• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Czesi

    Przeczytaj także...
    Siedliczanie, Sedliczanie, Sedlcane - plemię zachodniosłowiańskie zamieszkujące dorzecze Ochrzy w Kotlinie Czeskiej (okolice Karlowych Warów). Zaliczane do grupy plemion czeskich razem z plemionami: Pszowian, Zliczan, Litomierzycy, Dulebów, Łuczan, Deczan, Lemuzów.Dulebowie, Dudlebowie – plemię zachodniosłowiańskie zamieszkujące w IX wieku górne dorzecze Wełtawy w Kotlinie Czeskiej w okolicach grodu Dudleby. U Al-Masudiego Dulâbe.
    Naród – wspólnota o podłożu etnicznym, gospodarczym, politycznym, społecznym i kulturowym wytworzona w procesie dziejowym, przejawiająca się w świadomości swych członków. Chociaż naród wyróżnia się na tle innych zbiorowości, to jednak nie jest możliwe precyzyjne zdefiniowanie tego pojęcia. W socjologii nie ma jednej definicji tego pojęcia, istnieją też rozbieżności między stanowiskiem socjologów, antropologów i historyków.

    Czesi (cz. Češi) – naród zachodniosłowiański zamieszkujący głównie obszar Czech i będący ich głównym składnikiem ludnościowym; mniejsze zbiorowości występują także w USA, Kanadzie, Niemczech, Słowacji, Argentynie, Australii, Austrii, Szwajcarii i in. Przynależność do narodu czeskiego deklaruje ok. 12 mln osób.

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Deczanie, Děčané – plemię zachodniosłowiańskie zaliczane do grupy plemion czeskich zamieszkujących dorzecze Łaby u podnóża Rudaw w Kotlinie Czeskiej (północne Czechy w rejonie Děčína). Do grupy tej zalicza się plemiona: Pszowian, Zliczan, Litomierzyców, Dulebów, Łuczan, Siedliczan i Lemuzów. Wzmiankowani w dokumencie biskupstwa praskiego z 1086 roku (Dasena [Daciane]).

    Czesi posługują się językiem czeskim oraz pismem łacińskim (wariantem czeskim). 34,5% Czechów stanowią ateiści bądź agnostycy, a 10,3% katolicy, niezdeklarowani 44,7%.

    Grupy etnograficzne[ | edytuj kod]

    W ramach narodu czeskiego wyróżnia się kilka grup etnograficznych – Chodowie, Pilzniacy, Błociacy, Dulebowie, Góracy, Hanacy, Słowacy Morawscy, Podłężacy, Wałasi i Lachowie (cz. Laši, zamieszkujący Lašsko) – które w przeszłości różniły się zwyczajami i używanym dialektem. Różnice te po II wojnie światowej zaczęły się zacierać, dotąd jednak wiele z nich da się zauważyć.

    Chodowie, cz. Chodové - dawniej wolny lud strzegący granicy Czech z Bawarią. Chodowie wychodowali rasę psów chodsky pes. Pod koniec XVII wieku zbuntowali się pod przywództwem Jana Koziny. Zamieszkiwali 11 wsi koło Domažlic - Ziemię Chodską (cz. Chodsko): Klenčí pod Čerchovem, Chodov, Postřekov, Draženov, Stráž, Újezd, Tlumačov, Starý Klíčov, Mrákov, Chodská Lhota, Pocinovice.Czesi w Polsce – mniejszość narodowa, występująca w największych skupiskach w Polsce centralnej (Zelów) i w województwie dolnośląskim (w zachodnim skrawku Kotliny Kłodzkiej w okolicach Kudowy-Zdrój).

    Etnogeneza[ | edytuj kod]

    Etnogeneza Czechów rozpoczęła się w X wieku, kiedy doszło do zjednoczenia zachodniosłowiańskich plemion zamieszkujących od V – VI w. obszar Czech właściwych – Czechów, Deczan, Dulebów, Cheban, Lemuzów, Litomierzycy, Łuczan, Pszowian, Siedliczan i Zliczan – pod władzą czeskich Przemyślidów. Po przyłączeniu do tego państwa Moraw na pocz. XI wieku zaczął się formować średniowieczny czeski „naród” obejmujący zjednoczone plemiona czeskie, morawskie i śląskich Gołęszyców. W XIII w. rozpoczęła się niemiecka kolonizacja ziem czeskich, w wyniku której powstało niemieckojęzyczne zachodnie i północne pogranicze (Kraj Sudetów) oraz liczne niemieckie wyspy językowe.

