• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Cyrus II Wielki



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Suzeren (fr. souzerain) – w ustroju lennym był to senior, który nie był niczyim wasalem. Najczęściej suzerenem był monarcha (ale nie każdy).Teispidzi – umowna nazwa hipotetycznej dynastii panującej początkowo w Anszanie, a następnie całej Azji Zachodniej od poł. VII w. p.n.e. do 522 r. p.n.e.

    Cyrus II Wielki (pers. ‏کوروش بزرگ‎; żył w latach 590529 p.n.e.) – król Persji z dynastii Achemenidów, syn króla Anszanu Kambyzesa I i medyjskiej księżniczki Mandane. Zjednoczył w ramach swojego imperium wiele ówczesnych państw. Znany nie tylko z wielkich osiągnięć wojennych, lecz także z tolerancji i sprawiedliwości. W ciągu niespełna dwudziestu pięciu lat panowania Cyrus podbił większość krajów Bliskiego Wschodu z wyjątkiem Egiptu i plemion Wyżyny Irańskiej.

    Sumer (Szumer, Sumeria; sum. Ki-en-gir, hebr. שִׁנְעָר Szinear – por. Gen 10:10) – starożytna kraina leżąca w południowej części Mezopotamii (dzisiaj południowy Irak). Zamieszkiwali ją Sumerowie. Sumerowie stworzyli wysoko rozwiniętą cywilizację, uznawaną za kolebkę kultur Bliskiego Wschodu i Europy. Wybudowali na terenie Mezopotamii szereg miast, z których największe to: Eridu, Ur, Lagasz, Umma, Uruk, Kisz, Sippar.Tomyris (VI w. p.n.e.) – wedle Herodota królowa Massagetów, która pokonała w 529 r. p.n.e. wojska perskie, pod wodzą Cyrusa II Wielkiego (który sam wówczas poległ w bitwie). Jak podaje Herodot w Dziejach (I, 205-214) głowę martwego Cyrusa włożyła w bukłak pełen krwi, twierdząc że krwi niesytego krwią nasyca. Scena ta jest często przedstawiana w malarstwie.

    Imię „Cyrus” jest łacińską wersją greckiego Kyros i elamickiego Kurusz lub Kurasz.

    Uzyskanie władzy[ | edytuj kod]

    Zrzucenie zwierzchnictwa medyjskiego[ | edytuj kod]

    W roku 550 p.n.e. zjednoczył perskie terytoria plemienne Anszan i Parsua i jako król całej Persji pokonał Astyagesa - króla Medów, swojego uprzedniego suwerena, stając się „Wielkim Królem, królem Persji i Medii”. Jednym z nielicznych źródeł opisujących przebieg wydarzeń jest kronika króla babilońskiego Nabonida:

    Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Kambyzes II (staroperskie Kanbuzhiya, zm. w lipcu 522 p.n.e.) – król Persji od 529 p.n.e., syn Cyrusa II Wielkiego, pochodził z dynastii Achemenidów.
    .mw-parser-output div.cytat{display:table;padding:0}.mw-parser-output div.cytat.box{margin-top:0.5em;margin-bottom:0.8em;border:1px solid #aaa;background:#f9f9f9}.mw-parser-output div.cytat>blockquote{margin:0;padding:0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo{text-align:right;padding:0 1em 0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo::before{content:"— "}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote{display:table}.mw-parser-output div.cytat.klasyczny::before{float:left;content:"";background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Quote-alpha.png/20px-Quote-alpha.png");background-repeat:no-repeat;background-position:top right;width:2em;height:2em;margin:0.5em 0.5em 0.5em 0.5em}.mw-parser-output div.cytat.klasyczny>blockquote{border:1px solid #ccc;background:white;color:#333;padding-left:3em}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote::before{display:table-cell;color:rgb(178,183,242);font:bold 40px"Times New Roman",serif;vertical-align:bottom;content:"„";padding-right:0.1em}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote::after{display:table-cell;color:rgb(178,183,242);font:bold 40px"Times New Roman",serif;vertical-align:top;content:"”";padding-left:0.1em}.mw-parser-output div.cytat.środek{margin:0 auto}.mw-parser-output div.cytat.prawy{float:right;clear:right;margin-left:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.lewy{float:left;clear:left;margin-right:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.prawy:not([style]),.mw-parser-output div.cytat.lewy:not([style]){max-width:25em}

    W szóstym roku jego panowania król Medii Astyages zebrał wojsko, by wydać bitwę królowi Anszanu Cyrusowi. W czasie bitwy przeszło wojsko Medów na stronę Cyrusa i wydało Astyagesa w jego ręce. Następnie Cyrus zajął pałac królewski i zagarnął łupy w srebrze i złocie i innych kosztownościach i zawiózł je do kraju Anszan.

