• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Czerkiesi w Jordanii

    Przeczytaj także...
    Wojna rosyjsko-turecka – konflikt między Rosją a imperium osmańskim w latach 1877–1878. Na frontach działania wojenne toczyły się od 24 kwietnia 1877 do 31 stycznia 1878.Damaszek (arab. دمشق, transk. naukowa Dimašq, transk. polska Dimaszk; dialekt damasceński: š-Šām) – stolica oraz największe miasto Syrii – 1,71 mln mieszkańców (XII 2009), cały zespół miejski – 4,36 mln mieszkańców (2007). Leży w południowo-zachodniej części kraju, w oazie nad rzeką Barada u podnóża gór Antyliban, na skraju Pustyni Syryjskiej. Jest to największy ośrodek przemysłowy i naukowy w Syrii, jedno z czterech świętych miast islamu, a także (od 1268) siedziba prawosławnego Patriarchatu Antiochii, znaczący ośrodek handlowy. Aglomeracja Damaszku stanowi wydzieloną jednostką administracyjną Syrii.
    As-Salt (arab. السلط) - miasto w północnej Jordanii, na północny zachód od Ammanu; stolica muhafazy al-Balka; 87,7 tys. mieszkańców (2008). Ośrodek przemysłu (spożywczego, farmaceutycznego), rzemiosła (wyroby skórzane) i handlu regionu hodowli owiec.
    Gwardia Czerkieska podczas wizyty Władimira Putina u króla Abd Allaha II w Ammanie, 2007
    Sa’id al-Mufti, wieloletni przywódca społeczności Czerkiesów jordańskich, jordański premier i wielokrotny minister

    Czerkiesi w Jordanii − ludność czerkieska osiadła na terenie Jordanii od XIX wieku, po wysiedleniu z Kaukazu Północnego przez Imperium Rosyjskie.

    Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie. Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w niej objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.Mekka (pełna nazwa: Makkat ul-Mukarramah, znana również jako Makka; ar. مكة) – święte miasto islamu, miasto w zachodniej części Arabii Saudyjskiej, stolica prowincji Al-Hidżaz, położona u podnóża masywu górskiego (277 m n.p.m.) Dżabal al-Karnajt, w wąskiej i piaszczystej Dolinie Abrahama. Zamieszkuje ją ok. 1,7 mln ludzi. Trzecie co do wielkości miasto kraju.

    Historia[ | edytuj kod]

    W ramach podboju Kaukazu Północnego Rosja dokonała czystki etnicznej na ludności Czerkiesji. Według działaczy czerkieskich podczas wojny na Kaukazie zginęło 1,5 mln Czerkiesów, zaś po 1864 roku ludność ta została uznana za osmańskich agentów i zmuszona do emigracji. Czerkiesi w Imperium Osmańskim byli początkowo osiedlani na ziemiach bułgarskich, jednak po wojnie rosyjsko-tureckiej z lat 1877–1878 i powstaniu państwa bułgarskiego musieli je opuścić. Wówczas władze tureckie postanowiły wykorzystać Czerkiesów oraz Czeczenów do wzmocnienia prowadzonej od końca lat 60. XIX w. akcji osadniczej w Transjordanii. Spodziewano się, że górale kaukascy będą z powodzeniem zakładać nowe osady i poszerzać obszar użytkowany rolniczo, a w razie potrzeby będą w stanie obronić się przed atakami wędrownych plemion beduińskich. Założenia te okazały się trafne. Osady czerkieskie powstawały na terenach, które rząd turecki uważał za strategicznie istotne i miały wzmacniać autorytet sułtana w oczach koczowniczej ludności.

    Bułgaria, Republika Bułgarii (България, Република България) – państwo położone w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach. Graniczy z Serbią oraz Macedonią od zachodu, Grecją i Turcją od południa, Morzem Czarnym od wschodu i Rumunią od północy.Amman (arab. عمان) – stolica Jordanii, położona na płaskowyżu w północnej części kraju na wysokości około 850 m n.p.m., na wschód od Rowu Jordanu. Ośrodek administracyjny muhafazy Amman. Ludność: 2 125 400 mieszkańców (2005), w tym duża liczba uchodźców palestyńskich.

