• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Czartyzm

    Przeczytaj także...
    Demokracja – ustrój polityczny i forma sprawowania władzy, w których źródło władzy stanowi wola większości obywateli (sprawują oni rządy bezpośrednio lub za pośrednictwem przedstawicieli).Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.
    Okręg wyborczy - część terytorium na jaką dzieli się państwo w czasie trwania wyborów parlamentarnych, prezydenckich w celu stworzenia jednakowych list wyborczych dla danego terenu, z których wybiera się przedstawicieli.
    Zamieszki z udziałem czartystów

    Czartyzm (ang. chartism, od charter – karta) – masowy i radykalny ruch polityczny w latach 1836-49 w Wielkiej Brytanii, który zmierzał do wprowadzenia demokratycznych zmian w systemie wyborczym oraz poprawy sytuacji finansowej robotników.

    Historia[ | edytuj kod]

    Pierwszy dokument czartystów to wydana w 1837 Karta praw ludu (The People's Charter, stąd nazwa ruchu) stworzona w Londyńskim Stowarzyszeniu Robotniczym, zapoczątkowanym przez Williama Lovetta, stolarza-nauczyciela. Karta zawierała postulaty wyborcze: przeprowadzanie rokrocznie wyborów na podstawie powszechnego prawa wyborczego dla mężczyzn powyżej 21. roku życia, zniesienie cenzusu majątkowego dla kandydatów na posłów, tajność głosowania, przyznanie posłom diet i podział kraju na 200 równych okręgów wyborczych. Aby wywalczyć te postulaty, proponowano 2 drogi działania: pokojową oraz przy użyciu siły. Lovett należał do zwolenników pierwszej koncepcji, czyli "siły moralnej". Do zmian miało dojść na skutek petycji, wieców i demonstracji. Część Londyńskiego Towarzystwa Robotniczego opowiadała się za bardziej zdecydowanymi działaniami, w tym za walką zbrojną. Założono Londyńskie Towarzystwo Demokratyczne, którego głównym działaczem był George Julian Harney. Domagał się on, aby uzbrojeni robotnicy ruszyli na Londyn. Innym radykalnym działaczem czartyzmu był adwokat irlandzkiego pochodzenia Feargus Edward O’Connor. Działał jako publicysta, uczestniczył też w niezliczonych wiecach.

    Ruch polityczny – dążenie do opanowania wszelkich sfer życia politycznego, a przede wszystkim zdobycia, utrzymania i sprawowania władzy politycznej. Innymi słowy ruch polityczny to dążenie do zdobycia władzy lub wywierania wpływu na władzę.Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.

    Petycje do parlamentu[ | edytuj kod]

    Petycję, pod którą podpisało się 1,2 mln osób, w maju 1839 przedstawiono parlamentowi, ten jednak w lipcu ją odrzucił. Mimo deklarowanego przez organizacje robotnicze zdecydowanego wystąpienia, oprócz nielicznych walk, nie zorganizowano zbrojnego powstania. Znaczna część działaczy trafiła do więzień lub została zesłana do kolonii karnych. W 1842 wystosowano kolejną petycję, zawierającą bardziej radykalne postulaty. Podpisało się pod nią 3,3 mln osób. Parlament ponownie odrzucił proponowane zmiany, na co robotnicy zareagowali strajkiem. Ze względu na brak jednolitego kierownictwa strajki szybko wygasły.

    Osiągnięcia czartyzmu[ | edytuj kod]

    Choć petycje nie przyniosły zamierzonego rezultatu, to jednak niemal do końca lat 40. XIX w. czartyzm nadal działał i wywierał wpływ na społeczeństwo, w tym sfery rządzące. Doprowadziło to rząd do licznych posunięć łagodzących napięcia społeczne. Skrócono dzień pracy w przemyśle do 10,5 godziny (1847 rok), zabroniono kobietom i dzieciom do lat 10 pracować w kopalniach, później skrócono również dzień pracy dzieci nieco starszych. Złagodzono przepisy dotyczące ubogich. Wycofano się też z ograniczeń handlowych i ceł zaporowych na zboże, co przyczyniło się do spadku cen żywności.

    Literatura[ | edytuj kod]

  • Bazylow L., Historia Powszechna 1789-1918 Warszawa 1986.
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • The-six-points from CHARTIST ANCESTORS
  • Punch Series on "Great Chartest Demonstrations"
  • Spartacus index on Chartism
  • Victorian Web – The Chartists
  • Illustrated London News, April 15th, 1848
  • 'Cries of Forty-Eight' – the Chartist poetry of Gerald Massey
  • Ursula Stange: Annotated Bibliography on Chartism




  • Reklama

    Czas generowania strony: 0.015 sek.