• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Czyngis-chan



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]
    Przeczytaj także...
    Międzynarodowy alfabet fonetyczny, MAF (ang. International Phonetic Alphabet, IPA; fr. Alphabet phonétique international, API) – alfabet fonetyczny, system transkrypcji fonetycznej przyjęty przez Międzynarodowe Towarzystwo Fonetyczne jako ujednolicony sposób przedstawiania głosek wszystkich języków. Składają się na niego zarówno symbole alfabetyczne jak i symbole niealfabetyczne oraz ok. 30 znaków diakrytycznych.Tołuj (ok. 1190–1232) – czwarty i najmłodszy syn Czyngis-chana i Börte. Jeden z wodzów imperium mongolskiego. W latach 1227-1229 regent imperium mongolskiego. Mąż Sorkaktani-beki. Ojciec Mongkego, Kubilaja, Aryka Böge i Hulagu-chana.

    Czyngis-chan, Dżyngis-chan, do 1206 Temudżyn (IPA: [tʃiŋɡɪs xaːŋ], wymowa mongolska ) (ur. według źródeł muzułmańskich w 1155, według źródeł chińskich i mongolskich w 1162 w Deliün Bołdak, rejon obecnej Czyty w Rosji - zm. 18 sierpnia 1227) – władca mongolski, twórca i długoletni władca imperium mongolskiego.

    Status quo (łac.) – termin prawniczy oznaczający obecny, niezmieniony stan rzeczy. Przeciwieństwo Status quo ante – dawniejszego stanu rzeczy.Kaukaz – region na pograniczu Europy i Azji pomiędzy Morzem Czarnym a Kaspijskim wokół gór Kaukaz. Od północy graniczy z europejską częścią Rosji, od południa, w zależności od przyjmowanego podziału, z Bliskim Wschodem albo z Azją Zachodnią (Przednią).

    Spis treści

  • 1 Pochodzenie
  • 2 Młodość
  • 3 Droga do władzy
  • 3.1 Własna orda
  • 3.2 Temudżyn Czyngis-chanem
  • 3.3 Datowanie wczesnych wydarzeń z życia Temudżina
  • 3.4 Mongolska wojna domowa
  • 4 Organizacja i rozbudowa imperium
  • 4.1 Wielki kurułtaj
  • 4.2 Pierwsze podboje i walki wewnętrzne
  • 4.3 Wielkie podboje
  • 4.3.1 Podbój Chin
  • 4.3.2 Konflikty na zachodzie Imperium
  • 4.3.3 Wojna z Chorezmem
  • 4.3.4 Rajd Subedeja i Dżebe
  • 4.3.5 Podbój Xixia
  • 5 Podział Imperium
  • 6 Religia
  • 7 Rodzina
  • 7.1 Rodzeństwo
  • 7.2 Żony i dzieci
  • 8 Najważniejsze wydarzenia
  • 9 Odniesienia w kulturze masowej
  • 10 Uwagi
  • 11 Przypisy
  • 12 Bibliografia
  • 13 Zobacz też
  • 14 Linki zewnętrzne
  • Bön (język tybetański: བོན་ wylie: bon, wymowa: pʰø̃̀(n), właściwa nazwa w języku zhang-zhung to "gyer" wymowa: dzier; właściwie pełna poprawna nazwa brzmi: Jungdrung Bön) – starożytna tybetańska tradycja religijna, istniejąca przed buddyzmem tybetańskim, po prześladowaniach ze strony buddystów trwających wiele wieków, współcześnie z nim koegzystująca.Leszek Podhorodecki (ur. w 1934 w Pruszkowie, zm. w 2000 roku) – polski historyk, autor kilkudziesięciu książek i artykułów, w większości dotyczących I Rzeczypospolitej.

    Pochodzenie[]

    Był synem Jesügeja Baatura, dowódcy jednej z wielu małych ord mongolskich i porwanej przez niego żony jednego z merkickich wodzów Höelün, a prawnukiem pierwszego chana Mongołów - Kabuł-chana. Źródła podają różne daty jego urodzenia. W chwili śmierci miał mieć 72 lata, co wskazywałoby na rok urodzenia 1155. Jednak Raszid ad-Din (od którego pochodzi informacja o wieku Czyngis-chana w chwili śmierci), jako datę narodzin Temudżyna podaje rok świni: 1152-1153. Chińska kronika - Yuanshi podaje rok 1161, a tradycja mongolska wskazuje rok 1162. Niektórzy historycy przesuwają datę jego narodzin nawet do 1167 roku. Rok 1162 jest uważany przez większość współczesnych badaczy za datę najbardziej prawdopodobną.

