• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dżammu i Kaszmir - region

    Przeczytaj także...
    Hajdarabad - muzułmańskie księstwo istniejące w południowośrodkowych Indiach w latach 1724-1948, ze stolicą w mieście Hajdarabad. Władcy tego organizmu państwowego nosili tytuł nizama. Państwo to przestało istnieć w 1948 roku w rezultacie operacji militarnej nowopowstałego państwa indyjskiego. W roku 1956 jednostkę administracyjną Hajdarabad podzielono według kryteriów językowych (obecnie stany Maharasztra, Karnataka i Andhra Pradesh).Maharadża Hari Singh był władcą rządzącym w Kaszmirze w czasach, w których Indie uzyskały niepodległość od Brytyjczyków.
    Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie. Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w niej objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.
    Mapa Dżammu i Kaszmiru. Na zielono zaznaczono obszar kontrolowany przez Pakistan, pomarańczowym kolorem objęte są tereny należące do Indii, natomiast region Aksai Chin okupowany jest przez siły chińskie.

    Dżammu i Kaszmir - region leżący na pograniczu północnych Indii, Pakistanu oraz Chin. Obejmuje tereny górskie południowo-wschodniej części Karakorum, Kotlinę Kaszmirską oraz doliny rzek Indus i Ćenab, leżące w zachodnim krańcu masywu Himalajskiego. Geograficznie i historycznie składa się z 4 regionów:

    Louis Francis Albert Victor Nicholas George Mountbatten, 1st Earl Mounbatten of Burma (hrabia Mountbatten-Birmy) KG, GCB, OM, GCSI, GCIE, GCVO, DSO, PC (ur. 25 czerwca 1900 w Windsorze, zm. 27 sierpnia 1979 w zatoce Donegal, Irlandia) – brytyjski polityk i wojskowy, admirał floty, ostatni wicekról Indii i przedostatni gubernator generalny Indii.Imperium brytyjskie – imperium kolonialne obejmujące dominia, kolonie, protektoraty, terytoria mandatowe i inne terytoria zależne należące do Wielkiej Brytanii lub przez nią zarządzane. Rozwinęło się z kolonii i placówek handlowych zakładanych przez Anglię pomiędzy końcem XVI a początkiem XVIII wieku. U szczytu swojej potęgi było największym imperium w historii świata i przez ponad stulecie było jedynym supermocarstwem. W 1925 roku imperium brytyjskie zamieszkiwało około 478 milionów ludzi, co stanowiło jedną czwartą ówczesnej ludności świata. Liczyło około 35,8 mln km² powierzchni, tj. prawie jedną czwartą powierzchni lądowej Ziemi. W rezultacie jego dziedzictwo polityczne, prawne i kulturowe, podobnie jak język angielski, rozprzestrzeniło się w wielu częściach świata. U szczytu swojej potęgi było często określane jako „imperium, nad którym nigdy nie zachodzi słońce”, gdyż dzięki jego rozległości zawsze istniało takie terytorium do niego należące, gdzie trwał dzień.
  • Kaszmiru
  • Dżammu
  • Ladakhu
  • Gilgitu-Baltistanu (do 2009 noszącego nazwę Obszary Północne)
  • Dziś region podzielony jest na 3 strefy wpływów:

  • pakistańską, obejmującą Gilgit-Baltistan (72 496 km²) i Azad Dżammu i Kaszmir (zachodnią część Kaszmiru, 13 350 km²)
  • indyjską (łącznie 101 387 km²), obejmującą Dżammu, Kotlinę Kaszmirską (wschodnia część Kaszmiru) i Ladakh
  • strefę kontrolowaną przez ChRL, obejmującą północno-wschodnią część Ladakhu (tzw. Aksai Chin - 38 000 km²) i północno-wschodnią część Gilgitu-Baltistanu (Dolinę Shaksgam - 5180 km²)
  • Oficjalnie Indie nigdy nie potwierdziły podziału Kaszmiru, zaś strona pakistańska uznaje Kaszmir za terytorium sporne.

