• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Czo Oju

    Przeczytaj także...
    Egzonim (od gr. ἔξω, éxō, "poza" i ὄνομα, ónoma, "nazwa") – nazwa używana w określonym języku dla obiektu geograficznego znajdującego się poza obszarem, gdzie ten język ma status oficjalny, i różniąca się swoją formą od nazwy używanej w języku lub językach oficjalnych na obszarze, gdzie znajduje się dany obiekt geograficzny.Ryszard Gajewski (ur. 5 października 1954 r. w Zakopanem) – polski himalaista, instruktor alpinizmu PZA, przewodnik UIAGM IVBV, przewodnik tatrzański i ratownik TOPR. Ma na swoim koncie górskim wyprawy w Andy, Pamir oraz udział w wyprawach himalajskich.
    Krzysztof Jerzy Wielicki (ur. 5 stycznia 1950 w Szklarce Przygodzickiej, gm. Ostrzeszów) – polski wspinacz, taternik, alpinista i himalaista. Jest piątym człowiekiem na Ziemi, który zdobył Koronę Himalajów i Karakorum.
    Położenie Czo Oju

    Czo Oju (chiń.: 卓奧有山, pinyin: Zhuó’àoyǒu Shān; tyb.: ཇོ་བོ་དབུ་ཡ, Wylie: jo bo dbu yag, ZWPY: Qowowuyag; nep.: चो यु – trb. Ćo Ju, trl. Co Yū, चो ओयु – trb. Ćo Oju, trl. Co Ojū; ang.: nieof. Cho Oyu; 8201 m n.p.m.) – ośmiotysięcznik w głównej grani Himalajów Wysokich, na północny zachód od Mount Everestu, na granicy chińsko-nepalskiej.

    Zygmunt Andrzej Heinrich, pseud. „Zyga”, „Dziadek” (ur. 21 lipca 1937 we Łbowie, zm. 27 maja 1989 pod Mount Everest) – polski taternik i alpinista, jeden z najbardziej doświadczonych himalaistów, z zawodu inżynier budownictwa. Zginął w lawinie na stoku Mount Everest.Ośmiotysięcznik – popularne wśród himalaistów, jak również miłośników gór i geografów określenie szczytu, którego wierzchołek wznosi się na ponad 8000 metrów nad poziom morza i o wybitności powyżej 500 metrów. Przyjmuje się iż na Ziemi znajduje się czternaście głównych ośmiotysięczników – 10 w Himalajach i 4 w Karakorum. Wśród nich wyróżnia się pięć tak zwanych wysokich ośmiotysięczników, czyli Mount Everest, K2, Kanczendzonga, Lhotse i Makalu, mające ponad lub prawie 8500 metrów. Niezwykłe znaczenie 8000 metrów występuje tylko w układzie metrycznym miar. W anglosaskim układzie miar, wysokości szczytów podajemy w stopach i wtedy pojawiają się dwudziesto- i dwudziestopięciotysięczniki.

    Indyjska Służba Topograficzna, mimo wykonania przez Brytyjczyków ogromu prac geodezyjnych podczas pomiarów Indii, nie przypisała Czo Oju żadnego numeru. Wydawało się bowiem, że góra ta jest niższa w porównaniu z gigantami widniejącymi na horyzoncie Nepalu od Makalu aż po Dhaulagiri. Później szczyt ten oznaczono numerem T45.

    Piotr Pustelnik (ur. 12 lipca 1951 w Łodzi) – polski inżynier chemik, alpinista i himalaista, zdobywca Korony Himalajów i Karakorum.Erhard Loretan (ur. 28 kwietnia 1959, zm. 28 kwietnia 2011) – szwajcarski himalaista, zdobywca wszystkich 14 ośmiotysięcznych szczytów.

    Jest najłatwiejszym technicznie do zdobycia ze wszystkich czternastu ośmiotysięczników. Odsetek wypadków śmiertelnych jest na nim najniższy ze wszystkich gór ośmiotysięcznych.

    Historia zdobycia[]

    Pierwszymi zdobywcami Czo Oju byli Austriacy Herbert Tichy i Sepp Jöchler oraz Pasang Dawa Lama z Nepalu, którzy weszli na szczyt 19 października 1954. Pierwsze wejście kobiece miało miejsce 13 maja 1984, a dokonały go Vera Komárkova i Dina Stěrbova z Czechosłowacji.

