• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Coxosternum

    Przeczytaj także...
    Staw biodrowy (łac. articulatio coxae) - staw kulisty tworzony przez głowę kości udowej oraz panewkę stawu biodrowego kości miednicznej. Przenosi ciężar ciała z tułowia na kończyny dolne oraz umożliwia ich ruchomość. Jeden z największych stawów organizmu człowieka.Pareczniki (Chilopoda) – gromada stawonogów zaliczanych do wijów (Myriapoda). Należy tu ponad 3200 opisanych gatunków, klasyfikowanych w rzędach przetarcznikokształtnych, drewniakokształtnych, Craterostigmomorpha, Devonobiomorpha, skolopendrokształtnych i zieminkokształtnych. Zamieszkują wilgotne środowiska lądowe, jak gleba, ściółka leśna czy próchno. Są aktywnie polującymi drapieżnikami. Charakterystyczne jest dla nich przekształcenie odnóży pierwszego segmentu zagłowowego w służące do wprowadzania jadu szczękonóża i położenie otworów płciowych z tyłu ciała. Liczba par nóg u dorosłych waha się od 15 do 191, przy czym występuje po 1 parze na segment tułowia. Rozwój pozazarodkowy jest hemianamorficzny lub epimorficzny. Część wykazuje troskę rodzicielską o jaja i potomstwo. W zapisie kopalnym znane są od przełomu syluru i dewonu.
    Odnóża – parzyste przydatki występujące na tagmach stawonogów. Pełnią funkcje (często związane z lokalizacją): czuciowe, pokarmowe, lokomotoryczne, kopulacyjne, transportowe, przędne. Ilość, budowa i rozmieszczenie odnóży jest ważną cechą taksonomiczną.
    Spód głowy drewniaka widełkowca. Coxosterna szczękonóży zaznaczone na niebiesko

    Coxosternum (l. mn. coxosterna) – część ciała stawonogów złożona ze zlanych ze sobą: sternum i członów nasadowych odnóżybioder (coxae). Tworzy jeden skleryt lub może być podzielona na coxosternites, zwane też koksytami.

    Stawonogi (Arthropoda, z gr. ἄρθρον arthron – staw + πούς, ποδός pous, podos – noga) – najliczniejszy w gatunki typ zwierząt na Ziemi. Dotychczas opisano ponad milion gatunków. Według danych IUCN opisano 950 000 gatunków owadów i 40 000 skorupiaków. Liczby w pozostałych grupach stawonogów wahają się – w zależności od źródła – od kilkunastu tysięcy (np. wije) do ponad 60 tysięcy gatunków pajęczaków, a z każdym rokiem przybywa ich coraz więcej.Koksyt, koksit (łac. coxit) – wieloznaczny termin odnoszący się głównie do nasadowych części odnóży niektórych stawonogów, najczęściej do odnóży odwłokowych.

    Pareczniki[ | edytuj kod]

    U pareczników coxosterna występują na brzusznej stronie głowy i pierwszym segmencie tułowia. Po dwa coxosternity złożone ze zlanych ze sobą bioder i części sternum budują kolejno podstawy: pierwszej pary szczęk (maxillae I), drugiej pary szczęk (maxillae II) oraz szczękonóży (maxillipedes). Na coxosternum pierwszej pary szczęk znajduje się para stożkowatych, stawowych telopoditów, a pomiędzy nimi para mniejszych, stożkowatych wyrostków biodrowych (coxal projections). Na coxosternum drugiej pary szczęk osadzone są dwa głaszczki i mogą otwierać się gruczoły drugiej pary szczęk porami zwanymi metameric pores. Coxosternum pierwszego segmentu tułowia stanowi podstawę szczękonóży, a jego przednia krawędź często posiada ząbki lub kolce

    Szczękonóża (łac. maxillipedes) – zmodyfikowane, parzyste odnóża tułowiowe skorupiaków i pareczników służące do aktywnego chwytania pokarmu. Występują w liczbie 1–3 par na przednich segmentach tułowia. U pancerzowców pojawiają się już w stadium żywika.Sternum (l. mn. sterna) – brzuszna (spodnia) część segmentów ciała budujących tułów i odwłok u stawonogów. Złożona z jednego lub więcej sklerytów zwanych płytkami brzusznymi lub sternitami. Sternity są brzusznymi częściami egzoszkieletu. Z niektórych mogą odchodzić do wewnątrz ciała wypustki zwane endosternitami, będące częścią endoszkieletu i punktem zaczepu mięśni. Pojedynczy sternit lub sternum może obejmować jeden, więcej lub tylko część brzusznego rejonu danego segmentu. Płytki brzuszne charakteryzują się u stawonogów większą zmiennością niż tergity i mogą być obecne lub nie w tej samej głównej grupie taksonomicznej, a gdy występują odznaczają się dużą różnorodnością kształtów i form nawet w różnych regionach ciała u przedstawicieli tego samego gatunku. Snodgrass zaleca stosowanie nazwy sternum do przypadków gdy jest ono jedno na danym segmencie, zaś sternit do jednostek na które wtórnie zostało podzielone sternum, zaznaczając jednak, że część entomologów używa terminu sternum dla brzusznej powierzchni całego tułowia i odwłoka, a sternit dla poszczególnych sklerytów.

    Owady[ | edytuj kod]

    Coxosterna występują u rybików. Powstają ze zlanych ze sobą: płytki brzusznej (sternum) i koksytu.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Pleurosternum
  • Koksopodit
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Gordon Gordh, David Headrick: A Dictionary of Entomology. CABI Publishing, 2000, s. 240.
    2. J. G. E. Lewis: The Biology of Centipedes. Cambridge University Press, 1981, s. 8-17.
    3. Jan Stach: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. III-V Pierwogonki – Protura, Widłogonki – Diplura, Szczeciogonki – Thysanura. Warszawa: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1955, s. 44.
    Rybiki (Zygentoma syn. Thysanura) - rząd owadów bezskrzydłych o aparacie gębowym typu gryzącego, charakteryzujący się rozwojem prostym bez przeobrażenia. Najbardziej znanym przedstawicielem jest rybik cukrowy (Lepisma saccharina), żyjący m.in. w łazienkach i wilgotnych miejscach.Skleryt – stwardniała, zesklerotyzowana część ciała niektórych zwierząt, powstała pierwotnie lub wtórnie przez oddzielenie się od skóry (integumentu) szwem lub błoną.




    Reklama

    Czas generowania strony: 0.012 sek.