• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Czarna Woda - Wrocław

    Przeczytaj także...
    Kanał wodny – sztuczny ciek, fragment drogi wodnej, którego celem jest połączenie istniejących naturalnych dróg wodnych. Tak powstałe drogi wodne znacznie ułatwiają żeglugę i wydatnie skracają czas podróży statków.Odra (czes. i dł. Odra, niem. Oder, gł. Wodra, łac. starożytna Viadua, Suevus, łac. średniowiecza Oddera (w Dagome iudex), Odera; łac. renesansowa Viadrus (od 1543)) – rzeka w Europie Środkowej, w zlewisku Morza Bałtyckiego, na terenie Czech, Polski i Niemiec. Pod względem całkowitej długości jest drugą (po Wiśle) rzeką Polski. Biorąc pod uwagę tylko jej część w granicach Polski jest trzecią rzeką pod względem długości (po jej dopływie Warcie).
    Kanał Żeglugowy (Kanał Nawigacyjny) we Wrocławiu to kanał wodny, wybudowany w celu ułatwienia żeglugi i dostosowania węzła wodnego we Wrocławiu, do rosnących potrzeb transportowych, na rzece Odra. Przeprowadzony został na północ od centrum miasta. Kanał został wybudowany, wraz z Kanałem Powodziowym, w latach 1912-1917 (1913-1917). Projektantem kanału był Christian Nakonz.
    Czarna Woda w rejonie Zacisza i Zalesia
    Mostek nad suchym korytem przy ul. Wojciecha z Brudzewa

    Czarna Woda (Czarny Potok, Potok Czarna Woda, Schwarzwasser) we Wrocławiu – współcześnie starorzecze rzeki Odry, składające się z kilku odcinków, obecnie już ze sobą niepołączonych, stanowiące cieki wodne (odcinek między Zalesiem i Zaciszem), o długości na powierzchni około 1,2 km, oraz zbiorniki wodne (Swojczyce), dawniej jedno starorzecze, obecnie przecięte linią kolejową nr 292, a także Staw Swojczycki. Współczesne kanały wodne: Kanał Powodziowy i Kanał Żeglugowy, wybudowane w latach 1913–1917, poprowadzone były częściowo w miejscu ówcześnie istniejącego koryta tego, dawnego ramienia rzeki.

    Kowale – osiedle we Wrocławiu, w jego północno-wschodniej części, zaliczane do dzielnicy Psie Pole. Graniczy ze Swojczycami (na południowym wschodzie), Zalesiem i Zaciszem (na południu), Sołtysowicami (na północnym zachodzie) i osiedlem Psie Pole (na północy).Koryto rzeki – najniższa część doliny rzeki, która znajduje się w obrębie jej dna i przez którą okresowo lub ciągle płynie woda dokonując zmian w kształcie powierzchni. Jeśli rzeka ma silny nurt, następuje erozja denna, jeżeli słaby – akumulacja niesionego materiału, a jeśli meandruje, dochodzi do erozji bocznej. Koryto stanowi fragment łożyska rzeki.

    Jak wyżej zaznaczono, Czarna Woda jest pozostałością po ramieniu Odry, tzw. Odry Swojczyckiej, która niegdyś płynęła od Trestna i Opatowic w kierunku Swojczyc, a dalej w kierunku Kowal, następnie zawracała w kierunku Zalesia i łączyła się z innymi ramionami rzeki w rejonie Ulicy Wojciecha z Brudzewa. Po wybudowaniu przekopów: w latach 1494–1496, następnie w latach 1530–1555, większość wód Odry skierowana została w kierunku miasta, Odra Swojczycka straciła na znaczeniu, a po dwóch kolejnych, wielkich inwestycjach w zakresie hydrotechniki w mieście: I kanalizacji Odry przeprowadzonej w latach 1892-1897 i II kanalizacji Odry w latach 1913–1917; pozostały już tylko jej niewielkie fragmenty w postaci starorzeczy. Ciek ten wykorzystywany był także do zasilania i odprowadzania wody z Kąpieliska Morskie Oko, na rzecz którego wody pobierane były z Kanału Powodziowego.