    Paweł Michalski (ur. 11 marca 1973 w Łodzi) – polski alpinista i himalaista, zdobywca czterech ośmiotysięczników. Członek kadry narodowej Polskiego Związku Alpinizmu (wspinaczka wysokogórska), a także Łódzkiego Klubu Wysokogórskiego. Zorganizował i brał udział w kilkunastu ekspedycjach w Himalaje i Karakorum. Wspinał się w górach na wszystkich kontynentach.Jerzy Kukuczka (ur. 24 marca 1948 w Katowicach, zm. 24 października 1989 na Lhotse w Nepalu) – polski alpinista i himalaista, jako drugi człowiek na Ziemi zdobył Koronę Himalajów i Karakorum – wszystkie 14 szczytów o wysokości ponad 8 tysięcy metrów (pierwszy był Reinhold Messner, któremu zajęło to szesnaście lat i cztery miesiące, Kukuczce niespełna osiem lat). Uznawany jest za jednego z najwybitniejszych himalaistów XX wieku.

    Zimą szczyt zdobyto po raz pierwszy 12 lutego 1985, kiedy Maciej Berbeka i Maciej Pawlikowski dokonali pierwszego wejścia polskiego w ramach wyprawy polsko-kanadyjskiej pod kierownictwem Andrzeja Zawady (nową drogą, południowo-wschodnim filarem). Trzy dni później na wierzchołku stanęli także Andrzej Heinrich i Jerzy Kukuczka.

    Hanyu pinyin – oficjalna transkrypcja standardowego języka mandaryńskiego (putonghua) – urzędowego języka Chin – na alfabet łaciński.Marian Hudek (ur. 15 listopada 1963) – alpinista, himalaista, podróżnik. Mieszkaniec Jastrzębia Zdroju, prywatny przedsiębiorca. Uhonorowany odznaką „Zasłużony dla Miasta Jastrzębie Zdrój”. Wspinaczką wysokogórską zajmuje się od 30. roku życia. Od 2007 roku członek Klubu Wysokogórskiego w Jastrzębiu Zdroju. Jako dwudziesty Polak zdobył Mount Everest(maj 2007), z czego jako siódmy granią północno-wschodnią. Wśród jego osiągnięć jest również inny ośmiotysięcznik – Czo Oju oraz Korona Ziemi według teorii Messnera (24 maja 2010 - jako dziewiąty polski zdobywca).

    Pierwsze przejścia innych dróg na szczyt:

  • lewe żebro południowo-zachodniej ściany: Ryszard Gajewski, Maciej Pawlikowski oraz Konopka, Danielak, Osika, 1986
  • ściana północna: Victor Grošelj, Blaz Jereb, Rado Navesnik, Marko Prezelj, Roman Róbas, Jože Rozman, Iztok Tomazin, 2-9 listopada 1988
  • ściana południowo-zachodnia: Wojciech Kurtyka, Erhard Loretan, Jean Troillet, 1990
  • Wejścia Polaków[]

  • 12 lutego 1985 – Maciej Berbeka, Maciej Pawlikowski
  • 15 lutego 1985 – Zygmunt Andrzej Heinrich, Jerzy Kukuczka
  • 1986 – Ryszard Gajewski, Maciej Pawlikowski, Piotr Konopka, Marek Danielak, Andrzej Osika
  • 1987 - Aleksander Lwow, Tadeusz Karolczak
  • 16 października 1988 – Piotr Henschke
  • 21 września 1990 – Wojciech Kurtyka
  • 26 września 1991 – Wanda Rutkiewicz
  • 1993 – Krzysztof Wielicki
  • 24 września 1993 – Piotr Pustelnik
  • 5 października 2000 – Ryszard Pawłowski, Eugeniusz Chomczyk i Dariusz Załuski
  • 23 września 2003 - Sylwia Bukowicka
  • 5 października 2003 – Kinga Baranowska, Marcin Miotk
  • 24 września 2004 – Tomasz Kobielski, Janusz Adamski
  • 30 września 2004 – Bogusław Magrel, Olaf Jarzemski, Bogusław Ogrodnik
  • 28 września 2005 – Anna Barańska, Piotr Barabaś
  • 24 kwietnia 2006 – Piotr Morawski
  • 1 października 2006 – Szymon Nałudka, Wojciech Sarna, Ireneusz Wolanin, Dariusz Wylezol
  • 2 października 2006 – Marian Hudek, Krzysztof Apanasewicz, Grzegorz Siemieniec, Arkadiusz Grządziel, Andrzej Piłatowski
  • 8 października 2006 – Paweł Michalski
  • 24 września 2009 – Renata Piszczek
  • 13 maja 2011 – Kamil Grudzień
  • 17 maja 2011 – Piotr Tomala
  • 1 października 2011 – Łukasz Stebelski
  • 29 września 2014 - Robert Jedynak
  • 29 września 2014 - Aleksander Ostrowski
  • 25 sierpnia 2015 - Katarzyna Žeriavová
  • Przypisy

