• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dahomej

    Przeczytaj także...
    Wybrzeże Niewolnicze (ang. Slave Coast, fr. Côte des Esclaves) – wybrzeża Zatoki Beninu (część Zatoki Gwinejskiej na Oceanie Atlantyckim) w Afryce Zachodniej. Stanowiło ono główny teren wywozu niewolników w okresie od XVI do XIX wieku. Obecnie jest to wybrzeże zachodniej Nigerii, Beninu (dawniej Dahomej) i Togo. Znajdują się tu duże porty morskie: Lagos, Kotonu.Wspólnota Francuska (fr. Communauté française) – pozostałość po francuskim imperium kolonialnym. Powstała na mocy przepisów Konstytucji V Republiki z 1958 roku i zastąpiła działającą wcześniej Unię Francuską.
    Kolonia (z łac. colonia „osada rolnicza”) – posiadłość państwa, nazywanego krajem macierzystym bądź metropolią, znajdująca się poza jego granicami i podlegająca bezpośredniej zależności politycznej i gospodarczej. Pierwsze kolonie zakładano już w starożytności w rejonie morza Śródziemnego, w okresie tak zwanej wielkiej kolonizacji greckiej. Najwięcej kolonii powstało w efekcie wielkich odkryć geograficznych. Do XIX wieku obie Ameryki, Azja, Afryka i Australia zostały spenetrowane przez europejskich osadników. Polityka promująca zajmowanie terytoriów zamorskich przez państwa wysoko rozwinięte określona została mianem kolonializmu.

    Dahomej (Dahomey) – dawne państwo w Afryce Zachodniej, na obszarze dzisiejszego Beninu, które powstało jako królestwo ludu Fon na początku XVII wieku.

    Państwo stało się centrum handlu niewolników na tzw. Wybrzeżu Niewolniczym. W 1. połowie XIX wieku Dahomej podbił inne mniejsze państewka tego regionu, dokonując tego przy pomocy niezwykle brutalnej armii złożonej z 12 tys. kobiet. Wkrótce sam stał się kolonią francuską w 1892. Jednak wojna rozpoczęta w tym samym roku po dwóch latach przyniosła mu ponowną kilkuletnią niepodległość w latach 1894–1899. W latach 1904–1958 wchodził w skład Francuskiej Afryki Zachodniej. W latach 1958–1959 jako odrębna republika autonomiczna wchodził w skład Wspólnoty Francuskiej.

    Benin lub Edo – tradycyjne królestwo afrykańskie leżące na terenie stanu Edo w południowej części państwa Nigeria, zamieszkane przez lud Edo.Państwowy Instytut Wydawniczy (PIW) – polskie wydawnictwo założone w 1946 w Warszawie; od 2005 dyrektorem wydawnictwa jest Rafał Skąpski.

    W 1960 Dahomej uzyskał niepodległość. Dopiero w 1975 zmienił nazwę na Benin, nawiązującą do innego dawnego państwa afrykańskiego (Królestwo Benin), które istniało na terenach dzisiejszej Nigerii.

    Stolica Dahomeju[ | edytuj kod]

    Ośrodkiem władz królestwa Dahomeju przez cały okres jego istnienia było miasto Abomey, sławne m.in. za sprawą kompleksu dziesięciu pałaców królewskich wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO. W XX wieku stolicą kraju stało się Porto-Novo.

    Francuska Afryka Zachodnia (fr. Afrique occidentale française) - francuskie terytoria zależne w Afryce Zachodniej w latach 1904-58. W jej skład wchodziły następujące terytoria: Senegal, Mauretania, Sudan Francuski (obecnie Mali), Gwinea, Wybrzeże Kości Słoniowej, Górna Wolta (Burkina Faso), Dahomej (Benin) i Niger. W 1958 roku rozpadła się na odrębne republiki autonomiczne, które w 1960 uzyskały niepodległość.Nigeria, Republika Federalna Nigerii (ang. Federal Republic of Nigeria) – państwo w Afryce Zachodniej nad Zatoką Gwinejską, najludniejsze na kontynencie afrykańskim. Nazwa państwa pochodzi od rzeki Niger, a pierwszy raz pojawiła się w artykule gazety The Times z 1897 roku. Sąsiaduje z Beninem, Nigrem, Czadem i Kamerunem.