    Organizacja Narodów Zjednoczonych (ang. United Nations, UN, fr. Organisation des Nations Unies, hiszp. Organización de las Naciones Unidas, ros. Организация Объединенных Наций Organizacyja Objedinionnych Nacyj, arab. الأمم المتحدة al-Umam al-Muttahida, chiń. 联合国 Liánhéguó), ONZ – uniwersalna (z wyjątkiem narodów niereprezentowanych) organizacja międzynarodowa, z siedzibą w Nowym Jorku, powstała 24 października 1945 r. w wyniku wejścia w życie Karty Narodów Zjednoczonych. ONZ jest następczynią Ligi Narodów.Sanskryt (dewanagari: संस्कृतम् saṃskṛtam; sa.msk.rtaa bhaa.saa, od sa.m+k.r: zestawiać, składać; bhaa.saa: język; język uporządkowany, w przeciwieństwie do języków naturalnych prakrytów, tzn. ludowych o nieuporządkowanej gramatyce) – język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii. Należy do indoaryjskiej gałęzi indoirańskiej grupy rodziny języków indoeuropejskich. Pomimo powszechnego w Europie przekonania, iż jest językiem martwym, jak łacina, zasadniczo nim nie jest, gdyż nie tylko jest jeszcze stale używany w ceremoniach religijnych hinduizmu, ale także istnieją niewielkie grupy osób deklarujące go jako ich jedyny język ojczysty (według spisów ludności z 1999 roku – ok. 3000 osób na 900 mln ludności Indii). Czynione są też próby rewitalizacji tego języka poprzez tworzenie sanskryckich neologizmów na określenie współczesnych terminów, np. technicznych (np. telewizja, sanskr. duuradarshana). Jest też uznawany od 1949 roku za jeden z 13 konstytucyjnych języków Republiki Indii (obecnie 23 – 2008 r.). Dlatego właściwsze jest określenie go jako język wegetujący niż jako martwy.

    Kotlina Kaszmirska ma ok. 7200 km powierzchni i rozciąga się 1700 m nad poziomem morza. Pełniła ona bardzo ważną funkcję w historii starożytnych Indii, przez pewien czas była centrum kultury sanskrytu. Kaszmirska literatura, rzeźba, muzyka, taniec i architektura wyraźnie wpłynęły na obecny kształt azjatyckiego dziedzictwa kulturowego.

    Aksai Chin (chin. upr. 阿克赛钦; chin.trad. 阿克賽欽; pinyin Ākèsàiqīn, hindi अकसाई चिन) – część Wyżyny Tybetańskiej, leżąca na wschód od gór Karakorum. Rejon sporny o powierzchni 38 000 km², pomiędzy Chinami a Indiami. Jest administrowany przez Chiny, dla Hindusów stanowi jednakże część indyjskiego Kaszmiru. Znajduje się tutaj najwyżej położona słona pustynia świata (na wysokości ponad 5000 m n.p.m.). Rejon dziki i słabo zaludniony.Azad Dżammu i Kaszmir (urdu آزاد جموں و کشمیر - trl. Āzād Jammū̃ va Kaśmīr, trb. Azad Dźammun wa Kaśmir; ang. Azad Jammu and Kashmir) – jednostka podziału administracyjnego Pakistanu, obejmująca część Kaszmiru zajętą przez ten kraj. Obejmuje powierzchnię 13 297 km², populacja wynosi ponad 4 miliony. Stolicą terytorium jest Muzaffarabad.

    Ludność[edytuj kod]

    Historia podziału[edytuj kod]

