• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Daniel - metropolita Moskwy

    Przeczytaj także...
    Pafnucy Borowski, imię świeckie: Parfienij (ur. 1394 w Kudinowym k. Borowska – zm. 1 maja 1477 w Borowsku) – święty mnich prawosławny.Staroobrzędowcy, starowierzy, starowiercy (ros. старообрядчество) – wyznanie powstałe wskutek rozłamu (cs. raskoł) w Rosyjskim Kościele Prawosławnym. Staroobrzędowcy nie uznali reformy liturgicznej patriarchy Nikona z lat 1652–1656, upodabniającej obrzędy Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego do greckich. W ich ocenie wszelkie zmiany typowo ruskich tradycji liturgicznych były herezją i wyrzeczeniem się jedynej prawdziwej wiary. Przywódcami staroobrzędowców byli protopop Awwakum Pietrow, diakon Fiodor i mnisi Monasteru Sołowieckiego.
    Salomonida Saburowa, po postrzyżynach mniszych mniszka Zofia (ur. ok. 1490, zm. 1542) – pierwsza małżonka wielkiego księcia Wasyla III, następnie prawosławna mniszka, w 1916 kanonizowana przez Rosyjski Kościół Prawosławny.
    .mw-parser-output table.duchowny-ksiadz td.naglowek{color:white!important;background:black!important}.mw-parser-output table.duchowny-biskup td.naglowek{color:white!important;background:#E56DC4!important}.mw-parser-output table.duchowny-patriarcha td.naglowek{color:white!important;background:#BA55D3!important}.mw-parser-output table.duchowny-kardynal td.naglowek{color:white!important;background:#FF2400!important}.mw-parser-output table.duchowny-papiez td.naglowek{color:black!important;background:gold!important}.mw-parser-output table.duchowny-cywil td.naglowek{color:black!important;background:#C0C0C0!important}.mw-parser-output table.duchowny-ksiadz tr.naglowek{color:white!important;background:black!important}.mw-parser-output table.duchowny-biskup tr.naglowek{color:white!important;background:#E56DC4!important}.mw-parser-output table.duchowny-patriarcha tr.naglowek{color:white!important;background:#BA55D3!important}.mw-parser-output table.duchowny-kardynal tr.naglowek{color:white!important;background:#FF2400!important}.mw-parser-output table.duchowny-papiez tr.naglowek{color:black!important;background:gold!important}.mw-parser-output table.duchowny-cywil tr.naglowek{color:black!important;background:#C0C0C0!important}

    Daniel (ur. ok. 1492, zm. 22 maja 1547 w monasterze św. Józefa Wołokołamskiego) – metropolita moskiewski w latach 1522–1539.

    Wieki schimnik – mnich prawosławny, który został postrzyżony na trzeci stopień zakonny. Wielki schimnik jest zwolniony ze wszystkich obowiązków monasterskich, ale jednocześnie nie może on opuszczać terenu klasztoru. Do jego obowiązków należy nieustanna modlitwa.Kreml moskiewski (ros. Московский Кремль) − gród warowny na wzgórzu, na lewym brzegu rzeki Moskwy. Jego ogólna powierzchnia wynosi 28 hektarów. Jest to warownia z zabudowaniami książęcymi, cerkwiami i budynkami administracyjnymi.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Życie mnisze[ | edytuj kod]

    Według Zapisu o początkach monasteru Wołokołamskiego i Żywota świętego mnicha Józefa Wołockiego pochodził z Riazania. Według Jewgienija Gołubinskiego brak rodowego nazwiska w źródłach dotyczących Daniela wskazuje na jego niskie pochodzenie. Być może Daniel był spokrewniony z biskupami riazańskimi Symeonem i Leonidem, co sugerowałby zapis w synodyku monasteru św. Józefa Wołokołamskiego. Przyszły hierarcha rozpoczął życie mnisze w tym klasztorze nie później niż w roku 1514.

    Monaster Przemienienia Pańskiego na Wyspie Kamiennej – nieczynny prawosławny męski klasztor na Wyspie Kamiennej na Jeziorze Kubieńskim.Postrzyżyny mnisze – w prawosławiu obrzęd przyjęcia posłusznika do stanu mniszego. Jego forma jest identyczna dla wszystkich Cerkwi autokefalicznych.