    Iran (pers. ايران – Irān), (dawniej znany powszechnie na Zachodzie jako Persja) pełna nazwa: Islamska Republika Iranu (pers. جمهوری اسلامی ايران – Dżomhuri-je Eslāmi-je Irān) – państwo na Bliskim Wschodzie, leżące nad Morzem Kaspijskim, Zatoką Perską i Zatoką Omańską.Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (lit. Lietuvos nacionalinė Martyno Mažvydo biblioteka) – litewska biblioteka narodowa założona w 1919 roku w Kownie, przeniesiona w 1963 roku i działająca do dziś w Wilnie.
    Kronika

    Rządził ze swojej stolicy, Pasargadów, położonej w południowej części kraju, a po pokonaniu Astyagesa nie tylko nie zniszczył ich stolicy Ekbatany, ale zaczął ją wykorzystywać jako swoją strategiczną, północną stolicę. Następnie zajął Partię i Hyrkanię.

    Herodot utrwala w Dziejach następującą legendę ukazującą dojście Cyrusa do władzy. Zawiera ona interesujące przetworzenie wątków historycznych, w których konflikt między Persami i Medami przekształcony zostaje w fabułę tragedii rodzinnej na wzór mitologiczny:

    Sardes (gr. Σάρδεις) – starożytne miasto w Azji Mniejszej, stolica Lidii, położone na zboczach góry Tmalos, nad rzeką Paktol (w pobliżu jej ujścia do rzeki Hermus).Herodot z Halikarnasu (starogr. Ἡρόδοτος ὁ Ἁλικαρνασσεύς, Herodotos ho Halikarnasseus) (ur. ok. 484 p.n.e. w Halikarnasie, obecnie Bodrum w Turcji, zm. ok. 426 p.n.e. w Turioj lub Atenach) – historyk grecki, zwany Ojcem historii, czasem także Ojcem geografii. Jedynym zachowanym jego dziełem jest 9-księgowa relacja z wojen perskich, opisująca także geografię i historię Hellady, Persji i Egiptu oraz okolicznych krain, zatytułowana Dzieje (Ἱστορίαι Historiai, łac. Historiae). Jego relacje nie były zawsze dokładne, ale − w odróżnieniu od wielu innych historyków, aż po czasy dzisiejsze − zawsze opatrzone klauzulą "zgodnie z tym, czego się dowiedziałem" (Dzieje, I, 2) i "Ja zaś muszę podać, co się opowiada, ale bynajmniej nie jestem zobowiązany w to wierzyć i te słowa mają się odnosić do całych mych Dziejów." (VII, 152).

    Astigates, władca Medów, którzy dominowali w owym czasie nad Persami, miał sen, w którym ujrzał, że z łona jego córki - Mandany - wypływa mocz, który zaleje całą Azję. Interpretując to jako proroctwo, że wnuk strąci go z tronu, Astigates wydał córkę za niższego stanem Persa imieniem Kambyzes. Ponieważ jednak sen powtarzał się (tym razem z łona Mandany wyrasta winna latorośl, która oplata całą Azję), Astigates rozkazał swemu zaufanemu człowiekowi - Harpagosowi zgładzić dziecko Mandany, gdy tylko się narodzi. Ten jednak, zamiast usłuchać rozkazu władcy, oddał je pasterzowi, który wychowywał chłopca jak własnego syna. Był to właśnie Cyrus, przyszły władca Persji. Astigates rozpoznał go, gdy jako dziesięcioletni chłopiec Cyrus obrany został w zabawie na króla pozostałych dzieci. Stwierdzając, iż w ten sposób wypełniła się już przepowiednia i Cyrus nie będzie inaczej królował, jak tylko na niby, przyjął wnuka do pałacu. Harpagosa zaś, który - jak się okazało - nie wypełnił powierzonego mu zadania, ukarał surowo uśmiercając jego syna. Minęły lata i Harpagos podburzył Cyrusa do buntu, w którym miał obalić swego dziada i stanąć na czele nowego państwa, w którym to Persowie panować będą nad Medami.

    Bardija (VI wiek p.n.e.) – syn króla Persji Cyrusa z dynastii Achemenidów, młodszy brat Kambyzesa. Grecy nazywali go Smerdisem.Mandane (ur. 555 p.n.e.) – medyjska księżniczka, córka króla Medów Astyagesa i Aryenis, żona Kambyzesa I, matka twórcy imperium perskiego Cyrusa II.

    Wojna z Lidią[ | edytuj kod]

    Państwo lidyjskie zostało podbite w latach 547-546 p.n.e. Z nielicznych źródeł wynika, że to Lidyjczycy zaatakowali w 547 roku p.n.e. pierwsi, wykorzystując zamieszanie spowodowane wojną Astyagesa ze zbuntowanym wasalem Cyrusem. Trudno jest ustalić czy był to atak prewencyjny, czy realizacja sojuszniczych zobowiązań Krezusa wobec Astyagesa. Lidyjczycy zajęli miasto Pterię w Kapadocji i zniewolili jego ludność. Cyrus pośpiesznie wyruszył do Azji Mniejszej i w bitwie pod Pterią odniósł taktyczne zwycięstwo, lecz dalej nie kontynuował kampanii przeciwko Lidii. Krezus przekonany, że w ciągu zimy nie dojdzie do działań wojennych rozpuścił swoje wojska. Ten moment wykorzystał Cyrus, który niespodziewanie uderzył na Lidię i szybko pojawił się pod Sardes w grudniu 547 r. p.n.e. Pod murami miasta stoczył zwycięską bitwę, co umożliwiło mu zamknięcie oblężenia stolicy i jej zdobycie na początku 546 r. p.n.e.

