• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Czarny Dunajec - rzeka

    Przeczytaj także...
    Województwo małopolskie – jedno z 16 województw Polski. W obecnym kształcie powstało 1 stycznia 1999 r. w wyniku reformy administracyjnej. Województwo zajmuje powierzchnię 15 182 km² i jest jednym z mniejszych w Polsce (12 miejsce w kraju). Pod względem liczby mieszkańców (3 mln 298 tys. osób) województwo znajduje się na 4 miejscu w Polsce. Gęstość zaludnienia jest tu jedną z najwyższych w kraju (małopolskie – 217 osób/km², średnia krajowa – 122 osób/km²).Lepietnica – potok, dopływ Czarnego Dunajca. Ma źródła w Gorcach, na zachodnich stokach Turbacza. Najwyżej położone znajdują się na wysokości około 1240 m. Spływa w zachodnim, a niżej w południowo-zachodnim kierunku przez miejscowość Obidowa, a następnie Klikuszowa, w której wypływa na Kotlinę Nowotarską. Przepływa przez miejscowości Lasek, Nowy Targ i Ludźmierz, w którym uchodzi do Czarnego Dunajca jako jego lewy dopływ. Następuje to na wysokości 599 m.
    Podhale – region kulturowy w południowej Polsce u północnego podnóża Tatr, w dorzeczu górnego Dunajca z wyłączeniem obszarów leżących na prawym brzegu Białki i prawym brzegu Dunajca, poniżej ujścia Białki. Podhale zajmuje środkową część Kotliny Podhala, na południu wkracza w Tatry.

    Czarny Dunajec – rzeka w południowej Polsce (województwo małopolskie), w dorzeczu Wisły. Długość – 48 km, powierzchnia zlewni – 456 km².

    Za źródłowy ciek Czarnego Dunajca uznaje się Wyżni Chochołowski Potok. Wypływa on na wysokości około 1500 m pod Wołowcem w Tatrach Zachodnich. Po połączeniu z Jarząbczym Potokiem powstaje Chochołowski Potok w dolnej części zwany Siwą Wodą. Jest to środkowy bieg Czarnego Dunajca. W Roztokach (część wsi Witów) Siwa Woda łączy się Kirową Wodą i od tego miejsca zaczyna się dolny bieg Czarnego Dunajca.

    Kirowa Woda – potok górski będący przedłużeniem potoku wypływającego z Doliny Kościeliskiej w Tatrach. Płynie w mezoregionie geograficznym zwanym Rowem Kościeliskim, zbiera zaś wodę głównie z Tatr. Górna jego część powyżej Kir nosi nazwę Kościeliskiego Potoku, zaś dolna nazywa się Kirową Wodą. Głównym jego dopływem jest Przybielanka (dolna część Lejowego Potoku). Kirowa Woda po połączeniu z Siwą Wodą (dolna część Chochołowskiego Potoku tworzą razem źródła Czarnego Dunajca. Ujście Przybylanki do Kirowej Wody i połączenie się tej ostatniej z Siwą Wodą następuje w Roztokach (część Witowa), bardzo blisko siebie, na wysokości około 880 m n.p.m. Koryto tych potoków jest wybitnie kamieniste, wypełnione granitowymi kamieniami o bochenkowatym kształcie, pochodzącymi ze skał tatrzańskich, przyniesionych i oszlifowanych przez wodę.Wisła (łac. Vistula) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką uchodzącą do Morza Bałtyckiego.

    Czarny Dunajec płynie przez Podhale, początkowo na północny zachód, pomiędzy Pogórzem Gubałowskim i Orawicko-Witowskimi Wierchami, potem na północ przez Kotlinę Orawsko-Nowotarską. Zatacza w niej obszerny łuk i płynie na wschód. Przepływa przez miejscowości: Witów, Chochołów, Koniówkę, Podczerwone, Czarny Dunajec, Wróblówkę, Długopole, Krauszów i Ludźmierz. W Nowym Targu łączy się z Białym Dunajcem, tworząc Dunajec.