    Według Żywota świętego mnicha Józefa Wołockiego, spisanego w 1546, Daniel został wskazany na przełożonego monasteru św. Józefa Wołokołamskiego jeszcze przed śmiercią założyciela wspólnoty, był bowiem ceniony przez mnichów jako starzec prowadzący ascetyczny i modlitewny tryb życia. Wybór Daniela pobłogosławił Józef Wołocki, a następnie potwierdził metropolita moskiewski Warłaam. Najprawdopodobniej jednak dalsze stosunki między Danielem i Józefem pogorszyły się. W liście do wielkiego księcia Wasyla III napisanym krótko przed śmiercią Józef nie wymienił Daniela wśród dziesięciu możliwych następców na urzędzie ihumena monasteru. Mimo to po śmierci Józefa Daniel został mianowany ihumenem, o czym najpewniej zdecydował sam Wasyl III. Daniel cieszył się znaczącym wsparciem ze strony wielkiego księcia, co potwierdzają jego hojne dary na rzecz monasteru. Jako przełożony monasteru św. Józefa Wołokołamskiego Daniel nie cieszył się popularnością wśród mnichów i popadł w konflikt ze wspólnotą z powodu swojej surowości i ścisłego zachowywania wspólnotowej reguły, w tym zakazu posiadania jakichkolwiek przedmiotów osobistych, w tym ikon i ksiąg.

    Latopis (ros. летопись lub летописец, brus. летапіс) – ponieważ narracja była prowadzona w ujęciu rocznym, a historia wydarzeń każdego roku, zwykle zaczynała się od słów "в лето"/"w roku" – stąd nazwa) – średniowieczna księga dziejopisarska, ruski odpowiednik zachodnioeuropejskich kronik i annałów (roczników).Makary (Michail Petrowicz Bulgakow; ur. 1816, zm. 1882) – Dziesiąta głowa świętego synodu od 1879 do dnia śmierci.

    Metropolita moskiewski[ | edytuj kod]

    W 1521 metropolita moskiewski Warłaam został zmuszony do odejścia z katedry i zesłany do monasteru Przemienienia Pańskiego na Wyspie Kamiennej. Na jego miejsce Wasyl III wskazał ihumena Daniela.

    Daniel wyraźnie angażował się w bieżące sprawy państwowe, pośrednicząc w sporach między panującym a rodami książęcymi. W 1525 wyraził również zgodę na rozwód Wasyla III z Salomonidą Saburową, uznaną za bezpłodną; wielką księżną następnie pod przymusem postrzyżono na mniszkę w monasterze Narodzenia Matki Bożej w Moskwie. W roku następnym Daniel prowadził ceremonię ślubną Wasyla III i Heleny Glińskiej.

    Makary Kalaziński, imię świeckie: Matwiej (ur. w 1402 w Gridcinie, obecnie Kożyno – zm. 17 marca 1483 w okolicach Kalazina) – święty mnich prawosławny.Helena Wasyliewna Glińska (ros. Елена Васильевна Глинская) (ur. ok. 1506, zm. 13 kwietnia 1538 w Moskwie) – wielka księżna moskiewska, druga żona Wasyla III, regentka Rosji w latach 1533–1538, w czasie małoletności jej syna Iwana IV Groźnego.

    W 1533 metropolita Daniel przyjął od śmiertelnie chorego Wasyla III śluby mnisze wielkiej schimy, nadając mu imię zakonne Warłaam. 4 grudnia tego samego roku poprowadził jego pogrzeb w soborze św. Michała Archanioła na Kremlu moskiewskim, po czym odebrał od bojarów przysięgę na wierność małoletniemu władcy, Iwanowi IV. Według niektórych historyków (Gołubinski, Żmakin, metropolita Makary), Wasyl III życzył sobie, by to Daniel zarządzał państwem do momentu pełnoletniości Iwana IV, ostatecznie jednak regentką została jego matka Helena. Metropolita zachował lojalność wobec władz świeckich.

