• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dżabal Marra

    Przeczytaj także...
    Darfur, arab. دار فور, "kraj Furów" - region leżący w zachodniej części Sudanu, mający około 6 milionów mieszkańców.Stożek wulkaniczny – wulkan, wzniesienie o stożkowatym kształcie, utworzone z lawy lub materiałów piroklastycznych, wydobywających się z wylotu komina wulkanicznego w czasie erupcji centralnej. W wyniku kolejnych erupcji kształt i wielkość stożka mogą ulegać zmianom, w wierzchołkowej partii może utworzyć się krater lub kaldera.
    Masyw górski (ang., fr. massif, niem. massiv; od łac. massa – "bryła") – zwarty górotwór, zbudowany zwykle ze skał pochodzenia magmowego lub metamorficznego, czasami osadowego podobnego typu, występujący samodzielnie lub jako część większego łańcucha górskiego; również wyraźnie wydzielona (np. szerokimi przełęczami) część grzbietu górskiego. Niekiedy jako masyw określa się niewielką grupę górską, np. Masyw Śnieżnika, Masyw Ślęży, Masyw Magury Wątkowskiej.

    Dżabal Marra (arab. جبل مرة, tłum. złe góry) – łańcuch wulkanicznych szczytów tworzących masyw wznoszący się ponad 3000 m n.p.m. Położony jest w centralnej części Darfuru w Sudanie. Jego najwyższym wzniesieniem jest Deriba. W wyższych partiach masywu znajduje się niewielki obszar o umiarkowanym klimacie z dużą ilością opadów i stałymi źródłami wody.

    Trachit, trachyt – obojętna skała wylewna, leżąca w grupie skał nasyconych krzemionką, w klasie sjenitu i trachitu.World Wind – stworzony przez NASA i społeczność otwartego oprogramowania program komputerowy, który wyświetla wysokiej jakości zdjęcia satelitarne i lotnicze, mapy topograficzne oraz publicznie dostępne dane geograficzne na trójwymiarowych modelach Ziemi, Księżyca oraz Marsa (dostępne są również Wenus oraz Jowisz wraz z 4 księżycami, jednak już bez danych 3D, a także mapy gwiazd i galaktyk z projektu Sloan Digital Sky Survey). Użytkownik może dowolnie zmieniać swoje położenie, wysokość i kąt widzenia. Możliwe jest również wyświetlanie granic administracyjnych, nazw geograficznych oraz siatki współrzędnych.

    Ostatnią erupcję zanotowano ok. 1500 r. p.n.e. Centrum aktywności była Deriba. Zapadnięcie się kaldery wywołało erupcję pumeksu i lawin piroklastycznych, które dotarły na odległość ponad 30 km od wulkanu. Najważniejszym elementem wielkiego pola wulkanicznego Dżabal Marry jest młoda kaldera Deriba. Kaldera, która ma 5 km średnicy i jest położona na południowym krańcu pola wulkanicznego, powstała w czasie erupcji około 3500 lat temu. Pole wulkaniczne pokrywa dużą część Dżabal Marry i zawiera dawne pola lawy bazaltowej pokryte grubymi warstwami osadów pochodzących ze spływów piroklastycznych. Północną część pola tworzą stożki lawy trachitowej, grzbiety tworzące ostańce, młode bazaltowe scoria i potoki lawy. Erupcje popiołów z kaldery Deriba mogły zachodzić jeszcze na początku czasów historycznych (Burton i Wickers, 1966). Aktywne fumarole obserwowane były na bokach małych stożków wewnątrz kaldery.