    Mapa Dżammu i Kaszmiru z aktualnym podziałem politycznym

    W sierpniu 1947 roku Indie zdobyły niepodległość wyzwalając się z kolonii Imperium brytyjskiego. Pod wyraźnym naciskiem Ligi Muzułmańskiej zdecydowano o utworzeniu nie jednego, lecz dwóch krajów: Indii i Pakistanu. Ruch na rzecz utworzenia Pakistanu był wspierany przez wielu ludzi kultury (np. przez poetę Choudrę Alego, któremu przypisuje się utworzenie nazwy Pakistan – miała ona oznaczać kraj ludzi czystego ducha), więc – aby uniknąć zamieszek na tle religijno-etnicznym – lord Louis Mountbatten, ostatni wicekról Indii, będący zarazem autorem planu utworzenia nowego państwa, ustanowił utworzenie dwóch krajów. Gdy zakreślono wstępne granice obu państw, zdecydowano, że niektóre półautonomiczne regiony będą mogły zadecydować same o swoim losie, przy czym forma podjęcia decyzji nie była określona, choć arena międzynarodowa sugerowała, że powinny to być plebiscyty.

    Karakorum – system górski na pograniczu Indii, Pakistanu i Chin, drugi po Himalajach pod względem wysokości na ziemi. Obszar gór należy do najbardziej zlodowaconych na kuli ziemskiej. W górach tych znajdują się największe lodowce górskie świata poza rejonami polarnymi i po lodowcu Fedczenki w Pamirze (długość 77 km). Najdłuższy lodowiec Siachen ma 71 km długości. Góry Karakorum znajdują się w ważnym obszarze węzłowym łączącym wielkie pasma górskie jak: Himalaje, Hindukusz, Kunlun, Pamir. Najwyższy szczyt K2 jest drugim co do wysokości szczytem na świecie. W swojej historii góra miała liczne nazwy: Czogori, Godwin Austen, Dapsang, Lamba Pahar, Szczyt Cesarzewicza Mikołaja. Nazwa K2 pochodzi od numeracji szczytów podczas pomiarów geodezyjnych. K1, K2, K3, ... K12. Szczyt K1 to obecnie Maszerbrum (7821 m), pozostałe góry "K" idą po kolei na wschód do niego. Autorem tej numeracji był brytyjski badacz Thomas George Montgomerie.Gilgit-Baltistan (urdu گلگت بلتستان, Gilgit-Baltistān) - jednostka podziału administracyjnego w zajętej przez Pakistan części Kaszmiru ze stolicą w mieście Gilgit. Obejmuje terytoria na północ od rzeki Indus. Do 2009 funkcjonowała pod nazwą Obszary Północne (urdu شمالی علاقہ جات, Shumālī Ilāqe Jāt).

    Najdłużej decyzję podejmowały 3 księstwa: Hajdarabad, Dżanagadh oraz Dżammu i Kaszmir. W pierwszym sytuacja wyglądała następująco: władca rządzący rejonem był muzułmaninem, zaś większość populacji wyznania hinduskiego. Dlatego też władca tego księstwa nie wahając się długo postanowił o przyłączeniu się Hajdarabadu do Indii. Podobnie sytuacja wyglądała w Dżanagadh: ludność była głównie złożona z hinduistów, zaś sfery rządzące wyznawały islam. Tu też sprawa była dość oczywista, więc ponownie Indie zajęły to księstwo. Po przyłączeniu się obu księstw do Indii, Pakistan bardzo żywo zareagował na arenie międzynarodowej, lecz na jego protesty nie było większego odzewu. Odwrotną sytuację przedstawiał Kaszmir: tu władca był maharadżą, wyznawcą hinduizmu, zaś większa część ludności była muzułmańska. Hari Singh, maharadża rządzący w tym czasie Kaszmirem, zwlekał z decyzją, licząc prawdopodobnie na uzyskanie niepodległości, a przynajmniej częściowej autonomii. Gdy północną granicę Kaszmiru przekroczyły uzbrojone plemiona pasztuńskie, maharadża uznał to za inwazję i zgłosił się o pomoc do Indii. Kilka dni później, po podpisaniu aktu przyłączenia Kaszmiru do Indii, wojska indyjskie wkroczyły do księstwa. Pakistan głośno oprotestował tę akcję i do dziś nie uznał aktu przyłączenia za prawomocny.