    Królowie Dahomeju[ | edytuj kod]

  • Gangnihessou? – 1620
  • Dakodonou, 1620-1645
  • Houegbadja, 1645-1685
  • Akaba, 1685-1708
  • Agadża, 1708-1732
  • Tegbessou, 1732-1774
  • Kplinga, 1774-1789
  • Agonglo, 1789-1797
  • Adandozan, 1797-1818
  • Ghezo, 1818-1856
  • Glele, 1856-1889
  • Behanzin, 1889-1894
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Za hasłem na „Portalu Wiedzy” – jednym z serwisów onet.pl.
    2. Richard Wrangham, Dale Peterson: Demoniczne Samce. Warszawa: PIW, 1999. ISBN 83-06-02746-9.
    Państwo – organizacja posiadająca monopol na stanowienie i wykonywanie prawa na określonym terytorium. Posiada zdolność do nawiązywania i utrzymywania stosunków dyplomatycznych z innymi państwami. Państwo jest często mylone z narodem i krajem.Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.




    Warto wiedzieć że... beta

    Abomey – miasto w południowym Beninie; założone w poł. XVII wieku jako stolica Dahomeju. Dawna stolica królestwa Abomey (Fon), budowana przez prawie trzy wieki (lata 1625-1900). Zamieszkane obecnie (2008) przez 87,3 tys. mieszkańców.
    Benin (do 1975 pod nazwą Dahomej) – państwo w Afryce nad Zatoką Gwinejską. Graniczy z Burkina Faso, Nigrem, Nigerią i Togo, członek Unii Afrykańskiej.
    Afryka Zachodnia – umowna nazwa określająca tereny położone w Afryce na północ od Zatoki Gwinejskiej i na południe od Sahary. Obejmuje obszary zachodniego Sahelu, zachodniego Sudanu, a także częściowo tereny podrównikowych lasów deszczowych.
    Gangnihessou – według tradycji, pierwszy z „dwunastu królów Dahomeju” (dawna nazwa Beninu). Gangnihessou rządził prawdopodobnie około roku 1620. Jego symbolami były: samiec ptaka gangnihessou (nazwa ptaka była rebusem oznaczającym jego imię), bęben i oszczep łowiecki. Nie jest pewne, czy rzeczywiście rządził jako król. Mógł być po prostu wpływowym przywódcą, który rządził poprzez swego młodszego brata, Dakodonou, który rzeczywiście uważany był za króla za swego życia.
    Fonowie (Fon) - grupa etniczna w Afryce Zachodniej, w południowym Beninie i południowo-wschodnim Togo, w 1993 roku jej liczebność wynosiła ok. 1,4 mln. osób. W czasach przedkolonizacyjnych Fonowie stworzyli państwo Dahomej, które przetrwało aż do podboju przez Francuzów w 1892 roku.
    Francja (fr. France, IPA: /fʁɑ̃s/), Republika Francuska (fr. République française /ʁe.py.blik fʁɑ̃.sɛz/) – państwo, którego część metropolitalna znajduje się w Europie Zachodniej, posiadające także zamorskie terytoria na innych kontynentach. Francja metropolitalna rozciąga się od Morza Śródziemnego na południu do kanału La Manche i Morza Północnego na północy, oraz od Renu na wschodzie do Zatoki Biskajskiej na zachodzie. Francuzi często nazywają swój kraj l’Hexagone (sześciokąt) – pochodzi to od kształtu Francji metropolitalnej.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.012 sek.