• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Czindezaur

    Przeczytaj także...
    Apomorfia, cecha apomorficzna – cecha zaawansowana, ewolucyjnie nowa, niewystępująca u przodków danej linii ewolucyjnej. Jej przeciwieństwem jest plezjomorfia, czyli cecha prymitywna. Jeśli apomorfia obecna jest tylko w jednej linii ewolucyjnej nazywa się ją autapomorfią, natomiast jeśli występuje u co najmniej kilku kladów, określana jest jako synapomorfia. Według ściśle kladystycznego podejścia jedynie apomorfie (a wśród nich tylko synapomorfie) można wykorzystać do przetestowania hipotezy filogenetycznej. Mark Wilkinson stwierdził, że w niektórych przypadkach również plezjomorfie mogą wskazywać na monofiletyczny charakter taksonów, jednak poglądu tego nie podziela większość naukowców. Koncepcja apomorfii została wprowadzona przez Williego Henniga w pracy Grundzüge einer Theorie der Phylogenetischen Systematik z 1950 roku. Początkowo termin ten odnosił się nie do cech, lecz do taksonów. Hennig wspomniał jednak, że w przypadku „krzyżowań specjalizacji” dotyczy on wyłącznie cech. Przypisano go do cech w 1952 roku, tym samym umożliwiając po raz pierwszy zrekonstruowanie powiązań filogenetycznych.Herrerazaury (Herrerasauria) - infrarząd obejmujący jedne z najstarszych znanych dinozaurów. Nazwę dla kladu ukuł paleontolog Peter Galton w 1985 r, lecz dopiero Langer (2004) zaproponował dla niego definicję (wszystkie dinozaury mające bliższego wspólnego przodka z herrerazaurem niż liliensternem i plateozaurem). Sereno (2005) uważa tak definiowane Herrerasauria za młodszy synonim rodziny Herrerasauridae sensu Sereno, 1998.
    Zauropodomorfy (Sauropodomorpha) – grupa długoszyjnych, roślinożernych dinozaurów z rzędu gadziomiednicznych wśród których były największe zwierzęta jakie kiedykolwiek chodziły po Ziemi.

    Czindezaur (Chindesaurus) – rodzaj dinozaura gadziomiednicznego należący prawdopodobnie do rodziny herrerazaurów (Herrerasauridae). Żył w późnym triasie na obecnych terenach Ameryki Północnej. Został opisany w 1995 roku przez Roberta Longa i Philipa Murry'ego w oparciu o niekompletny szkielet pochodzący z datowanych na późny trias osadów formacji Chinle na terenie Parku Narodowego Skamieniałego Lasu. Spośród innych herrerazaurów wyróżnia go budowa kości skokowej. Long i Murry do rodzaju Chindesaurus przypisali również inne skamieniałości poza holotypem, jednak Heckert i Lucas (1998) nie zgodzili się z tym, wskazując, że u żadnego osobnika oprócz holotypu kość skokowa nie zachowała się w stopniu wystarczającym, by można go było zaliczyć do tego rodzaju. Czindezaur był średniej wielkości przedstawicielem herrerazaurów – osiągał prawdopodobnie około 3–4 m długości. W 2004 roku Max Langer potwierdził przynależność czindezaura do dinozaurów gadziomiednicznych. Wskazał na zaawansowane cechy Herrerasauridae nieobecne u czindezaura i spekulował, że może on być przedstawicielem grupy Herrerasauria nienależącym do Herrerasauridae. Langer uznał jednak, że czindezaura najlepiej uznać za Saurischia incertae sedis, choć nie wykluczył, że jest on zaawansowanym przedstawicielem którejś z głównych grup dinozaurów gadziomiednicznych – herrerazaurów, teropodów lub zauropodomorfów. Analiza filogenetyczna przeprowadzona w 2009 roku przez Sterlinga Nesbitta i współpracowników wsparła jednak hipotezę o przynależności czindezaura do Herrerasauridae.

    Filogeneza (gr. φυλη – gatunek, ród i γενεσις – pochodzenie) – droga rozwoju rodowego, pochodzenie i zmiany ewolucyjne grupy organizmów, zwykle gatunków. Termin wprowadzony w 1866 roku przez Ernsta Haeckla w Generelle Morphologie der Organismen.Kość skokowa (talus, astragalus) – kość stępu (tarsus), na której opiera się u góry piszczel (tibia), u dołu łącząca się z kością piętową, po bokach z kostkami goleni, a z przodu z kością łódkowatą. Ze względu na połączenia pomiędzy tymi kośćmi kość skokowa przekazuje całą wagę ciała na stopę.