    Ćanab, Ćenab (ang. Chenab; urdu چناب, Canāb; hindi चनाब, Canāb; pendż. ਚਨਾਬ, Canāb, starogr. Ἀκεσίνης Akesines) – rzeka w Indiach i Pakistanie.Kotlina Kaszmirska (Dolina Kaszmirska; kaszmirski: कश्मीर वादी (dewanagari), کشمِیر وادی (pismo persko-arabskie), trl.: Kaśmīr Vādī; hindi: कश्मीर घाटी, trl.: Kaśmīr Ghāṭī; ang.: Kashmir Valley, Vale of Kashmir) – kotlina śródgórska w zachodnich Himalajach, w Indiach (stan Dżammu i Kaszmir), między górami Pir Pandźal i Himalajami Wysokimi.

    W 1948 ONZ ustanowiła linię przerwania ognia, dzielącą Kaszmir na północną, pakistańską i południową, indyjską część. Jednym z warunków zawieszenia broni było przeprowadzenie plebiscytu wśród ludności kaszmirskiej, na co nie chciały zgodzić się Indie, ze względu na większość muzułmanów w tym regionie oraz na niewypełnienie warunków przez stronę pakistańską, polegające na nieopuszczeniu przez wojska pakistańskie Kaszmiru.

    Pakistan, Islamska Republika Pakistanu (ang. Islamic Republic of Pakistan; urdu trl. Islāmī Jamhūriyat Pākistān, trb. Islami Dźamhurijat Pakistan) – państwo w południowej części Azji, położone nad Morzem Arabskim, ze stolicą w Islamabadzie.Wojna chińsko-indyjska ( hindi: भारत-चीन युद्ध Bhārat-Chīn Yuddh , zwana też sino–indyjskim konfliktem granicznym ) - konflikt zbrojny między Chińską Republiką Ludową a Indiami. Przyczyną konfliktu był spór graniczny o dwa niewielkie obszary: Aksai Chin i tzw. NEFA. Pierwsze poważne działania wojenne rozpoczęła strona chińska 20 października 1962 roku, atakując siły indyjskie, stacjonujące na tzw. Linii McMahona. Choć walki toczono na dwóch frontach, to należy zaznaczyć, że głównym celem strony chińskiej było Aksai Chin. Wojna zakończyła się po miesiącu militarnym zwycięstwem armii chińskiej i przyłączeniem Aksai Chin do ChRL.

    W 1962 do konfliktu dołączyło trzecie państwo, ChRL. Zaatakowało ono Indie, rozpoczynając wojnę chińsko-indyjską, której skutkiem jest do dziś okupacja regionu Aksai Chin przez Chiny. Rok później, w wyniku porozumienia, Pakistan odstąpił Chinom obszary leżące na północny wschód od gór Karakorum - Dolinę Shaksgam; kroku tego nie uznały Indie, uważające tę dolinę za część własnego kraju.

    Kaszmir – jeden z 4 regionów Dżammu i Kaszmiru. Od 1948 roku podzielony pomiędzy Indie (Kotlina Kaszmirska) i Pakistan (Azad Dżammu i Kaszmir).Indus (dewanagari सिन्धु नदी , trl. sindhu nadī ) – rzeka w Chinach, Indiach i Pakistanie. Wypływa spod góry Kajlas w Transhimalajach, ma długość 3180 kilometrów i uchodzi do Morza Arabskiego.

    W 1965 i 1971 wybuchły kolejne konflikty indyjsko - pakistańskie. W ich wyniku Indie odniosły znaczące zwycięstwo we wschodnim Pakistanie, czyli na terenach dzisiejszego Bangladeszu. W Kaszmirze wojna trwała aż do Porozumienia Simla w 1972 roku, dzięki któremu Indie oddały Pakistanowi zajęte terytorium. W 1984 roku Indie zajęły lodowiec Siachen położony strategicznie u zbiegu granic Indii, Pakistanu i Chin - jest to najwyżej na świecie położone pole bitwy (walki odbywały się na wysokości pow. 5400 m n.p.m., wojsko zapuszczało się nawet na wysokość 7000 m n.p.m.)

