chomsky's theory. If the Pirahã didn't use recursion, then how could it be a fundamental part of a universal grammar embedded in our genes? And if the Pirahã didn't use recursion, then is their language - and, by implication, other languages - determined not by biology but by culture? [...] Everett's claims created a furore. Chomskyites rushed to defend universal grammar and academics cast doubt on Everett's view of the Pirahã. Nineteenth-century anthropologists had judged exotic peoples similarly, saying they had no creation myths and apparently crude languages that could not count or convey abstract thought, before it was proved it was our erroneous understanding of these "primitive" societies that was primitive. "By framing his observations as an anti-Chomsky discovery rather than as un-PC Eurocentric condescension, Everett was able to get away with claims that would have aroused the fury of anthropologists in any other context," wrote the increasingly sceptical Pinker, who argued that even if there was "a grain of truth" in the Pirahã's preoccupation with the here-and-now, it was by no means unique to their society. In other words, Everett was an almost racist throwback to the days of, well, missionaries."
    5. Liz Else, Lucy Middleton. Out on a limb over language. „New Scientist”. Vol 197 No 2639, s. 42-44, 19 stycznia 2008.  "How did being with the Pirahã change your thinking? They lived so well without religion and they were so happy. Also they didn't believe what I was saying because I didn't have evidence for it, and that made me think. They would try so hard to understand what I was saying, but it was obviously utterly irrelevant to them. I began to think: what am I doing here, giving them these 2000-year-old concepts when everything of value I can think of to communicate to them they already have?"
    6. "Don’t Sleep There Are Snakes, Life and Language in the Amazonian Jungle" Daniel Everett. [dostęp 11 listopada 2008].  Cytat: Although Daniel Everett was a missionary, far from converting the Pirahas, they converted him. He shows the slow, meticulous steps by which he gradually mastered their language and his gradual realisation that its unusual nature closely reflected its speakers’ startlingly original perceptions of the world. He describes how he began to realise that his discoveries about the Piraha language opened up a new way of understanding how language works in our minds and in our lives, and that this way was utterly at odds with Noam Chomsky’s universally accepted linguistic theories. The perils of passionate academic opposition were then swiftly conjoined to those of the Amazon in a debate whose outcome has yet to be won. ISBN 978-1-84668-030-4

    Linki zewnętrzne[]

  • Daniel L. Everett's Website
  • Edge: RECURSION AND HUMAN THOUGHT, by Daniel L. Everett
  • (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.043 sek.