• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Cytra


    UWAGA: TA PODSTRONA MOŻE ZAWIERAĆ TREŚCI PRZEZNACZONE TYLKO DLA OSÓB PEŁNOLETNICH



    Przeczytaj także...
    Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
    Chordofony, strunowe instrumenty muzyczne − grupa instrumentów muzycznych w systematyce instrumentologicznej opracowanej przez Curta Sachsa oraz Ericha M. von Hornbostela, w których wibratorem (źródłem dźwięku) jest drgająca struna.

    Cytra (z gr. kitara, z lac. Cithara) – instrument muzyczny z grupy chordofonów szarpanych. Współczesna odmiana cytry pochodzi z terenów Niemiec i Austrii. Jej nazwa wskazuje na pokrewieństwo ze starogrecką kitharą, podobnie jak nazwa gitara.

    Budowa[ | edytuj kod]

    Instrument o płaskim pudle rezonansowym często w formie trapezu, z co najmniej kilkunastoma (od 12 do 50) strunami strojonymi diatonicznie. Niekiedy obok strun pojedynczych ma kilka grup strun akordowych. Dźwięki stroi się przekręcając kołki za pomocą specjalnego klucza, podobnie jak fortepian, cymbały czy harfę.

    Guzheng (chiń. 古箏, pinyin: gǔzhēng) – chiński instrument szarpany przypominający cytrę. Od niego pochodzi japoński instrument koto. Guzheng ma 21 jedwabnych strun i potężne drewniane pudło rezonansowe.Kitara (stgr. κιθάρα kithára lub κίθαρις kítharis, łac. cithara) – instrument muzyczny używany przez starożytnych Greków, stanowiła odmianę liry.

    Rodzaje cytr[ | edytuj kod]

    Rozróżnia się 3 podstawowe rodzaje cytr:

  • Cytra koncertowa – ma gryf podobnym do gitarowego, z 5 strunami A-A-E-G-C służącymi do grania melodii oraz 12 strun basowych przeznaczonych do grania wypełnienia, akompaniamentu. Struny melodyczne szarpie się przy pomocy plektronu prawym kciukiem, basowe – pozostałymi palcami prawej ręki. Struny melodyczne skracane są podobnie jak w gitarze palcami lewej ręki, według progów. Podczas gry instrument leży płasko przed muzykiem.
  • Cytra alpejska – odmiana cytry koncertowej, wyróżnia się większą liczbą strun basowych dochodzących do 27, większym pudłem rezonansowym, często wzmocnionym dodatkowym elementem dla zrównoważenia naciągu większej liczby strun.
  • Cytra akordowa lub gitarowa - o większych rozmiarach od koncertowej, nie ma progów.
  • Akordy (C-dur, F-dur, G-dur, D-dur, A-dur, E-dur) gra się lewą ręką szarpiąc struny nałożonym na kciuk pierścieniem. Prawa ręka gra plektronem melodię na strunach melodycznych. Podczas gry instrument trzymany jest w sposób podobny jak w grze na harfie lub podobnie jak cytra koncertowa leży przed muzykiem – na kolanach lub na stole.

    Muzyka country, utożsamiana mylnie z filmową country and western music – odmiana muzyki rozrywkowej, powstała w USA w pierwszym dziesięcioleciu XX wieku z ballad kowbojskich i traperskich, śpiewanych przez wędrownych grajków, wyposażonych w bardzo skromne instrumentarium - banjo, gitara, skrzypce itp.Fortepian – strunowy (chordofon), młoteczkowy, klawiszowy instrument muzyczny, zaliczany do rodziny cytr. Współczesny fortepian dysponuje skalą od A2 (czasami najlepsze koncertowe od F2; instrumenty z pocz. XIX wieku od C1 ) do c (88 dźwięków/klawiszy).
  • Autoharp – cytra klawiszowa, popularna w USA w muzyce country i folk.
  • Budowa[ | edytuj kod]

    Moodswinger, cytra elektryczna, 2006, Yuri Landman

    Cytra akordowa jest zbudowana z dwóch części:

  • części wiolinowej – prawej
  • części akordów – lewej
  • Część wiolinowa zawiera dźwięki poukładane kolejno co pół tonu – chromatycznie. Niektóre nie mają wszystkich półtonów, te umożliwiają grę w tonacji C-dur, D-dur, G-dur i A-dur i Cis-dur. Niektóre cytry mają podwójne struny przypadające na jeden dźwięk.