    Ladakh (tyb.: ལ་དྭགས་; Wylie: la-dwags, hindi: लद्दाख़, urdu: لدّاخ; "kraj wysokich przełęczy") – kraina pomiędzy głównym pasmem Himalajów a górami Karakorum, położona w części górnego biegu rzeki Indus. Geograficznie najbardziej na zachód wysunięty fragment Wyżyny Tybetańskiej; historyczny Tybet Zachodni. Głównym ośrodkiem administracyjnym jest miasto Leh. Politycznie Ladakh należy do Indii (stan Dżammu i Kaszmir) choć niewielka jego część znajduje się na terenie współczesnych Chin. Niegdyś niezależne królestwo, w XIX wieku zaanektowane przez władcę Kaszmiru. Mieszkańcy Ladakhu są etnicznie spokrewnieni z Tybetańczykami.Broń jądrowa – rodzaj broni masowego rażenia wykorzystującej wewnątrzjądrową energię wydzielaną podczas niekontrolowanej łańcuchowej reakcji rozszczepienia jąder ciężkich pierwiastków (uranu i plutonu – broń atomowa) lub reakcji termojądrowej syntezy lekkich pierwiastków z wodoru – bomba wodorowa – o sile wybuchu znacznie większej od broni atomowej. Podobnie do każdego innego rodzaju broni, broń jądrowa jest trudna do jednoznacznego zdefiniowania. Według jednak amerykańskiego Departamentu Obrony, bronią jądrową jest kompletne urządzenie w jego zamierzonej ostatecznej konfiguracji, które po zakończeniu procedur i procesów uzbrojenia, fuzji oraz sekwencji odpalenia, zdolne jest do produkcji zamierzonej reakcji nuklearnej oraz uwolnienia energii.

    W chwili obecnej konflikt nabrał większego znaczenia, gdy oba państwa ogłosiły, że są posiadaczami broni atomowej.

    Zobacz też[edytuj kod]

  • Dżammu i Kaszmir - stan w Indiach
  • Kaszmir - region



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Bangladesz (beng. বাংলাদেশ), Ludowa Republika Bangladeszu (beng. গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ, Gonoprodźatontri Bangladesz) – państwo w Azji Południowej, położone nad Zatoką Bengalską i graniczące z zachodu, północy i wschodu z Indiami a na południowym wschodzie z Mjanmą. Jedno z najgęściej zaludnionych i zarazem najbiedniejszych państw świata. Stolicą Bangladeszu jest Dhaka (dawna Dakka) z 6 mln mieszkańców (aglomeracja ok. 11 mln).
    Dżammu i Kaszmir (hindi जम्मू और कश्मीर, trb.: Dźammu aur Kaśmir, trl.: Jammū aur Kaśmīr; kaszmirski جۄم تٕ کٔشېر trl.: Jammū te Kaśmīr;; urdu مقبوضہ کشمیر trl.: Jammū wa Kaśmīr; ang. Jammu and Kashmir) - najbardziej wysunięty na północ stan w Indiach, większość jego terytorium zajmują Himalaje. Dżammu i Kaszmir sąsiaduje z Himachal Pradesh na południu, z Pakistanem na zachodzie, z Chinami na wschodzie i północy.
    Liga Muzułmańska - ugrupowanie polityczno-religijne założone w 1906 roku jako odpowiedź na powstanie Indyjskiego Kongresu Narodowego (1885 r.) i reprezentujące interesy muzułmanów na terenie całych Indii. W 1916 r. doszło do jego porozumienia z Kongresem i obie partie ogłosiły w Lucknow konkretny program współdziałania. Partie ponownie poróżniły się w wyniku wyborów do Zgromadzeń Prowincjonalnych z 1936 r., kiedy zwycięski Kongres odmówił stworzenia koalicji z Ligą. Od tego czasu Liga za strategiczny cel swej polityki obrała walkę o oddzielne państwo muzułmańskie - Pakistan - czemu jej przywódca, Jinnah, dał wyraz na łamach prasy w lipcu 1946 r. Walka przybrała formę wojny domowej i objęła swym zasięgiem głównie Kalkutę, okręgi Noakhali i Tippera oraz Kaszmir.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.047 sek.