• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Częstotliwość pośrednia

    Przeczytaj także...
    Heterodyna, generator lokalny (łac./gr. hetero różny + dyna moc) – stabilny i zazwyczaj o regulowanej częstotliwości generator drgań elektrycznych stosowany do modulacji (demodulacji) lub zmiany częstotliwości drgań w procesach tzw. heterodynowania (dudnienia/mieszania) elektrycznych przebiegów sinusoidalnych o nieznacznie różnych częstotliwościach.Modulacja częstotliwości, skr. FM (od ang. Frequency Modulation) – kodowanie informacji w fali nośnej przez zmiany jej chwilowej częstotliwości w zależności od sygnału wejściowego, tj. jej modulację.
    Comité consultatif international des radiocommunications, CCIR (pl. Międzynarodowy Doradczy Komitet Radiokomunikacyjny) - instytucja międzynarodowa zajmująca się radiokomunikacją, założona w 1932 podczas konferencji na temat radiotelegrafii w Waszyngtonie. W roku 1992 w przekształcona International Telecommunication Union - Radiocommunication Sector (ITU-R).

    Częstotliwość pośrednia (p.cz., ang. Intermediate frequency, IF) – w odbiornikach superheterodynowych to częstotliwość uzyskana ze zmieszania (zdudnienia) sygnału wysokiej częstotliwości (w.cz.) z anteny odbiornika z częstotliwością drgań generatora – heterodyny.

    Najczęściej wykorzystywana jest różnica częstotliwości heterodyny i częstotliwości sygnału z anteny (fp.cz. = |fw.cz. – fhet.|), rzadziej suma częstotliwości (fp.cz. = fw.cz. + fhet.). Częstotliwość sygnału odbieranego przez antenę jest zmienna, zależna od stacji nadawczej. Żeby więc uzyskać stałą częstotliwość pośrednią dla różnych stacji (kanałów) częstotliwość drgań heterodyny musi być również zmienna. Często stosuje się sprzężone układy strojenia (kondensatory, elementy indukcyjne lub diody pojemnościowe) przestrajające jednocześnie częstotliwość heterodyny i częstotliwość obwodów w.cz. W przypadku wąskiego przedziału odbieranego pasma częstotliwości, przestrajana może być tylko częstotliwość heterodyny, natomiast obwody w.cz. pozostają nastrojone na środkową częstotliwość w.cz.

    Selektywność odbiornika radiowego – zdolność do wyodrębnienia spośród różnych sygnałów wielkiej częstotliwości doprowadzonych do wejścia odbiornika tylko sygnału o takiej częstotliwości, na którą jest nastrojony.Kondensator zmienny nazywany również nastawnym lub strojeniowym – kondensator, którego pojemność można płynnie zmieniać. W większości przypadków stosowany jest w obwodach strojeniowych odbiorników radiowych i telewizyjnych razem z kondensatorami stałymi. Często do dokładnego zestrojenia wstępnego obwodu stosuje się włączone równolegle z nim małe kondensatory zmienne, zwane trymerami.

    Niektóre odbiorniki radiowe, posiadające podwójną lub potrójną przemianę częstotliwości, mogą mieć w jednej z przemian stałą częstotliwość generatora pomocniczego, co wymusza zmienną częstotliwość pośrednią. Taka sytuacja jest równoważna stosowaniu tzw. konwertera częstotliwości, który umożliwia np. odbiór częstotliwości UKF przy pomocy odbiornika fal krótkich – wówczas w.cz. odbiornika staje się pierwszą p.cz. układu konwerter-odbiornik.

    Filtr jest to fragment obwodu elektrycznego lub obwodu elektronicznego odpowiedzialny za przepuszczanie lub blokowanie sygnałów o określonym zakresie częstotliwości lub zawierającego określone harmoniczne.Międzynarodowa Organizacja Radia i Telewizji (OIRT; Organisation Internationale de Radiodiffusion et de Télévision), częściej określana jako Interwizja (ang. Intervision, ros. Интервидение) – powołana do życia w 1946 sieć nadawców telewizyjnych, której głównym celem była wymiana programów telewizyjnych między państwami europejskimi. Po powstaniu w 1950 konkurencyjnej wobec niej Europejskiej Unii Nadawców (EBU), która skupiła większość państw zachodnich, siedzibę OIRT przeniesiono z Brukseli do Pragi. Organizację opuściły wtedy także państwa nie pozostające w orbicie Związku Radzieckiego. Wyjątkiem była Finlandia, która po 1950 należała równolegle do OIRT i EBU. Członkami oganizacji pozostała większość krajów Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej przy której OIRT została afiliowana. W szczególności były to Bułgaria, Czechosłowacja, NRD, Polska, Rumunia, Węgry i ZSRR.