    Siwa Woda – dolna część Chochołowskiego Potoku, który po wypłynięciu z Tatr od Siwej Polany zmienia nazwę na Siwą Wodę. Płynie ona dalej przez zachodnią część Rowu Kościeliskiego, cały czas przez las, przyjmując tylko bardzo niewielkie dopływy. W Roztokach (osiedle miejscowości Witów) łączy się z Kirową Wodą tworząc rzekę Czarny Dunajec. Połączenie to następuje na wysokości około 880 m n.p.m. Zaraz powyżej tego miejsca uchodzi do Kirowej Wody jeszcze Przybielanka (dolna część Lejowego Potoku).Antałowski Potok – potok, prawy dopływ Czarnego Dunajca. Ma źródła na wysokości około 945 m n.p.m. w Nędzowskich Borach, na zachodnich stokach Nędzowskiego Działu (zaraz na północny wschód od osiedla Nędzówka). Spływa Rowem Kościeliskim w północno-zachodnim kierunku, równolegle do Kirowej Wody, ale na północ od niej. Największym dopływem jest Staników Potok. Uchodzi do Czarnego Dunajca na osiedlu Roztoki na wysokości około 870 m n.p.m., w miejscu o współrzędnych 49°17′43″N 19°51′10″E/49,295278 19,852778.

    Większe dopływy w kolejności biegu rzeki:

  • lewe: Przybylanka, Magurski Potok, Greków Potok, Garczków Potok, Chrobaków Potok, Domagalski Potok, Siców Potok, Piekielnik, Lepietnica, Kowaniec
  • prawe: Kirowa Woda, Antałowski Potok, Wielki Głęboki Potok, Szymonów Potok, Bobków Potok, Mały Głęboki Potok, Iwański Potok, Gawronów Potok, Dzianiski Potok, Zagrodzianka, Młynówka, Czarny Potok, Czerwony Potok, Rogoźnik
  • Szerokość rzeki waha się od 3-15 m. Głębokość wody zmienna; od płycizn po baniory do 3 m głębokości. W górnej części (do miejscowości Czarny Dunajec) ma charakter górskiej rzeki, w jej korycie na tym odcinku występują liczne progi i jazy. W dolnym biegu, w Kotlinie Orawsko-Nowotarskiej rzeka zwalnia i zachowuje się jak rzeki nizinne; wytwarza zakola i boczne odnogi.

    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Jarząbczy Potok – potok spływający Doliną Jarząbczą w polskich Tatrach Zachodnich. Powstaje z połączenia Czerwonego Potoku wypływającego z wysokości ok. 1600 m n.p.m. ze wschodnich podnóży Czerwonego Wierchu z kilkoma ciekami spływającymi z podnóży Kończystego Wierchu i Czubika. Spływa w północno-zachodnim kierunku i w miejscu o współrzędnych 49°13′34″N 19°47′05″E/49,226111 19,784722 łączy się z Wyżnim Chochołowskim Potokiem, tworząc Chochołowski Potok.

    Dozwolone jest wędkowanie na muchę na całej długości rzeki, ale poza otuliną Tatrzańskiego Parku Narodowego (poniżej ujścia Iwańskiego Potoku). W rzece głównie występuje pstrąg potokowy, rzadziej lipień pospolity i kleń.

    Zobacz też[]

  • Rzeki Polski
  • Przypisy

    1. Wykaz wód płynących Polski. [dostęp 2015-11-04].
    2. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
    3. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
    4. Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2015-04-01].
    5. Wędkarstwo: Wędkowanie, Fishing. [dostęp 2010-09-29].

    Linki zewnętrzne[]