    Swojczyce (niem. Schwoitsch, od 9 lutego 1937 do 1945 Güntherbrücke), niekiedy też błędnie Swojec – osiedle leżące we wschodniej części Wrocławia, w obrębie dzielnicy Psie Pole. Graniczy z osiedlami Kowale (na północnym zachodzie), Zgorzelisko (na północnym wschodzie, przez Widawę), Sępolno i Bartoszowice (na południowym zachodzie, przez kanał nawigacyjny Odry) i Strachocin (na południowym wschodzie).Zbiornik wodny – zagłębienie terenu wypełnione wodą stojącą (w przeciwieństwie do cieków – wód płynących).

    Przypisy

    1. Encyklopedia Wrocławia, Czarna Woda, s. 129
    2. Janusz Fąfara: Śródmiejski Węzeł Wodny Wrocławia (pol.). www.zegluga.wroclaw.pl, 04.06.2009. [dostęp 2010-03-24].
    3. Potok Czarna Woda (pol.). Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-03-24].
    4. Niemiecko-polski słownik nazw ulic (pol.). www.wratislavia.net. [dostęp 2010-05-05]. s. 172.
    5. Encyklopedia Wrocławia, Zalesie, s. 1012-1013
    6. Encyklopedia Wrocławia, Zacisze, s. 1006
    7. Encyklopedia Wrocławia, Staw Swojczycki, s. 835
    8. Budowle hydrotechniczne Wrocławskiego Węzła Wodnego (pol.). www.wroclaw.pl. [dostęp 2010-03-24].
    9. Trasa turystyczna "Budowle hydrotechniczne Wrocławskiego Węzła Wodnego" (pol.). Fundacja Otwartego Muzeum Techniki, 2007. [dostęp 2010-03-25]. s. 39.
    10. Encyklopedia Wrocławia, Kąpielisko Morskie Oko, s. 363

    Bibliografia[]