    Pierwsza większa osada czerkieska została rozlokowana na ruinach starożytnego Ammanu w 1878 roku. Jako następne powstały wsie Wadi as-Sir (w 1880), Dżarasz (1885), Na′ur (1900), Suwajlih (1905) i Audat Rusajfa (1909). Osadzenie kilkunastu tysięcy Czerkiesów, a następnie również Turkmenów i Arabów palestyńskich, pozwoliło Osmanom na odbudowanie rolnictwa w okręgu Balka, a ludność koczowniczą zmusiło do przeniesienia się na wschód, na obszary pustynne lub do przejścia na osiadły tryb życia. Po otwieraniu kolejnych odcinków linii kolejowej z Damaszku do Mekki (ostatecznie dotarła jedynie do Medyny) spośród Czerkiesów rekrutowano milicjantów broniących szlaku kolejowego. Budowa stacji w Ammanie pozwoliła na szybki rozwój miejscowości, które z czerkieskiej osady szybko stało się ośrodkiem ważniejszym niż stolica prowincji - As-Salt. Amman był zamieszkany głównie przez Czerkiesów jeszcze w pierwszych latach po I wojnie światowej.

    Imperium Osmańskie (jako nazwa państwa pisane wielką literą, jako nazwa imperium dynastii Osmanów – małą; dla tego drugiego znaczenia synonimem jest nazwa imperium ottomańskie) – państwo tureckie na Bliskim Wschodzie, założone przez Turków osmańskich, jedno z plemion tureckich w zachodniej Anatolii, obejmujące w okresie od XIV do XX wieku Anatolię, część Azji południowo-zachodniej, Afrykę północną i Europę południowo-wschodnią. W kręgach dyplomatycznych na określenie dworu sułtana, później także całego państwa tureckiego, stosowano termin Wysoka Porta.Król Abdullah II, arabski: عبدالله الثاني بن الحسين (ur. 30 stycznia 1962 w Ammanie) – król Jordanii z dynastii Haszymidów od 7 lutego 1999.

    Ludność czerkieska w Emiracie Transjordanii, a następnie w niepodległej Jordanii ulegała stopniowej asymilacji. W 1971 roku narodowość czerkieską deklarowało 0,5-1% obywateli jordańskich. Ludność ta niemal całkowicie wyznawała islam sunnicki. Czerkiesi w większości tworzą osobistą gwardię króla Jordanii, w II połowie XX wieku pełniącą już głównie ceremonialne funkcje. W 1987 roku w Jordanii żyło 65 tys. Czerkiesów, oficjalne szacunki państwowe wskazywały liczby od 20 do 80 tys. Pierwotnie jordańscy Czerkiesi tradycyjnie wstępowali do armii, z czasem zaczęli wykonywać również inne zawody; ich znaczenie i prestiż w społeczeństwie Jordanii pozostaje większe, niż ich procentowy udział w ogólnej liczbie ludności.

    Czerkiesi – grupa etniczna z północno-zachodniego Kaukazu, obecnie zamieszkująca głównie Republikę Karaczajo-Czerkieską, gdzie Czerkiesi stanowią ok. 10% ludności, oraz kilka wiosek Republiki Adygei.Suwajlih (arab. صويلح‎) -miasto w Jordanii (muhafaza Amman), w zespole miejskim Ammanu; liczy 70 645 mieszkańców (2008). Ośrodek handlu i rzemiosła; węzeł drogowy.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. P. Sieradzan, Czynniki destabilizacji politycznej w Karaczajo-Czerkiesji: separatyzm etniczny i fundamentalizm religijny, s. 97.
    2. S.J. Shaw, E. K. Shaw, Historia Imperium Osmańskiego i Republiki Tureckiej, t. II, s. 263.
    3. Wróblewski B.: Jordania. Warszawa: TRIO, 2011, s. 23-24. ISBN 978-83-7436-276-4.
    4. Robins P.: A History of Jordan. Cambridge: Cambridge University Press, 2004, s. 10. ISBN 978-0-521-59117-1.
    5. Wróblewski B.: Jordania. Warszawa: TRIO, 2011, s. 25-26. ISBN 978-83-7436-276-4.
    6. Wróblewski B.: Jordania. Warszawa: TRIO, 2011, s. 41. ISBN 978-83-7436-276-4.
    7. Wróblewski B.: Jordania. Warszawa: TRIO, 2011, s. 178. ISBN 978-83-7436-276-4.
    8. Ch. Wallace, Circassians' Special Niche in Jordan : 'Cossacks' Seem out of Place in Arab Palace
    9. The Circassians
    Dżarasz (także: Jerash, Jerasz, Dżerasz; dawniej: Geraza) - miasto w Jordanii, ośrodek administracyjny muhafazy Dżarasz. Leży w odległości około 50 km na północ od Ammanu.I wojna światowa – konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 (w latach 20. i 30. XX wieku nazywany "wielką wojną") pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917), a państwami centralnymi, tj. Austro-Węgrami i Niemcami wspieranymi przez Turcję i Bułgarię.