    Deriba Caldera - najwyższe wzniesienie gór Dżabal Marra o wysokości 3042 metrów n.p.m., w Darfurze, w zachodnim Sudanie. Krater został nowym najwyższym punktem Sudanu, po ogłoszeniu niepodległości przez Sudan Południowy. Zewnętrzny krater ma od 5 do 8 kilometrów średnicy. Wewnętrzny krater jest wypełniony przez Jezioro wulkaniczne.Sudan – państwo, położone w północno-wschodniej części Afryki nad Morzem Czerwonym. Do 9 lipca 2011 roku, był największym państwem w Afryce. Po secesji południowej części, spadł na trzecie miejsce ustępując miejsca Algierii i DRK.
    Zdjęcie satelitarne z NASA World Wind

    Przypisy

    1. Jabal Marrah, Sudan. peakbagger.com.
    2. de Waal, Alex, Famine that Kills: Darfur, Sudan, Oxford University Press (Revised edition), 2005, ISBN 0-19-518163-8, p. 36
    3. Jebel Marra: Eruptive History.
    (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Lawina piroklastyczna, potok piroklastyczny, spływ piroklastyczny – częste zjawisko towarzyszące erupcjom wulkanicznym, mieszanina gorących gazów wulkanicznych i materiału piroklastycznego (popiołów i okruchów skalnych), które przemieszczają się z dużą prędkością (do 150 km/h) w dół stoków wulkanu. Temperatura gazów może osiągać nawet 700-1000 °C, stąd też używane jest inne określenie chmura gorejąca (fr. nuée ardente). Objętość większości lawin piroklastycznych waha się od 1 do 10 km³, a ich zasięg do kilku kilometrów od krateru.Fumarola – rodzaj ekshalacji wulkanicznych, towarzyszących czynnym wulkanom. Przez fumarole wydostają się gazy, spośród których najważniejsze to chlorowodór i dwutlenek siarki oraz para wodna pochodzenia wulkanicznego o temperaturze od 300 do 1000°C, bogate w różne składniki chemiczne. Występuje najbliżej erupcji.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Pumeks (z łac. pumex), dawniej pemza - to wulkaniczna skała magmowa zbudowana z porowatego (ponad 50% porów) szkliwa wulkanicznego powstałego z silnie gazującej, pienistej lawy. Ma szklistą, drobnoziarnistą strukturę. Powstaje głównie z kwaśnych odmian lawy (riolitowej).
    Język arabski należy do rodziny języków semickich, w której zaliczany jest do grupy języków południowo-zachodnich według klasycznego podziału, bądź grupy języków zachodnich, centralnych według podziału Hetzrona i Voigta. Zapisywany jest alfabetycznym pismem arabskim, typu abdżad, od strony prawej do lewej.
    Scoria - skorupa na powierzchni lawy cechująca się dużą porowatością dającą w efekcie gąbczastą strukturę. Przeważnie związana jest z lawami o składzie bazaltu.
    Oxford University Press – wydawnictwo Oxford University, największe wydawnictwo uniwersyteckie na świecie. Publikuje m.in. Oxford English Dictionary i wiele monografii naukowych w wielu dyscyplinach.
    Wulkan (z łac. Vulcanus – imię rzymskiego boga ognia) – miejsce na powierzchni Ziemi, z którego wydobywa się lawa, gazy wulkaniczne (solfatary, mofety, fumarole) i materiał piroklastyczny. Terminu tego również używa się jako określenie form terenu powstałych wskutek działalności wulkanu, choć bardziej poprawne są takie terminy jak: góra wulkaniczna, stożek wulkaniczny, kopuła wulkaniczna czy wulkan tarczowy.
    Kaldera – wielkie zagłębienie w szczytowej części wulkanu, powstałe wskutek gwałtownej eksplozji niszczącej górną część stożka wulkanicznego (np. Krakatau, Mount St. Helens), albo wskutek zapadnięcia się stropu komory pomagmowej wraz ze stożkiem wulkanicznym (np. Kīlauea i Mauna Loa na Hawajach). W wyniku dalszej działalności wulkanicznej w kalderze przeważnie tworzy się nowy stożek wulkaniczny. Jedną z największych na świecie (o średnicy 10 km) jest kaldera Santorynu w Grecji oraz krater Ngorongoro w północnej Tanzanii o powierzchni ok. 265 km². Za największe na świecie kaldery uważa się kalderę w Toba na Sumatrze oraz kalderę Yellowstone w Parku Narodowym Yellowstone w USA.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.029 sek.