  • praca zbiorowa pod red. Jana Harasimowicza: Encyklopedia Wrocławia. Wyd. III poprawione i uzupełnione. Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2006. ISBN 978-83-7384-561-9. ISBN 83-7384-561-5. (pol.)
  • (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Staw Swojczycki (Stawy Swojczyckie, Stawy Swojeckie: 1945–1971) – staw, a także kompleks kilku zbiorników wodnych, położonych we wschodniej części Wrocławia, w rejonie osiedla Swojczyce, przy ulicy Chałupniczej i Grobli Łanieskiej. Stawy te są pozostałością starorzecza po nieistniejącym obecnie zakolu na ramieniu rzeki Odra, które dawniej stanowiło główne koryto tej rzeki. Przebiegało ono od Opatowic przez Swojczyce i dalej przez Kowale i Zacisze. Jego bieg miał charakter silnie meandrujący. W XVI wieku przeprowadzono inwestycję z zakresu hydrotechniki, polegająca na budowie nowego przekopu, znacznie skracającego długość nurtu rzeki, który obecnie łączy Odrę wpływającą do miasta z Odrą Główną i Starą Odrą (na odcinku od Opatowic, tj. Bartoszowicko–Opatowickiego Węzła Wodnego, do Szczytnik, tj. Szczytnickiego Węzła Wodnego). Wówczas ramię to straciło na znaczeniu, a pozostały ciek nazywano Czarną Wodą. Ostateczny kres istnienia Czarnej Wody jako jednego, ciągłego cieku wodnego położyła kolejna inwestycja, tzw. II kanalizacja Odry we Wrocławiu, w wyniku której wybudowano Kanał Powodziowy i Kanał Żeglugowy (przebiegające na południowy zachód od stawów). Z dawnego koryta pozostały niewielkie fragmenty, w tym między innymi zespół zbiorników określanych jako Staw Swojczycki. Stawy wraz otoczeniem uznaje się za obszary cenne przyrodniczo. Są one zarośnięte częściowo pałką wąskolistną i trzciną oraz stanowią one dogodne miejsca dla ptaków wodnych takich jak perkozy, krzyżówka, łyska, kurka wodna, trzcinniczek, potrzos.Trestno – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Siechnice. Wieś leży tuż nad Odrą, na jej lewym brzegu (naprzeciwko, po drugiej stronie rzeki leży wieś Łany), tuż obok miejsca, w którym rzeka wpływa do Wrocławia.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Morskie Oko we Wrocławiu (Kąpielisko Morskie Oko, Familienbad Leerbeutel See) – kąpielisko zlokalizowane na osiedlu Zalesie przy ulicy Chopina 27, w obrębie tzw. Wielkiej Wyspy. Zbiornik wodny (dawna glinianka) stanowiący podstawowy element kąpieliska położony jest w rejonie dawnego ramienia rzeki Odry, którego pozostałością jest znajdujący się obok fragment starorzecza – Czarna Woda (na zachód od kąpieliska; za Czarną Wodą znajduje się osiedle Zacisze). Na północ od kąpieliska znajduje się Wzgórze Kilimandżaro, a za nim Kanał Powodziowy. Na kanale tym, w ramach Stopnia Wodnego Zacisze wybudowano Jaz Zacisze, który do czasu wyłączenia go z eksploatacji, piętrzył wody kanału między innymi dla potrzeb regulacji i zasilania w wodę zbiornika wodnego dzisiejszego kąpieliska Morskie Oko, przy wykorzystaniu Czarnej Wody. Na wschód od obiektu rozciąga się teren zabudowy mieszkaniowej osiedla Zacisze, na południe natomiast teren szkoły i dalej z ulicą Stanisława Moniuszki pas zieleni miejskiej ciągnący się aż do Parku Szczytnickiego.
    Inwestycja w ujęciu ekonomicznym to nakład gospodarczy poniesiony na utrzymanie, tworzenie lub zwiększanie kapitału (np. maszyn i urządzeń, budynków czy zapasów). Zgodnie z inną definicją inwestycja to wyrzeczenie się obecnych, pewnych korzyści na rzecz niepewnych korzyści w przyszłości.
    Jan Witold Harasimowicz (ur. 2 sierpnia 1950 r. we Wrocławiu) – polski historyk sztuki i kultury, specjalizujący się w historii sztuki nowożytnej, sztuce renesansu i manieryzmu; nauczyciel akademicki, związany z uczelniami we Wrocławiu i Toruniu.
    Zalesie – osiedle we wrocławskiej dzielnicy Śródmieście, położone na Wielkiej Wyspie. Graniczy z Sępolnem, Zaciszem i Szczytnikami oraz - przez Kanał Nawigacyjny i Powodziowy - z Kowalami i Swojczycami. Jako niem. Leerbeuthel (później Leerbeutel) włączone w granice miasta w 1904.
    Ramię boczne – część naturalnego koryta rzeki, która wydziela się od głównego koryta i płynie w pewnej odległości od niego, po czym łączy z nim.
    Ciek – ogólne określenie wszelkiego rodzaju wód powierzchniowych liniowych, płynących pod wpływem siły ciężkości, płynące stale lub w ciągu dłuższych okresów w wyżłobionych przez siebie łożyskach otwartych. Pojęcie cieku należy łączyć z płynącą wodą i korytem przez nią wyżłobionym.
    Kanał Powodziowy (Kanał Ulgi, Kanał Powodziowy Północ we Wrocławiu) we Wrocławiu to kanał wodny – kanał przeciwpowodziowy, wybudowany w celu przeprowadzania wód powodziowych na rzece Odra, na północ od centrum miasta. Kanał został wybudowany, wraz z Kanałem Żeglugowym, w latach 1913-1917 (tzw. II kanalizacja Odry).

    Reklama