    Częstotliwość pośrednią w odbiornikach stosuje się z trzech powodów:

  • przy wysokich częstotliwościach (rzędu gigaherców) przetwarzanie sygnału radiowego przebiega z niską sprawnością, a wzmocnienie elementów aktywnych, takich jak tranzystory, jest niewielkie, dlatego stosuje się konwersję sygnału do niższych częstotliwości
  • trudno jest zbudować wzmacniacze, filtry i detektory, które mogą być dostrajane do różnych częstotliwości
  • dzięki stosowaniu p.cz. można poprawić selektywność toru odbiorczego. Ponieważ szerokość pasma filtrów rośnie z proporcjonalnie do częstotliwości ich pracy, obniżenie częstotliwości umożliwia wykonanie filtrów mających węższe pasmo przepustowe.
  • Typowe przykłady[]

  • 455 lub 465 kHz – częstotliwość pośrednia dla zakresów fal długich, średnich i krótkich odbiorników radiowych (AM)
  • 10,7 MHz – częstotliwość pośrednia dla zakresu fal ultrakrótkich (FM)
  • 38 MHz – częstotliwość pośrednia wizji w odbiornikach telewizyjnych (OIRT)
  • 31,5 MHz – częstotliwość pośrednia fonii odbiorników telewizyjnych (OIRT) we wspólnym torze fonii i wizji
  • 5,5 MHz – częstotliwość pośrednia fonii odbiorników telewizyjnych (CCIR) po detekcji sygnału wizji
  • 6,5 MHz – częstotliwość pośrednia fonii odbiorników telewizyjnych (OIRT) po detekcji sygnału wizji
  • Objaśnienie użytych skrótów[]

  • w.cz. – wysoka częstotliwość lub częstotliwość wejściowa. Jest to częstotliwość sygnału odbieranego przez antenę.
  • m.cz. – mała częstotliwość – sygnał uzyskany w wyniku demodulacji sygnału p.cz. Sygnał m.cz jest wzmacniany do poziomu umożliwiającego wysterowanie głośnika.
  • Bibliografia[]

  • H. Chaciński "Odbiorniki radiowe", WSiP, Warszawa 1982
  • (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Tranzystor – trójelektrodowy (rzadko czteroelektrodowy) półprzewodnikowy element elektroniczny, posiadający zdolność wzmacniania sygnału elektrycznego. Nazwa urządzenia wywodzi się od słów transkonduktancja (transconductance) z "półprzewodnikowym" przyrostkiem -stor jak w warystor (varistor).Dioda pojemnościowa – dioda półprzewodnikowa, w której wykorzystuje się zjawisko zmiany pojemności złącza p-n pod wpływem zmiany napięcia przyłożonego w kierunku zaporowym.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Herc (Hz) – jednostka miary częstotliwości w układzie SI (jednostka pochodna układu SI) i w wielu innych, np. CGS, MKS i MKSA. Definiuje się ją jako liczbę cykli na sekundę.
    Detektor - urządzenie służące do wykrywania (detekcji) i ewentualnie rejestracji . Detekcji podlegać mogą różne obiekty, zjawiska i parametry fizyczne Detektory stosuje się wówczas, gdy badany sygnał nie możne być zarejestrowany bezpośrednio zmysłami człowieka lub wówczas, gdy działa jako element urządzenia automatycznie reagującego na nadejście sygnału oraz wtedy, gdy pożądana jest bezobsługowa rejestracja sygnałów. Detektor zamienia wykrywany sygnał na formę możliwą do obserwacji lub rejestracji.
    Wzmacniacz – układ elektroniczny, którego zadaniem jest wytworzenie na wyjściu sygnału analogowego, będącego wzmocnionym sygnałem wejściowym, kosztem zużycia energii pobieranej ze źródła prądu.
    Dudnienie – okresowe zmiany amplitudy drgania wypadkowego powstałego ze złożenia dwóch drgań o zbliżonych częstotliwościach. Dudnienia obserwuje się dla wszystkich rodzajów drgań, w tym i wywołanych falami.
    Modulacja amplitudy (AM z ang. Amplitude Modulation) – jeden z trzech podstawowych rodzajów modulacji, polegający na kodowaniu sygnału informacyjnego (szerokopasmowego o małej częstotliwości) w chwilowych zmianach amplitudy sygnału nośnego (inaczej nazywanej falą nośną). Uzyskany w wyniku sygnał zmodulowany jest sygnałem wąskopasmowym, który nadaje się np. do transmisji drogą radiową. Rysunek po prawej stronie pokazuje wygląd sygnału zmodulowanego AM tonem sinusoidalnym.
    Superheterodyna (łac./gr. super- + hetero- różne + dyna moc) – radioodbiornik wykorzystujący zasadę przemiany częstotliwości poprzez mieszanie sygnału wielkiej częstotliwości z sygnałem lokalnego generatora (heterodyny).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.018 sek.