    Sobór św. Michała Archanioła (Archistratega) w Moskwie, potocznie Sobór Archangielski (ros.Собор святого Архистратига Михаила, Архангельский собор) – sobór prawosławny położony w obrębie murów Kremla, w południowo-wschodnim narożniku Placu Soborowego. Został zbudowany w 1333 przez Iwana Kalitę i przebudowany w latach 1505-1508.Jan z Damaszku, Jan Damasceński, ar. يوحنا الدمشقي, Yuḥannā Al Demashqi, gr. Ιωάννης Δαμασκήνος Iôannês Damaskênos, cs. Prepodobnyj Ioann Damaskin (ur. ok. 675 w Damaszku, zm. ok. 749 w Mar Saba) – teolog, filozof, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego (święty mnich, prepodobnyj), jeden z najwybitniejszych pisarzy chrześcijańskich, doktor Kościoła.

    W okresie sprawowania przez niego urzędu metropolity dwukrotnie odbyły się sobory lokalne rosyjskiego Kościoła prawosławnego, zorganizowane w 1525 i 1531. Dokumenty obydwu nie zachowały się, a ich postanowienia znane są jedynie ze źródeł wtórnych, co niejednokrotnie utrudnia stwierdzenie, które decyzje zostały podjęte w 1525, a które sześć lat później. Na obydwu soborach potępiono działalność Maksyma Greka i jego zwolenników. W 1531 potępiono również Wassiana (Patrikiejewa).

    Iwan IV Groźny (ros. Иван IV Васильевич lub Иван Грозный, ur. 25 sierpnia 1530 w Kołomienskoje, zm. 18 marca 1584 w Moskwie); z dynastii Rurykowiczów, syn Wasyla III i Heleny Glińskiej.Wasyl III Iwanowicz (ros. Василий III Иванович; ur. 25 marca 1479, zm. 4 grudnia 1533) – wielki książę moskiewski w latach 1505–1533, syn Iwana III Srogiego (1462–1505) i jego drugiej żony, Zofii Paleolog.

    Jako metropolita moskiewski Daniel przeprowadził dwie kanonizacje: świętych mnichów Makarego Kalazińskiego (w 1523) oraz Pafnucego Borowskiego (w 1531). Opiekował się monasterami, w tym szczególnie monasterem św. Józefa Wołokołamskiego, przekazywał dary pieniężne na otwieranie nowych wspólnot i rozbudowę już istniejących kompleksów klasztornych.

    Józef Wołocki, św., imię świeckie - Iwan (Ioann) Sanin (ros. Иосиф Волоцкий) ur. 14 listopada 1440 (1439?), zm. 9 września 1515 – święty Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej. Wspomnienie obchodzone jest w dniach 9/22 września i 18/31 października.

    Po śmierci Heleny Glińskiej w 1538, w obliczu zaostrzającej się rywalizacji bojarów o wpływy na małoletniego wielkiego księcia, sytuacja Daniela stała się trudna. Rok później stronnictwo bojarskie na czele z Iwanem Szujskim doprowadziło do zrzeczenia się przez metropolitę urzędu i do jego faktycznego uwięzienia w monasterze św. Józefa Wołokołamskiego. W klasztorze biskup przebywał do końca życia i tam został pochowany.

    Autor tekstów teologicznych[ | edytuj kod]

    Daniel najprawdopodobniej uzyskał w monasterze św. Józefa Wołokołamskiego solidne wykształcenie, oparte na lekturze przechowywanych w klasztorze ksiąg. O metropolicie jako o wyjątkowym erudycie pisali współcześni, w tym Maksym Grek. Hierarcha jest autorem szeregu listów pasterskich, pouczeń, homilii, które były doskonale znane i często cytowane w rosyjskiej literaturze teologicznej do XVIII wieku, zarówno w rosyjskim Kościele prawosławnym, jak i w środowisku staroobrzędowym.

    Daniel był również inicjatorem spisania latopisu nikonowskiego i redaktorem przekładu Dialektyki Jana Damasceńskiego na język cerkiewnosłowiański.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. ДАНИИЛ
    2. ДАНИИЛ, www.pravenc.ru [dostęp 2016-03-01].




    Reklama

    Czas generowania strony: 0.027 sek.