    Kurułtaj - rada chanów mongolskich zbierająca się dla odbycia narad politycznych lub wyboru nowego wielkiego chana. Kompetencje tej rady nie były ściśle wyznaczone.Zakon Braci Mniejszych (łac. Ordo Fratrum Minorum, siglum: OFM, pot. franciszkanie, franciszkanie brązowi) – katolicka wspólnota zakonna z grupy zakonów żebrzących. Założona w 1209 przez św. Franciszka z Asyżu. Jeden z największych zakonów katolickich (ponad 13 tys. braci). Do wspólnoty należą na równych prawach zarówno kapłani, jak i bracia laicy. Kościół zalicza Braci Mniejszych do instytutów kleryckich.

    Znana jest nazwa miejsca, w którym się urodził - Deli'un Bodak, jednak co najmniej dwa wzgórza w Mongolii noszą tę nazwę. Imię otrzymał po tatarskim wodzu Temudżinie Ügu, którego przed narodzinami Czyngis-chana wziął do niewoli jego ojciec. Temudżin urodził się w - szeroko pojętej - mongolskiej rodzinie panującej, lecz w pierwszych latach jego życia (a może bezpośrednio przed jego narodzinami) jej władza upadła. Po śmierci chana Kutuły głową rodu (a przynajmniej znacznej jego części) został ojciec Temudżina - Jesügej. Nie nosił on już jednak tytułu chana, a jego władza była zapewne znacznie słabsza niż poprzedników.

    Chorezm – historyczna kraina nad dolną Amu-darią, obejmująca obszar dzisiejszego Uzbekistanu, Turkmenistanu i Iranu.Karakorum – stolica mongolskiego imperium w XIII wieku. Początkiem była baza wojenna założona przez Czyngis-chana w 1220. Stolicą została za wielkiego chana Ugedeja w 1234. Karakorum zbudowano w północnej Mongolii nad Orchon gol (Orchonem), w uświęconym tradycjami rejonie głównych siedzib władców imperiów koczowniczych od czasów Xiongnu. Do zasług Ugedeja należy rozbudowa tego ośrodka do rozmiarów rozległego, aczkolwiek niezbyt gęsto ani też niezbyt wspaniale zabudowanego miasta. Wyjątek stanowiły takie większe budowle, jak pałac wielkiego chana lub dwory innych książąt, czy też najwyższych dostojników państwowych. Poza częścią pałacową miasto posiadało dzielnicę kupiecką, gdzie przeważali muzułmanie, i rzemieślniczą, którą zamieszkiwali głównie Chińczycy. W Karakorum można było spotkać mistrzów rzemieślniczych uprowadzonych z krajów Azji zachodniej, Bliskiego Wschodu, a nawet Europy.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Mingan – jednostka wojskowa w średniowiecznej Mongolii oraz w innych armiach Wielkiego Stepu licząca 1000 ludzi. W imperium mongolskim dowódców minganów wyznaczał osobiście Wielki Chan. Mingan nie był samodzielną jednostką lecz częścią tümenu, na który składało się 10 minganów, sam też dzielił się na 10 części. Mingan był najważniejszą taktyczną i strategiczną jednostką w armii mongolskiej.
    Tümen (l. mn. tümet; por. stpl. ćma "mnóstwo", scs. tъma "10 tys., mnóstwo,; prawdopodobnie zapożyczone z jakiegoś języka tureckiego) – w średniowieczu oddział wojsk mongolskich liczący 10 000 wojowników. Czasami oznaczający oddział składający się z kilku minganów.
    Spółgłoska nosowa miękkopodniebienna – rodzaj dźwięku spółgłoskowego występujący w językach naturalnych. W międzynarodowej transkrypcji fonetycznej IPA oznaczanej symbolem: [ŋ].
    Wojna domowa – konflikt zbrojny, w którym stronami są obywatele jednego państwa, plemienia lub grupy etnicznej. Wojna domowa jest częstą przyczyną osłabienia państwa czy plemienia. Jest rodzajem wojny.
    Chanat Kara Kitajów (albo Karakitajów, Karakitanów) (mong. Хар Хятад - Czarni Kitanowie) albo Zachodnia dynastia Liao (chiń. upr.: 西辽; chiń. trad.: 西遼; pinyin: Xī Liáo) – państwo w Turkiestanie z ośrodkiem w dolinie rzeki Czu i Siedmiorzeczu, istniejące w latach ok. 1130 do 1218, założone przez Kitanów, którzy uciekli na zachód po upadku dynastii Liao.
    Kitanowie – koczowniczy lud azjatycki, który w X wieku zdominował obszar rozciągający się od Korei na wschodzie do Ałtaju na zachodzie i podbijając część północnych Chin ustanowił Dynastię Liao (907-1125). Od nazwy tego ludu pochodzi "Kataj", jedna ze starszych nazw Chin w językach europejskich.
    Samarkanda (uzbec. Samarqand, tadżyc. Самарқанд, pers. سمرقند, ros. Самарканд) – miasto w Uzbekistanie, w Azji Środkowej, ok. 353 tys. mieszkańców (2008). Czwarte pod względem ludności miasto Uzbekistanu i stolica wilajetu samarkandzkiego. Ważny ośrodek przemysłowy i naukowy (6 szkół wyższych). W 2001 roku miasto zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.133 sek.