• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Cyryl z Aleksandrii



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Sobór efeski – trzeci sobór powszechny, zwołany w Efezie przez cesarza Teodozjusza II w 431, w celu zakończenia sporu wywołanego przez Nestoriusza dotyczącego rozumienia osoby Jezusa i tytułu Marii z Nazaretu, Theotokos (Bogarodzica).Teologia (gr. θεος, theos, „Bóg”, + λογος, logos, „nauka”) – dyscyplina wiedzy posługująca się metodami filozoficznymi w wyjaśnianiu świata w jego relacji do Boga. Klasycznie uznawana za dziedzinę naukową, także w Polsce znajduje się na liście dziedzin naukowych, ustalonej przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów. Stanowi metodyczne studium prawd religijnych objawionych przez Boga, w myśl maksymy (łac.) fides quaerens intellectum – wiara szukająca zrozumienia. Współcześnie zasadność uznawania pytań o Boga za naukowe jest kwestionowana. Według części autorów teologia nie spełnia współczesnych wymagań stawianych nauce, chociażby poprzez brak weryfikowalności stawianych przez nią hipotez oraz oparcie na dogmatach jako punkcie wyjściowym swoich rozważań zamiast na metodzie naukowej, czy paradygmatach naukowych. Polemikę z tymi zarzutami przedstawił m.in. papież Benedykt XVI w Wykładzie ratyzbońskim.

    Cyryl z Aleksandrii, Cyryl Aleksandryjski, Święty Cyryl I, cs. Swiatitiel Kiriłł, archijepiskop Aleksandrijskij (ur. 378, zm. 27 czerwca 444) – patriarcha Aleksandrii, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli Szkoły aleksandryjskiej, nazywany Filarem Wiary. Jest czczony jako święty przez Kościół rzymskokatolicki, katolickie Kościoły wschodnie i Kościół prawosławny, ojciec i doktor Kościoła. Jako biskup Aleksandrii został oskarżony przez swych przeciwników o doprowadzenie do zabójstwa neoplatońskiej filozof Hypatii.

    Lektor – chrześcijanin powołany do funkcji czytania Słowa Bożego w zgromadzeniu liturgicznym. W Kościele Katolickim odczytuje lekcje z Pisma Świętego (nie zaś Ewangelię); może w braku diakona czy też kantora zapowiadać wezwania modlitwy powszechnej, a także wykonać psalm responsoryjny. W czasie procesji na wejście, gdy nie ma diakona, może także wnieść Księgę Ewangelii (Ewangeliarz).Teodor z Mopsuestii (t. Teodor z Antiochii, 350-428) – biskup Mopsuestii, wczesnochrześcijański teolog, przedstawiciel antiocheńskiej szkoły teologicznej.

    Spis treści

  • 1 Życiorys
  • 2 Spory chrystologiczne
  • 3 Cyryl a śmierć Hypatii
  • 4 Kult
  • 5 Dzieła
  • 5.1 Pisma egzegetyczne Starego Testamentu
  • 5.2 Pisma egzegetyczne Nowego Testamentu
  • 5.3 Pisma dogmatyczno-polemiczne
  • 5.4 Wielkie dzieło polemiczne przeciw Julianowi
  • 5.5 Listy
  • 5.6 Homilie
  • 5.7 Przekłady polskie dzieł
  • 6 Papieże o Cyrylu Aleksandryjskim
  • 7 Przekłady w języku polskim
  • 8 Zobacz też
  • 9 Przypisy
  • 10 Bibliografia
  • 11 Linki zewnętrzne
  • Kult świętych – w katolicyzmie i prawosławiu szczególny szacunek do osób uważanych za zbawione, oraz do świętych aniołów, którzy stawiani są za wzór dla wszystkich żyjących. Do świętych można zwracać się z prośbą o wstawiennictwo do Boga.Patriarcha Antiochii – tradycyjny tytuł przysługujący biskupowi Antiochii, jeden z patriarchów w Kościołach Wschodnich. Z czasem doszło do podziałów i powstaniu kilku odrębnych stolic patriarszych.

    Życiorys[]

    O życiu Cyryla dowiadujemy się głównie z pism współczesnego mu historyka chrześcijańskiego Sokratesa Scholastyka (380-ok. 450) i kilku pomniejszych uwag w innych pismach.

    Urodził się w Aleksandrii. Był bratankiem arcybiskupa Aleksandrii Teofila, któremu towarzyszył podczas podróży do Konstantynopola w roku 403 na synod biskupi, zwołany w celu usunięcia patriarchy Konstantynopola, św. Jana Chryzostoma. Wcześniej przez około pięć lat miał mieszkać samotnie na pustyni, gdy Teofil, wezwał go do siebie i wyświęcił na diakona.