  • Czarny Dunajec w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego, Tom I (Aa – Dereneczna) z 1880 r.
  • Długopole – wieś wielodrożnica w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Nowy Targ. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.Wyżni Chochołowski Potok – górny bieg Chochołowskiego Potoku do ujścia Jarząbczego Potoku. Wypływa na wysokości nieco poniżej 1500 m kilkoma źródłami poniżej progu kotła lodowcowego Dziurawe w górnej części Doliny Chochołowskiej Wyżniej. Źródła te posiadają dużą wydajność. Zasilany jest także niewielkimi ciekami spływającymi ze źródeł skalnych spod Rakonia i Długiego Upłazu. Koryto potoku wyżłobione jest w materiale akumulacyjnym i tylko jego końcowy odcinek przed ujściem Jarząbczego Potoku znajduje się w podłożu ze skał krystalicznych. Szerokość koryta nie przekracza 2 m, spadek wynosi 20%. Występujące w wielu miejscach podcięcia linii brzegowej świadczą o burzliwym przepływie wód. Średni przepływ wody w potoku wynosi około 150 l/s. Powierzchnia zlewni wynosi 1,40 km.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Dunajec (słow. Dunajec, niem. Dunajetz lub Dohnst) – rzeka w południowej Polsce, prawy dopływ Wisły (rzeka II rzędu). Powstaje z połączenia wód Czarnego Dunajca i Białego Dunajca w m. Nowy Targ; za początkowy odcinek uważa się Czarny Dunajec. Długość 247 km (łącznie z Czarnym Dunajcem), z czego 17 km liczy odcinek graniczny między Sromowcami Niżnymi a Szczawnicą. Powierzchnia dorzecza wynosi 6804 km², z tego w Polsce 4854,1 km², na Słowacji 1949,9 km² (z czego 1594,1 km² przypada na dorzecze Popradu, a 355,8 km² – na zlewnię samego Dunajca).
    Witów – wieś podhalańska w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, w gminie Kościelisko.
    Chochołowski Potok – potok płynący dnem Doliny Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich. Jest uważany za środkowy bieg Czarnego Dunajca. Górnym biegiem jest Wyżni Chochołowski Potok. Nazwą Chochołowski Potok obejmuje się potok na odcinku od ujścia Jarząbczego Potoku do ujścia Koryciańskiej Siklawy. Odcinek od ujścia tej ostatniej do ujścia Kirowej Wody nosi nazwę Siwej Wody.
    Roztoki – osiedle miejscowości Witów położonej w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, w gminie Kościelisko. Znajduje się na zachodnim skraju Rowu Kościeliskiego, u podnóży Pasma Gubałowskiego, po północno-wschodniej stronie miejsca, w którym łączą się z sobą potoki Siwa Woda i Kirowa Woda dające początek rzece Czarny Dunajec. Prawie w tym samym miejscu do Kirowej Wody uchodzi również potok Przybielanka. Przez Roztoki przepływają jeszcze i uchodzą do Czarnego Dunajca inne potoki: Antałowski Potok, Głęboki Potok i Szymonów Potok (wszystkie prawobrzeżne). Roztoki położone są nad prawym brzegiem Czarnego Dunajca. Nad lewym brzegiem, na wprost Roztok znajduje się osiedle Chochołowskie. Biegnie przez nie szosa z Zakopanego do Chochołowa, ale dojazd z niej do Roztok możliwy jest tylko drogą gruntową przez rzekę. Właściwa droga dojazdowa do Roztok prowadzi z Kościeliska prawą stroną Dunajca.
    Kotlina Orawsko-Nowotarska (514.11) – północna, najniższa część Obniżenia Orawsko-Podhalańskiego, między Beskidami Zachodnimi na północy a Pogórzem Spisko-Gubałowskim na południu.
    Tatrzański Park Narodowy (TPN) – jeden z 23 parków narodowych na terenie Polski. Utworzony z dniem 1 stycznia 1955 przez rozporządzenie Rady Ministrów z 30 października 1954 r. Jego odpowiednikiem po stronie słowackiej jest TANAP.
    Biały Dunajec – rzeka, prawy dopływ Dunajca. Powstaje na wysokości ok. 730 m n.p.m. w Poroninie z połączenia Zakopianki z Porońcem. Następnie Biały Dunajec spływa przez miejscowość Biały Dunajec, Szaflary i Nowy Targ, gdzie na wysokości około 577 m n.p.m. łączy się z Czarnym Dunajcem dając początek rzece Dunajec. Przed ujściem opływa rezerwat przyrody Bór na Czerwonem. Biały Dunajec powstaje więc w Rowie Podtatrzańskim, dolny zaś jego bieg i ujście znajdują się na Kotlinie Orawsko-Nowotarskiej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.015 sek.