• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Czarne Stopy - Siuksowie

    Przeczytaj także...
    Indianie – najliczniejsza i najbardziej zróżnicowana z trzech – obok Inuitów (Eskimosów) i Aleutów – grup ludności tubylczej (rdzennej, autochtonicznej) zamieszkujących oba kontynenty amerykańskie, obejmująca – zarówno dawniej, jak i dziś – setki ludów, plemion i grup o bardzo różnym charakterze i stopniu rozwoju. W tradycyjnej antropologii zaliczani są do rasy żółtej.Dakotowie, Dakoci, Siuksowie, Sjuksowie, Lakoci – Indianie Ameryki Północnej z obszaru Wielkich Równin. Dzielą się na trzy grupy: wschodnią Santee, środkową Yankton i zachodnią Teton.
    Czarne Stopy (Siksika, Blackfoot) – federacja trzech blisko spokrewnionych plemion Indian Ameryki Północnej zamieszkujących prowincję Alberta w Kanadzie i stan Montana w Stanach Zjednoczonych. W skład grupy wchodziły plemiona: Pikuni (Piegan), Kainah i Siksika, które w XIX w. obejmowały swoją opieką także sąsiednie mniejsze plemiona Gros Ventre i Sarsi. Do dziś wielu z nich zamieszkuje rezerwaty po obu stronach granicy amerykańsko-kanadyjskiej i posługuje się językiem siksika z grupy języków algonkińskich.

    Czarne Stopy (nazwa własna Sihásapa, ang. Black Foot Sioux) – niewielki szczep w grupie plemiennej Dakotów (nie mylić z grupą plemion Siksika, zwaną również Czarnymi Stopami), będący częścią plemienia Lakotów. Tubylcza nazwa plemienia nawiązuje do zwyczaju farbowania lub barwienia (poprzez wcieranie) mokasynów węglem. W przeszłości mówili dialektem teton (inaczej zachodnim) należącym do siuańskiej rodziny językowej.

    Języki siouan – rodzina języków Indian północnoamerykańskich, według niektórych klasyfikacji zaliczana do fyli makrosiouańskiej. Do rodziny siouańskiej należą takie języki, jak:Rezerwat Indian – autonomiczny obszar przeznaczony dla tubylczych ludów Ameryki (Indian), ustanowiony przez dane państwo (lub jego jednostkę administracyjną, np. stan, prowincję) – zazwyczaj w celu ochrony terytorium, tożsamości, integralności, odrębności i innych praw tubylczej grupy, będącej jego właścicielem lub użytkownikiem.

    W XVII wieku żyli w północnej i środkowej Minnesocie, ale w pierwszej połowie XIX wieku zmuszeni zostali do przemieszczenia się na zachód. Przyczyną była ogólna migracja plemion indiańskich, wypieranych przez coraz liczniejszych osadników europejskich.

    Zamieszkują głównie – wraz z pokrewnymi plemionami Hunkpapa, Minneconjou, O'ohenonpa i Yanktonai – rezerwat Standing Rock założony w roku 1868 na obszarze hrabstw Sioux w Dakocie Północnej i Carson w Dakocie Południowej. Rezerwat obejmuje 847 800 akrów powierzchni, z czego około 300 tys. akrów jest własnością plemienną. W roku 1990 zamieszkiwało tam 4866 Indian.

    Szczepy[ | edytuj kod]

    W roku 1880 John Grass przedstawił następującą listę szczepów (tiyospaye) Sihásapa:

  • Sihasapa-Hkcha czy Sihasapa qtca (“Prawdziwe Czarne Stopy”)
  • Kangi-shun Pegnake czy Kanxicu pegnake (“Włosy ozdobione wronimi piórami” lub “Przyozdabiający włosy piórami kruka”)
  • Glaglahecha czy Glagla heca (“niechlujni”, “niezawiązani” lub “zbyt leniwi by zawiązać mokasyny”)
  • Wazhazha czy Wajaje (“Osage”), "zabójcze orły"
  • Hohe (“Rebelianci”)
  • Wamnuga Owin or Wamnugaoin (“noszący zausznice z muszel”)
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Bruce Grant: Concise Encyclopedia of the American Indian. New York: Wings Books, 2000. ISBN 0-517-69310-0.
  • Barry M. Pritzker: A Native American Encyclopedia: History, Culture, and Peoples. Oxford: Oxford University Press, 2000. ISBN 978-0-19-513877-1.
  • John Stoutenburgh, Jr.: Dictionary of the American Indian. New York: Wings Books, 1990. ISBN 0-517-69416-6.




  • Reklama

    Czas generowania strony: 0.747 sek.