    Nowy Testament (gr. Ἡ Καινὴ Διαθήκη, on Kainē Diathēkē) – druga, po Starym Testamencie, część Biblii chrześcijańskiej, powstała na przestrzeni 51-96 r. n.e.; stanowi zbiór 27 ksiąg, przedstawiających wydarzenia z życia Jezusa i wczesnego Kościoła oraz pouczenia skierowane do wspólnot chrześcijańskich, tradycyjnie datowanych na drugą połowę I wieku; niektórzy bibliści datują część ksiąg również na pierwszą połowę II wieku; główne źródło chrześcijańskiej doktryny i etyki.Maria Celina Dzielska, z domu Dąbrowska, 1o voto Józefowicz (ur. 18 września 1942 w Krakowie) – prof. dr hab., polska uczona, historyk i filolog klasyczny, tłumacz tekstów źródłowych, zajmuje się historią późno-antycznego Rzymu i wczesnego Bizancjum. Po maturze (1960) podjęła studia historyczne w Uniwersytecie Jagiellońskim, które ukończyła w 1965. Studia filologii klasycznej odbywała w UJ i w latach 1965-1968 w Uniwersytecie Łódzkim. Tytuł magistra filologii klasycznej otrzymała 20 lutego 1968 roku na podstawie pracy zatytułowanej „Tyrania Nabisa na tle ruchów rewolucyjnych w Sparcie w III i II wieku”, napisanej pod kierunkiem doc. dra hab. Beniamina Nadela (druk w 1970 na łamach „Zeszytów Naukowych UJ. Prace Historyczne” 30, 1970, s. 37-47, pod nazwiskiem Maria Józefowicz). Karierę akademicką zaczynała na Uniwersytecie Łódzkim, będąc asystentką stażystką w Katedrze Filologii Klasycznej Uniwersytetu Łódzkiego, potem asystentką w Katedrze Historii Powszechnej Starożytnej i Średniowiecznej UŁ. Kolejne stopnie kariery akademickiej zdobywała na macierzystej uczelni krakowskiej: doktorat (1972), habilitacja (1984), profesura nadzwyczajna (1992).

    Gdy 15 października 412 Teofil zmarł, Cyryl objął jego urząd, ale dopiero po starciach ze zwolennikami swego kontrkandydata Tymoteusza. Sokrates Scholastyk, według niektórych historyków, sympatyzujący z nowacjanami, skrytykował Cyryla za to, że jednym z jego pierwszych posunięć jako biskupa, było splądrowanie i zamknięcie ich kościołów. Doprowadził też do opuszczenia miasta przez Żydów, którzy organizowali wiece z użyciem przemocy wobec chrześcijan i palili ich kościoły. Sokrates podaje, że Cyryl uczynił to, by bronić chrześcijan oraz, że dokonał tego osobiście, zebrawszy tłum z miasta oraz 500 mnichów z Nitrii. Przeciwny poczynaniom biskupa był Orestes, prefekt cesarski i namiestnik Egiptu, który też widział, że zaczyna on przejmować faktyczną władzę w mieście. W czasie starć, jeden z mnichów imieniem Ammoniusz ranił w głowę Orestesa. Ten zaś poddał Ammoniusza torturom, w wyniku których mnich zmarł. Cyryl przez jakiś czas czcił jego ciało jako relikwie męczennika. Jego autorytet moralny w społeczeństwie Egiptu był tak nienaruszalny, jak jego potęga ekonomiczna, jako właściciela floty zbożowej i rozległych posiadłości w głębi kraju koptyjskiego.

    Teodozjusz II, Flavius Theodosius (ur. 10 kwietnia 401, zm. 28 lipca 450) – najstarszy syn cesarza Arkadiusza i wnuk Teodozjusza I Wielkiego. Był cesarzem wschodniorzymskim w latach 408–450 (został nim samodzielnie w wieku 7 lat), choć koronowano go za życia ojca krótko po urodzeniu w 402 roku.Ewa Maria Wipszycka-Bravo (ur. 27 listopada 1933 w Warszawie) – historyk starożytności, profesor emeritus Uniwersytetu Warszawskiego.

    W marcu 415 r. doszło w Aleksandrii do publicznego zamordowania Hypatii, neo-platońskiej filozof. Ponieważ przywódcą tego mordu był chrześcijanin, lektor Piotr, rzuciło to - jak podaje Sokrates - cień na kościół aleksandryjski i na jego biskupa. Zwykle wyważony w swoich ocenach Sokrates jest pełen oburzenia na Cyryla. Obwinia go również późniejszy neo-platoński filozof Damaskios (462-544). Sokrates pisze też, że Hypatia będąc w przyjaźni z Orestesem, w opinii ludzi ze sfer kościelnych przeszkadzała w pojednaniu między nim a biskupem miasta.