    Alfabet łaciński, łacinka, alfabet rzymski – alfabet, system znaków służących do zapisu większości języków europejskich oraz wielu innych. Jest najbardziej rozpowszechnionym alfabetem na świecie – posługuje się nim ok. 35% ludzkości. Wywodzi się z systemu służącego do zapisu łaciny.Lemuzi, Lemuzowie - plemię zachodniosłowiańskie zamieszkujące dorzecze Łaby u podnóża Rudaw w Kotlinie Czeskiej. Zaliczane do grupy plemion czeskich razem z plemionami: Pszowian, Zliczan, Litomierzycy, Dulebów, Łuczan, Siedliczan, Deczan.

    Nowoczesny naród czeski zaczął się kształtować od połowy XIX wieku (Wiosna Ludów). Odrodzenie narodowe pozwoliło, aby w 1918 r. po trzystu latach od faktycznego końca czeskiej państwowości Czechy (Czechosłowacja) powróciły na mapę Europy. Po wysiedleniu Niemców, do którego doszło po II wojnie światowej, Czechy stały się państwem jednolitym etnicznie – Czesi stanowią 94% ludności.

    Ateizm – odrzucenie teizmu lub pogląd bądź doktryna głosząca, że bogowie nie istnieją. W najszerszym znaczeniu jest to brak wiary w istnienie boga, bóstw i sił nadprzyrodzonych, jako sprzecznych z rozumem i nienaukowych, oraz negujący potrzebę religii.Lasko lub Laszczyzna (cz. Lašsko, niem. Lachei) — region etnograficzny na pograniczu północno-wschodnich Moraw i południowego Śląska Czeskiego w Czechach. Rozciąga się wzdłuż rzeki Ostrawicy po obu jej brzegach, a dalej w dorzeczach Odry, Lubiny, Ondřejnicy, Jičínki i Sedlnicy. Pośród miast leżących w regionie wymienić można Ostrawę, Příbor, Frydek-Mistek, Frydlant nad Ostrawicą, Frenštát pod Radhoštěm, Nowy Jiczyn, Kopřivnice, w jego geograficznym centrum znajduje się gmina Hukvaldy. W regionie tym posługiwano się gwarami laskimi.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Czechy
  • historia Czech
  • Kraj Sudetów
  • Czesi w Polsce
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Jan Patočka: Kim są Czesi?. Kraków: Międzynarodowe Centrum Kultury, 2010, s. 94. ISBN 978-83-89273-73-4.
  • Ludmila Fialová, Pavla Horská, Milan Kučera: Dějiny obyvatelstva českých zemí. Praga: Melantrich, 1969 (I. wydanie 1895).
  • Tomáš Garrigue Masaryk: Česká otázka. Praga: Mladá fronta, 1998. ISBN 80-204-0720-0.
  • Dušan Treštík: Češi a dějiny v postmoderním očistci. Praga: Lidové noviny, 2005. ISBN 80-7106-786-5.
  • Václav Hubinger, František Honzák, Jiří Polišenský: Národy celého světa (Malé encyklopedie). Praga: Mladá fronta, 1985.
  • Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – państwo położone na półkuli południowej, obejmujące najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Jedyny kraj, który obejmuje cały kontynent. Siłą rzeczy nie posiada granic lądowych z żadnym państwem.Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jedna z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół Kościół katolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.




