• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dajka

    Przeczytaj także...
    Wojciech Jaroszewski (ur. 3 lutego 1935 roku w Poznaniu, zm. 24 grudnia 1993 roku w Warszawie) – polski geolog, wykładowca Uniwersytetu Warszawskiego, znawca Tatr, działacz turystyczny. Wnuk Tadeusza Smoluchowskiego – polskiego chemika i alpinisty.Dajki pierścieniowe – grupa dajek ułożonych w jednym lub więcej koncentrycznych okręgach, w przekroju pionowym widać, że wszystkie te dajki są nachylone ku wspólnemu środkowi, którym jak się przypuszcza było ognisko magmowe.
    Magma (stgr. μάγμα „gęsta maść”) – gorąca, stopiona masa krzemianów i glinokrzemianów z domieszkami tlenków i siarczków, z dużą ilością wody i gazów, powstająca w głębi Ziemi. Magma, która wydobywa się na powierzchnię jest nazywana lawą.
    Dajka i sill
    Dajka diabazowa (ciemniejszy kolor) intrudująca w skały wapienne (jaśniejszy kolor) w Arizonie

    Dajka (żyła niezgodna) – ciało skalne powstałe przez intruzję magmy niezgodnie z układem starszych warstw skalnych i przecinające te warstwy. Może mieć grubość od kilku milimetrów do kilkuset metrów, a długość do kilkuset kilometrów. Na pewnej przestrzeni dajka może przebiegać zgodnie z otaczającymi skałami osadowymi i wtedy przypomina sill, z którym może być mylona.

    Apofiza – ciało skalne, żyła, będąca bocznym podrzędnym, mniejszym i najczęściej ślepym odgałęzieniem większej żyły lub ciała magmowego (intruzji).Intruzja (z łac. intrusus = wepchnięty) – ciało skalne powstałe z zastygłej w głębi skorupy ziemskiej magmy, która wdarła się pomiędzy starsze utwory skalne. Magma unosi się w płytsze rejony skorupy ziemskiej w postaci diapiru, wciskając się pomiędzy skały otoczenia. Diapiry docierające w bezpośrednie sąsiedztwo powierzchni ziemi dają początek zjawiskom wulkanicznym, jednak większość takich ciał skalnych, na skutek powolnego schładzania, zastyga pomiędzy 5. a 30. kilometrem pod powierzchnią, tworząc ciała skalne określane jako plutony. Ich forma, wielkość i stosunek do skał otoczenia pozwala wyróżnić następujące typy intruzji:

    Istnieje wiele różnych odmian dajek, m.in. dajki pierścieniowe.

    Dajki są wiązane z intruzjami magmowymi, występują jednak także dajki klastyczne (żyły klastyczne) związane ze skałami osadowymi.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • sill
  • apofiza
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Wojciech Jaroszewski, Leszek Marks, OCLC 830183626.



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Żyła klastyczna (dajka klastyczna, intruzja klastyczna) – struktura sedymentacyjna występująca w skałach osadowych, powstająca poprzez wciskanie upłynnionego osadu w warstwy otaczające.
    Warstwa w geologii to jedna z podstawowych części ośrodka skalnego skał osadowych (osadów). Cechą charakterystyczną warstwy jest stosunkowo niewielka, w przybliżeniu jednakowa miąższość i duża rozciągłość. Warstwa jest ograniczona od dołu i od góry mniej więcej równoległymi płaszczyznami (spągiem i stropem warstwy), które stanowią wyraźne granice. Granice te mogą być ostre lub stopniowe i wynikają ze zmiany cech skały, np. tekstury, struktury lub są powierzchniami nieciągłości.
    Skały osadowe (sedymentacyjne) – jeden z trzech głównych typów skał (obok skał magmowych i metamorficznych) budujących skorupę ziemską, powstają przez nagromadzenie się materiału przynoszonego przez czynniki zewnętrzne (np. wodę, lodowiec, wiatr), na skutek jego osadzania się lub wytrącania z roztworu wodnego. Nauka zajmująca się powstawaniem skał osadowych to sedymentologia.
    Sill (żyła pokładowa) – intruzja zgodna, powstająca na skutek wciskania się magmy między cienkie szczeliny równoległe do uławicenia zwykle w skałach osadowych. Powstają wtedy cienkie żyły magmowe o dużej rozciągłości, pomiędzy dwiema warstwami skalnymi.
    Żyła geologiczna – ciało skalne lub mineralne młodsze od skał sąsiadujących wypełniające szczelinę i spękania w skałach otaczających.
    Diabaz (inna nazwa doleryt) – magmowa skała wulkaniczna o składzie mineralnym bazaltu ale o grubszym ziarnie (paleobazalt). Najczęściej nazywa się tak skały powstałe w erze paleozoicznej, zwłaszcza w dolnej jej części. Zawiera dużo wapnia. Składa się z plagioklazu i piroksenu, ma strukturę ofitową.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.009 sek.