    Jonia – kraina w starożytności położona w centralnej części wybrzeża Azji Mniejszej, między rzekami Hermos a Meander. Zasiedlona przez Greków, głównie Jonów z Attyki i Peloponezu. Od północy graniczyła z Eolią, od wschodu z Lidią, od południa z Karią. Do Jonii zaliczano również przybrzeżne wyspy, z największymi miastami Chios i Samos.Margiana – historyczna kraina w Azji centralnej, dzisiaj we wschodnim Turkmenistanie, położona nad rzeką Murghab (grecka Margos). Ślady rolnictwa na obszarze żyznej delty rzeki sięgają III/II tysiąclecia p.n.e.

    Dzięki temu opanował Anatolię i zdobył zwierzchnictwo nad greckimi poleis w Jonii. W drodze do Lidii podporządkował sobie Armenię i Kapadocję. Ok. 545 roku p.n.e. ruszył na podbój wschodniego Iranu (Arii, Drangiany, Baktrii, Sogdiany, Arachozji, Margiany i Gedrozji), czyli terytoriów dzisiejszych Afganistanu i Pakistanu.

    Baltazar, właśc. Bel-szar-usur (akad. Bēl-šar-uṣur; biblijny Baltazar) – babiloński książę, najstarszy syn króla Nabonida (556-539 p.n.e.), wyznaczony przez niego na następcę tronu.Bliski Wschód (arab. الشرق الأوسط; hebr. המזרח התיכון; per. خاورمیانه, Xâvar-e Miyâne; przestarzałe Lewant) – region geograficzny leżący na styku Azji, Europy i Afryki.

    Według Dziejów wojnę z Persami wywołał Krezus, władca Lidii, który opacznie zrozumiał przepowiednię mówiącą, że jeśli wyprawi się na Persów to „zniweczy wielkie państwo”. Krezus wyruszył więc przeciw Cyrusowi, licząc na pomoc Lacedemończyków, został jednak pokonany po oblężeniu Sardes i zmuszony do kapitulacji. Wedle Herodota stał się od tego czasu doradcą Cyrusa, a także jego następcy Kambyzesa.

    Język perski, nowoperski (per. فارسی fārsī) – język z grupy irańskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 50 mln mówiących, zamieszkujących głównie Iran (40 mln), Afganistan (7 mln) i Irak (200 tys.). Jest on jednocześnie lingua franca dla blisko 80 mln mieszkańców Środkowego Wschodu.Jerozolima (hebr. ירושלים, trl. Yerushalayim, trb. Jeruszalajim; arab. القدس, trl. Al-Quds, trb. Al-Kuds oraz اورشليم trl. Ūrushalīm, trb. Uruszalim, łac. Hierosolyma, Aelia Capitolina – zobacz też: nazwy Jerozolimy) – największe miasto Izraela, stolica administracyjna Dystryktu Jerozolimy i stolica państwa Izraela (według izraelskiego prawa). Znajduje się tutaj oficjalna siedziba prezydenta, większość urzędów państwowych, sąd najwyższy, parlament i inne.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.
    Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.
    Partia, grec. Παρθία, Παρθυαία, Παρθυηνή, stp. Parthawa - kraina historyczna starożytnego Iranu, położona w dzisiejszym północno-wschodnim Iranie i Turkmenistanie, na południowy-wschód od Morza Kaspijskiego.
    Massageci (grec. Massagetai, łac. Massagetae, ang. The Massageteans) – w starożytności związek pasterskich szczepów irańskich żyjących na obszarze dzisiejszego Uzbekistanu. Znany z zapisów Herodota - według którego pokonali oni i o śmierć przyprawili władcę Persji Cyrusa Wielkiego. Przyczynili się do wyparcia Scytów na zachód do Europy z Azji Środkowej z obszaru zwanego Chorezm (obecnie: Turkmenistan , część Uzbekistanu i Kazachstanu).
    Anatolia (tureckie Anadolu) – kraina, należąca do Turcji, na półwyspie Azja Mniejsza (którego jest synonimem), leżąca między Morzem Czarnym a Zatoką Aleksandretty.
    Medowie – lud indoeuropejski zamieszkujący w starożytności północno-wschodni Iran. Według Herodota dzielili się na następujące plemiona: Busowie, Paretakenowie, Struchaci, Arizantowie, Budiowie, Magowie .
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.059 sek.