    Warto wiedzieć że... beta

    Argentyna (Argentina, Republika Argentyńska – República Argentina) – państwo w Ameryce Południowej, nad południowym Atlantykiem. Graniczy z Chile na zachodzie, Boliwią i Paragwajem na północy, Brazylią i Urugwajem na północnym wschodzie. Argentyna rości pretensje do archipelagu Falklandów oraz części Antarktydy. Nazwa pochodzi od łacińskiego argentum (srebro), którym Indianie obdarowali hiszpańskich rozbitków Juana Díaza de Solís. Pod względem wielkości Argentyna jest ósmym krajem na świecie i drugim w Ameryce Południowej (biorąc pod uwagę liczbę ludności i powierzchnię), jednakże biorąc pod uwagę także terytoria sporne do których Argentyna rości pretensje: Falklandy/Malwiny, Georgię Południową, Sandwich Południowy, Islas Auroras wraz z Orkadami Południowymi, Szetlandami Południowymi oraz z częścią Antarktydy administrowanej przez Argentynę na mocy Traktatu Antarktycznego powierzchnia łączna kraju wynosi 3 761 274 km², co czyni kraj ten ósmym na świecie pod względem powierzchni. Terytorium kraju podzielone jest na 23 prowincje i jedno miasto autonomiczne – stolica kraju Buenos Aires. Argentyna jest członkiem – założycielem Unii Narodów Południowoamerykańskich oraz Mercosur, a także członkiem Organizacji Państw Iberoamerykańskich, Banku Światowego, Światowej Organizacji Handlu, grupy krajów G15 oraz G20. Kraj uznawany jest za mocarstwo lokalne z bardzo wysokim wskaźnikiem rozwoju społecznego. W Ameryce Łacińskiej kraj ten ma piąty nominalny PKB na mieszkańca i najwyższy PKB mierzony parytetem siły nabywczej. Według analityków kraj ten zaklasyfikowany jest do rynków wschodzących, ze względu na wielkość, wysoki wzrost gospodarczy, poziom bezpośrednich inwestycji zagranicznych czy eksport w całości wytworzonych usług i towarów.
    Agnostycyzm (stgr. ἄγνωστος α- a-, bez + γνώσις gnōsis, wiedzy; od gnostycyzmu) – pogląd filozoficzny, według którego obecnie niemożliwe jest całkowite poznanie rzeczywistości. Czasami agnostycyzm oznacza tylko niemożliwość dowiedzenia się, czy Bóg lub bogowie istnieją, czy też nie. Jednym z pierwszych przejawów agnostycyzmu było „Wiem, że nic nie wiem” Sokratesa. Thomas Henry Huxley wprowadził termin agnostycyzm, wykluczając możliwość poznawczą człowieka na polu „istoty” rzeczy jak i „istoty” związków przyczynowo-skutkowych. Agnostycyzm przybiera różne formy i tak agnostyk może być ateistą, teistą albo żadnym z nich.
    Czechosłowacja (czes. Československo, słow. Česko-Slovensko lub Československo) – państwo w Europie Środkowej istniejące w latach 1918-1938 i 1945-1992. 1 stycznia 1993 w miejscu Czechosłowacji powstały dwa nowe państwa – Czechy i Słowacja. Kraj graniczył z Niemcami (1949-90: NRD i RFN), Polską, ZSRR (1991: Ukrainą), Rumunią (do 1939), Węgrami i Austrią. Stolicą Czechosłowacji była Praga.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    W V-IV wieku przed Chrystusem na obszarze dzisiejszych Czech zamieszkiwali Bojowie (lud celtycki). Od nich pochodzi łacińska nazwa kraju – Bohemia.
    Przemyślidzi (czes. Přemyslovci) – czeska dynastia wywodząca się od legendarnego Przemysła, męża Libuszy. Panowała w Czechach od czasów Borzywoja, który ok. roku 871 przyjął chrzest. Główna linia wygasła w 1306 roku wraz ze śmiercią Wacława III. Boczna linia zapoczątkowana przez Mikołaja I (nieślubny syn Przemysła Ottokara II) panowała w księstwach śląskich (opawskim, karniowskim i raciborskim) między 1269 a 1521.
    Czechy (czes. Čechy, łac. Bohemia, niem. Böhmen) – jedna z trzech historycznych ziem czeskich (krajów Korony Świętego Wacława), wraz z Morawami i Śląskiem Czeskim wchodząca w skład dzisiejszych Czech. W okresie największego rozwoju terytorialnego państwa czeskiego do Korony Królestwa Czech - Coronae Ragni Bohemie - powołanej do życia 7. 4. 1348 r. i de iure istniejącej do 1918 r. - należały, oprócz Królestwa Czech (Czech), Margrabstwa Morawskiego (Moraw), Księstwa Śląskiego (Śląska) także Margrabstwo Dolnych i Górnych Łużyc (do 1635), a także: Margrabstwo Brandenburskie (Brandenburgia, do 1415 r.), Księstwo Luksemburg (do lat 60. XV w.) oraz Górny Palatynat i Vogtland. Ziemie te (z wyjątkiem dwóch ostatnich) określano mianem krajów koronnych. Jądrem Korony były Czechy (królestwo Czeskie), a pozostałe kraje określano mianem krajów pobocznych Korony.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.036 sek.