    Warto wiedzieć że... beta

    Jordania (الأردن Al-Urdunn, pełna nazwa: Haszymidzkie Królestwo Jordanii, المملكة الأردنية الهاشمية Al-Mamlaka al-Urdunnijja al-Haszimijja) – arabska monarchia konstytucyjna na Bliskim Wschodzie.
    Sa’id al-Mufti (ur. ok. 1898 w Ammanie, zm. 25 marca 1989) – jordański polityk pochodzenia czerkieskiego, wieloletni przywódca Czerkiesów jordańskich, trzykrotny premier Jordanii od kwietnia do grudnia 1950, od maja do grudnia 1955 oraz od maja do lipca 1956.
    Wadi as-Sir (arab. وادي السير) - miasto w Jordanii (muhafaza Amman); 175,1 tys. mieszkańców (2012). Ośrodek przemysłowy.
    Czystka etniczna – zbrodnia, która według rezolucji Komisji Praw Człowieka obejmuje deportację i przymusowe, masowe usuwanie lub wypędzanie osób z ich domów, jawne naruszanie praw tych osób w celu przemieszczenia lub zniszczenia grup narodowych, etnicznych, rasowych lub religijnych.
    Czeczeni (nazwa własna Noxçi, l.poj. Noxçuo) – naród kaukaski, zamieszkujący głównie Czeczenię, wchodzącą w skład Federacji Rosyjskiej. Poza granicami Czeczenii duże skupiska Czeczenów zamieszkują także Dagestan. Tworzą także duże ośrodki emigracji, wywołanej wojnami czeczeńskimi: szczególnie w miastach Federacji Rosyjskiej (przede wszystkim Moskwa), także m.in. w Turcji i Unii Europejskiej (największe skupisko w Austrii). Na terenie Gruzji zamieszkują Kistowie, gruzińscy Czeczeni, tworzący własną wspólnotę, uznawaną czasami za odrębny naród.
    Transjordania (ang. Transjordan, arab. إمارة شرق الأردن Imārat Sharq al-Urdun ) (czyli "kraj za Jordanem") – emirat utworzony w 1921 we wschodniej części terytorium mandatowego Palestyny na Bliskim Wschodzie. Terytorium to pozostawało pod administracją Wielkiej Brytanii do roku 1946, gdy ogłosiło ono niepodległość jako Królestwo Transjordanii. Od 1949 jego oficjalna nazwa brzmi Jordańskie Królestwo Haszymidzkie, arab. (الأردن Al-Urdunn, المملكة الأردنية الهاشمية Al-Mamlaka al-Urdunnijja al-Haszimijja.
    Imperium Rosyjskie, Cesarstwo Rosyjskie (ros. Российская империя) – oficjalna nazwa Rosji w latach 1721–1917. Imperium Rosyjskie u szczytu swej potęgi w 1866 roku liczyło 23,7 mln km² i było trzecim najrozleglejszym państwem w historii ludzkości, po imperium brytyjskim i Wielkim Ułusie Mongolskim. Stolicą Imperium Rosyjskiego był przez niemal cały okres jego istnienia Petersburg. W początkowym okresie historii Imperium krótkotrwałą rolę stolicy pełniła także Moskwa (1728–1730), pozostająca do 1812 roku największym miastem Rosji i miejscem koronacji carów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.