    Przypisy

    1. Robert A. Long, Philip A. Murry: Late Triassic (Carnian and Norian) Tetrapods from the Southwestern United States. W: New Mexico Museum of Natural History and Science, Bulletin 4. 1995, s. 1–254.
    2. Andrew B. Heckert, Spencer G. Lucas. Global correlation or the Triassic theropod record. „Gaia”. 15, s. 63–74, 1998 (ang.). 
    3. Max C. Langer: Basal Saurischia. W: David B. Weishampel, Peter Dodson, Halszka Osmólska (red.): The Dinosauria. Wyd. drugie. Berkeley: University of California Press, 2004, s. 25–46. ISBN 0-520-24209-2.
    4. Sterling J. Nesbitt, Nathan D. Smith, Randall B. Irmis, Alan H. Turner, Alex Downs i Mark A. Norell. A Complete Skeleton of a Late Triassic Saurischian and the Early Evolution of Dinosaurs. „Science”. 326 (5959), s. 1530–1533, 2009. DOI: 10.1126/science.1180350 (ang.). 
    (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Sterling J. Nesbitt (ur. 25 marca 1982 w Mesie) – amerykański paleontolog specjalizujący się w badaniu wczesnych archozaurów. Nesbitt urodził się i wychował w Mesie w stanie Arizona. W okolicy znajdują się liczne tereny obfitujące w skamieniałości, więc Nesbitt w młodym wieku zaczął prowadzić poszukiwania szczątków wymarłych zwierząt. Mając 15 lat odnalazł ciosy i kości nogi mamuta. Na studiach na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley pod kierunkiem Kevina Padiana wypreparował i opisał szkielet środkowotriasowego archozaura z rodzaju Arizonasaurus, co było jego pracą magisterską. W 2009 roku doktoryzował się na Columbia University, a obecnie (2010) pracuje w Jackson School of Geosciences, będącej częścią University of Texas at Austin. Nesbitt opisał kilka gatunków dinozaurów, takich jak Kol ghuva, Limusaurus inextricabilis i Tawa hallae, a także bazalne dinozauromorfy dromomerona i Asilisaurus.Ameryka Północna – kontynent o powierzchni 24 242 000 km² (co stanowi 16,3% całkowitej powierzchni lądów na kuli ziemskiej), położony na półkulach: północnej i zachodniej. Do Ameryki Północnej należy Ameryka Środkowa.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.
    Teropody (Theropoda) – podrząd dinozaurów z rzędu dinozaurów gadziomiednicznych (Saurischia); nazwa ("theropod") oznacza "stopa bestii".
    Park Narodowy Skamieniałego Lasu (ang. Petrified Forest National Park) to park narodowy położony w Stanach Zjednoczonych, w stanie Arizona. Nazwa parku pochodzi od licznych egzemplarzy skrzemieniałego drewna jakie występują na jego obszarze.
    DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.
    Incertæ sedis (łac. o niepewnej pozycji) – termin używany w taksonomii do określenia jednostki taksonomicznej, której szersze pokrewieństwo jest nieznane lub niezdefiniowane. Czasami stosowane jest też określenie sedis mutabilis.
    Holotyp – pojedynczy typ nomenklatoryczny wskazany przez autora nazwy taksonu, na podstawie którego wyróżniono i opisano nowy gatunek lub podgatunek, ewentualnie także takson w randze gatunku wzorcowy dla rodzaju i rodzaj dla rodziny.
    Dinozaury gadziomiedniczne (Saurischia) – rząd dinozaurów, u których budowa miednicy była podobna do budowy u współczesnych gadów, gdzie obie kości łonowe są zwrócone w dół i do przodu, a kości kulszowe w dół i do tyłu. Wśród nich były formy zarówno mięsożerne jak i roślinożerne, tak dwunożne jak i czworonożne. Mięsożerne miały zęby zakrzywione ku tyłowi, ostre, bocznie spłaszczone, o trójkątnym kształcie z ząbkowanymi krawędziami, a u form roślinożernych zęby na ogół były tępe i słupkowate. Niektóre zaawansowane Saurischia były bezzębne. Znane ze wszystkich kontynentów od późnego triasu do końca kredy. Wśród teropodów były największe drapieżne zwierzęta lądowe, a wśród zauropodów największe zwierzęta roślinożerne, jakie kiedykolwiek żyły na ziemi.

    Reklama