    Księga Suda (gr. Biblíon Súda), nazywana też Suda lub nawet Suidas, cytowana często pod łacińskim tytułem Liber Suda – leksykon bizantyjski z X w. obejmujący ok. 30 tys. haseł, z czego ok. 900 to artykuły rzeczowe, w większości historyczne i literackie. Zawiera także liczne dodatki późniejsze.Wstawiennictwo świętych – doktryna występująca w części wyznań chrześcijańskich, przede wszystkim katolickich i prawosławnych, zakładająca możliwość wstawiennictwa zbawionych zmarłych w modlitwach zanoszonych do Boga oraz uznająca zanoszenie próśb przez wiernych w formie modlitwy skierowanej do świętego o wstawiennictwo u Boga. W pobożności katolickiej i prawosławnej występują tzw. patroni, uchodzący za posiadających szczególną skuteczność wstawienniczą w danych problemach.

    Cyryl był człowiekiem bezkompromisowym, nie wdawał się w niuanse i jego postawy mogą budzić zastrzeżenie. Od swego wuja Teofila przejął uprzedzenie do Jana Chryzostoma. Powodem konfliktu była różnica zdań na temat Orygenesa i fakt, że Jan jako patriarcha Konstantynopola przyjął orygenejskich mnichów. Według Sokratesa Scholastyka różnice doktrynalne stanowiły jedynie pretekst. Cyryl nie wymieniał imienia Jana w kanonie mszy, twierdząc początkowo, że jego rehabilitacja byłaby podobna do przyjęcia z powrotem Judasza do grona Apostolskiego.

    Pius XII (łac. Pius XII, właśc. Eugenio Maria Giuseppe Giovanni Pacelli; ur. 2 marca 1876 w Rzymie, zm. 9 października 1958 w Castel Gandolfo) – papież i 2. Suweren Państwa Miasto Watykan w okresie od 2 marca 1939 do 9 października 1958.Chrystologia – jeden z działów teologii zajmujący się refleksją nad Osobą Jezusa Chrystusa w świetle wiary chrześcijańskiej.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Sobór w Bazylei – Ferrarze – Florencji i Rzymie lub Sobór Bazylea – Ferrara – Florencja – Rzym lub Sobór Ferraro-Florencki lub Sobór Florencki – XVII sobór powszechny Kościoła katolickiego, zwołany 1 lutego 1431 roku przez papieża Marcina V do Bazylei i kontynuowany następnie w latach 1437-1439 w Ferrarze, 1439-1443 we Florencji i 1443-1445 w Rzymie. Z powodu zmieniania miejsca obrad, często przyjmuje się istnienie trzech, odzielnych soborów.
    Magia, czary, czarostwo – ogół wierzeń i praktyk opartych na przekonaniu o istnieniu sił nadprzyrodzonych, które można opanować za pomocą odpowiednich zaklęć i czynności.
    Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu. Kościół katolicki jest jednym z trzech głównych nurtów chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.
    Flawiusz Julian (Flavius Claudius Iulianus, ur. w 331 lub wiosną 332 w Konstantynopolu, zm. 26 czerwca 363 w dolinie Maranga koło dzisiejszej Samarry) – cesarz rzymski w latach 361-363, znany szerzej jako Julian Apostata.
    Arcybiskup (gr. αρχή, arché - pierwszeństwo, gr. επίσκοπος, epískopos - nadzorca, biskup) – tytuł honorowy lub urząd nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezja), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa ("ad personam").
    Sobór powszechny, sobór ekumeniczny – w Kościołach chrześcijańskich – spotkanie biskupów całego Kościoła w celu ustanowienia praw kościelnych (kanonów soborowych) i uregulowania spraw doktryny wiary i moralności. Początkowo sobory były zwoływane przez cesarzy rzymskich. Ich postanowienia musiały być jednak zaakceptowane przez biskupa Rzymu. Sobory zwoływane jedynie w obrębie Kościoła rzymskokatolickiego nie są uznawane przez pozostałych chrześcijan (w tym prawosławnych i protestantów).
    Wolnomyślicielstwo – ideologia, ruch społeczny okresu Oświecenia odwołujący się do idei liberalizmu politycznego, społecznego i wyznaniowego, a zasadzający się na poglądzie, iż sądy należy formułować na podstawie wiedzy naukowej i rozumowania logicznego, bez odwoływania się do argumentów religijnych czy tradycji.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.042 sek.