    Skala diatoniczna (gr. διατονικος; diá czyli poprzez, tónos czyli dźwięk), znana również jako heptatonia prima, jest to skala złożona z siedmiu dźwięków, zawierająca 5 całych tonów oraz 2 półtony:Harfa − instrument strunowy szarpany (chordofon) w kształcie stylizowanego trójkąta, jeden z najstarszych instrumentów muzycznych, wywodzący sie z łuku muzycznego. W starożytności spotykana była również w kształcie łuku. Harfa była znana już w Azji Mniejszej około 5000 lat temu. Znana była również w kulturze w starożytnej Mezopotamii (tzw. harfa z Ur). Mówi się, że biblijny król Dawid śpiewał psalmy akompaniując sobie na harfie kinnor, która w rzeczywistości jednak nazywana jest harfą błędnie, będąc odmianą liry. Instrumenty przypominające harfę znaleźć można w wielu kulturach. Harfę przypomina np. chiński instrument strunowy o nazwie konghou.

    Druga część zawiera kilka akordów składających się z jednej struny basowej oraz 3 lub 6 strun z kolejnymi dźwiękami tworzącymi akord. Akordy te – kolejno: C-dur, G-dur, F-dur, D-dur, A-dur, E-dur występują tylko w 6-akordowej cytrze. Cytra 3-akordowa ma odpowiednio C-dur, G-dur i F-dur. 5-akordowa ma C-dur, G-dur, F-dur, D-dur i A-dur.

    Gryf (szyjka) - drewniany element występujący w większości instrumentów strunowych (m.in. w skrzypcach, w gitarze) nad którym rozpięte są struny.Cymbały – strunowy instrument muzyczny z grupy chordofonów, uderzany pałeczkami. Niekiedy zalicza się go do grupy cytr.

    Prostsze cytry (zwane po niemiecku Kinderzither) nie zawierają strony z akordami.

    Ilość strun w cytrze akordowej zależy od jej typu i waha się od 21–25 (cytry bez akordów) poprzez 41 (5-akordowa, 5 akordów po 4 struny i 21 strun wiolinowych) aż po 92 (6 akordów po 7 strun i 2*25 strun wiolinowych).

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Liliana Zganiacz-Mazur, Słowniczek muzyczny, Warszawa: Wydawnictwo Muzyczne Contra, 2004, ISBN 83-7215-333-7, OCLC 69293488 [dostęp 2020-02-27].

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • guqin
  • guzheng
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Cytry z Muzeum Uniwersytetu w Lipsku
  • Cytry tworzone w Ameryce przez Niemców - przegląd
  • Polski twórca muzyki na cytrze
  • Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej (cz. Národní knihovna České republiky) – biblioteka narodowa Czech z siedzibą w Pradze. Biblioteka znajduje się w gmachu Clementinum. Jedna z najstarszych bibliotek na terenie Czech, której zbiory obejmują ponad 6,5 miliona woluminów.Amerykański folklor – tradycyjne zwyczaje, przesądy, opowieści, tańce i pieśni przekazywane głównie przez powtarzanie raczej drogą przekazów ustnych niż dzięki środkom masowego przekazu i konserwowane w ramach danej społeczności; także wytwory materialne takich społeczności. W Stanach Zjednoczonych, kraju masowej imigracji, daje to pole do szczególnie szerokich badań, zwłaszcza komparatywnych.




    Warto wiedzieć że... beta

    Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.016 sek.