    Bibliografia[]

    1. Janusz Kurczab: Leksykon polskiego himalaizmu. Warszawa: Agora SA – Biblioteka Gazety Wyborczej, 2008, s. 28-29, seria: Polskie Himalaje. ISBN 978-83-7552-383-6.
    Piotr Morawski (ur. 27 grudnia 1976 w Warszawie, zm. 8 kwietnia 2009 w Nepalu) – polski himalaista, zdobywca 6 ośmiotysięczników, doktor nauk chemicznych i adiunkt na Wydziale Chemicznym Politechniki Warszawskiej, wiceprezes Polskiego Związku Alpinizmu. Jako pierwszy człowiek zdobył w 2005 r. zimą Sziszapangmę, 14. szczyt świata.Język tybetański (tyb. བོད་སྐད།, Wylie: bod-skad, ZWPY: Pögä) to język z gałęzi tybeto-birmańskiej rodziny języków sino-tybetańskich. Jest językiem ojczystym Tybetańczyków. Używany w Tybecie, Syczuanie, Qinghai (regiony w granicach obecnej Chińskiej Republiki Ludowej) oraz w Bhutanie, Indiach, Nepalu, a także w diasporze Tybetańczyków rozproszonych m.in. w Norwegii, Szwajcarii, Republice Chińskiej i USA. Posługuje się nim ok. 6,5 mln ludzi.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Czechosłowacja (czes. Československo, słow. Česko-Slovensko lub Československo) – państwo w Europie Środkowej istniejące w latach 1918-1938 i 1945-1992. 1 stycznia 1993 w miejscu Czechosłowacji powstały dwa nowe państwa – Czechy i Słowacja. Kraj graniczył z Niemcami (1949-90: NRD i RFN), Polską, ZSRR (1991: Ukrainą), Rumunią (do 1939), Węgrami i Austrią. Stolicą Czechosłowacji była Praga.
    Wanda Rutkiewicz-Błaszkiewicz (ur. 4 lutego 1943 w Płungianach, zm. 13 maja 1992 na stokach Kanczendzongi w Himalajach) – polska alpinistka i himalaistka, z zawodu elektronik, jedna z najbardziej znanych Polek światowego himalaizmu. Jako trzecia kobieta na świecie i pierwsza Europejka stanęła na Mount Everest, najwyższym szczycie Ziemi, zaś jako pierwsza kobieta na świecie na szczycie K2.
    Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej (KSNG) – komisja odpowiedzialna za ustalanie polskich nazw geograficznych świata (egzonimów) oraz za reprezentowanie Polski w kwestiach nazewnictwa geograficznego na arenie międzynarodowej.
    Maciej Berbeka (ur. 17 października 1954 w Zakopanem, zaginął 6 marca 2013 na stokach Broad Peak w Karakorum) – polski himalaista, zdobywca 5 ośmiotysięczników, absolwent Państwowego Liceum Technik Plastycznych im. A. Kenara w Zakopanem oraz Wydziału Wzornictwa Przemysłowego Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie, ratownik TOPR (od 1979), przewodnik UIAGM, nauczyciel PLTP im. A. Kenara w Zakopanem. Członek (w l. 1982-1986 prezes) Klubu Wysokogórskiego Zakopane. Syn Krzysztofa Berbeki (1930-1964), brat Jacka Berbeki (ur. 1959); żona – Ewa Dyakowska-Berbeka (ur. 1957). Artysta malarz, grafik i scenograf Teatru im. S. I. Witkacego w Zakopanem.
    Ryszard Pawłowski (ur. 24 czerwca 1950) – polski taternik, alpinista i himalaista, również instruktor i przewodnik górski. Z wykształcenia inżynier elektryk.
    Język nepalski, nepali (dawne nazwy: gorkhali, khas kura) – język z grupy indoaryjskiej, z rodziny języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 17 mln ludzi – w tym ok. 11 mln (spis z 2001 r.) to mieszkańcy Nepalu (reszta to m.in. mieszkańcy północnych Indii – przede wszystkim okolic Dardżylingu) i Sikkimu.
    Tybetański pinyin (chin. 藏文拼音 Zàngwén Pīnyīn, stąd skrót ZWPY) – oficjalna transkrypcja języka tybetańskiego przy użyciu alfabetu łacińskiego, używana na terenie ChRL. Oparta jest na wymowie lhaskiej. W przeciwieństwie do transliteracji Wyliego oddaje nie sposób zapisu w alfabecie tybetańskim, lecz rzeczywistą wymowę. Nie oddaje jednak tonów języka tybetańskiego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.031 sek.