• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Corneliu Zelea Codreanu

    Przeczytaj także...
    Kwas siarkowy (nazwa Stocka: kwas siarkowy(VI)), H2SO4 – nieorganiczny związek chemiczny, jeden z najmocniejszych kwasów – wszystkie układy o mocy większej od kwasu siarkowego 100% nazywa się superkwasami. Bywa zwany krwią przemysłu chemicznego, ze względu na to, że używa się go w bardzo wielu kluczowych syntezach. Sole kwasu siarkowego to siarczany.Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.
    Alexandru C. Cuza (często jako A. C. Cuza; ur. 8 listopada 1857 r. w Jassach — zm. 4 listopada 1947 r. w Bukareszcie) – rumuński ekonomista i prawnik, profesor ekonomii politycznej na uniwersytecie w Jassach, polityk o zapatrywaniach nacjonalistycznych i antysemickich.

    Corneliu Zelea Codreanu (ur. 13 września 1899 r. w Huși, Mołdawia - zm. zamordowany w konwoju do twierdzy Jilava 30 listopada 1938 r.) – mistyk, rumuński polityk faszystowski, przywódca Ruchu Legionowego (Legion Archanioła Michała) oraz jego zbrojnego ramienia – Żelaznej Gwardii.

    Nicolae Iorga, właśc. Nicolas Jorga (ur. 17 stycznia 1871 r. w Botoszanach - zm. 27 listopada 1940 r. w Strejnicu, okręg Prahova) - był rumuńskim historykiem, krytykiem literackim, pamiętnikarzem, dramaturgiem, poetą i politykiem.Grenoble (oksyt. Grenòble, Granòble; średniowieczny oksyt. Grasanòbol; franko-prow. Grenoblo) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Rodan-Alpy, w departamencie Isère.

    Życiorys[]

    Wywodził się z polskiej rodziny Zielińskich (Zelea) zamieszkującej na Bukowinie. Ojciec Ion, jeszcze kilka lat po narodzeniu syna używał podwójnego nazwiska Zelinski Codreanu. Jego matka Elizabeth, z domu Brunner, była Niemką. Jako chłopiec Codreanu był uczniem liceum wojskowego. Gdy Rumunia przystąpiła do I wojny światowej po stronie Ententy, Codreanu starał się zaciągnąć do armii, jednak, po krótkim epizodzie na froncie, ze względu na wiek został odesłany do domu. W 1918 r. po ukończeniu szkoły wojskowej w Botoszanach otrzymał stopień podoficerski. W latach 1918-1922 studiuje prawo na uniwersytecie w Jassach, udzielając się czynnie w lokalnym ruchu nacjonalistycznym. W 1922 roku wyjeżdża kontynuować studia do Berlina, które jednak przerywa jeszcze w tym samym roku, by po powrocie do Rumunii wziąć udział w studenckich protestach przeciw nadaniu Żydom pełnych praw obywatelskich. Przy okazji tych wydarzeń, 4 marca 1924 roku, wraz z seniorem rumuńskiego ruchu nacjonalistycznego i antysemickiego oraz dawnym wykładowcą z Jassów – A.C.Cuzą – zakłada Ligę Obrony Narodowo-Chrześcijańskiej (Liga Apărării Național Creștine - LANC).

    Nacjonalizm (z łac. natio – naród) – postawa społeczno-polityczna, uznająca naród za najwyższe dobro w sferze polityki. Nacjonalizm uznaje sprawy własnego narodu za najważniejsze (egoizm narodowy), jednak istnieją grupy, które szanują także racje i poglądy innych narodów. Nacjonalizm przejawia się głoszeniem poglądów o zabarwieniu narodowym, szerzeniem myśli narodowej i pamięci o bohaterach danego narodu. Głosi solidarność wszystkich grup i klas społecznych danego narodu. Wyróżniamy dwa typy nacjonalizmu: pozytywny i negatywny (szowinistyczny).Rumuni (rum. români, dawniej rumâni) – liczący ok. 23,5 mln osób naród wschodnioromański zamieszkujący przede wszystkim Rumunię. W większości posługują się językiem rumuńskim. Duża diaspora, głównie w Hiszpanii, USA, we Włoszech i na Ukrainie.

    Kiedy protesty nie przynoszą skutków i rumuński parlament przegłosowuje przyznanie Żydom praw, Codreanu wraz z grupą towarzyszy postanawia, "w akcie desperacji", zabić sześciu ministrów, którzy w ich opinii zdradzili Rumunię, a także wybranych żydowskich przedsiębiorców, rabinów oraz dziennikarzy. W wyniku donosu jednego ze spiskowców plan nie dochodzi do skutku, a cała grupa zostaje aresztowana. Codreanu przyznaje się do winy jednak wraz z innymi zostaje uniewinniony, ponieważ w świetle ówczesnego rumuńskiego prawa, konspiracja jest za taką uznawana jedynie, gdy data czynu zostanie ustalona, co w tym przypadku nie miało miejsca. Cała grupa zostaje uwolniona, poza późniejszym bliskim współpracownikiem Codreanu, Ionem Mocą, który pozostaje w więzieniu za zastrzelenie osoby winnej wpadki. Także w więzieniu, Codreanu wpada na pomysł stworzenia poświęconej Michałowi Archaniołowi organizacji skupiającej się bardziej na kształceniu "nowego człowieka" niż działalności stricte politycznej. W początkowych zamierzeniach miała być to "młodzieżówka" Ligi Obrony Narodowo-Chrześcijańskiej nazwana "Bractwem Krzyża" (Frăția de Cruce). Jedną z jej pierwszych inicjatyw była budowa domu studenckiego w Unghenii, niedaleko Jass. 6 maja 1924 roku budowa domu zostaje przerwana przez policję pod wodzą prefekta Constantina Manciu. Studenci, z Codreanu na czele, zostają aresztowani, pobici, a następnie torturowani na komendzie aż do interwencji A.C.Cuzy, po której zostają wypuszczeni. 24 października, Codreanu, przy okazji składania zeznań w sądzie w sprawie skargi jednej z ofiar, zabija Manciu strzałem z rewolweru po czym oddaje się w ręce władz. W odległym Turnu Severin, gdzie przetransportowany został w bezskutecznym poszukiwaniu obiektywnej ławy przysięgłych (przysięgli z Turnu Severin, po wydaniu wyroku, pojawiają się na sali z wstążkami ze swastyką - symbolem LANC), zostaje uniewinniony jako działający w obronie własnej.

    Rumuński Kościół Prawosławny, Patriarchat Rumuński (rum. Biserica Ortodoxă Română) – autokefaliczny Kościół prawosławny o randze patriarchatu. Na jego czele stoi patriarcha Daniel I, noszący tytuł arcybiskupa Bukaresztu, metropolity ungro-wołoskiego, namiestnika Cezarei Kapadockiej i patriarchy całej Rumunii. Kościół posiada status autokefalicznego od 1878, zaś od 1925 jest kierowany przez patriarchów. Chrześcijańskie diecezje istniały na terenie współczesnej Rumunii już w pierwszych wiekach naszej ery.Żelazna Gwardia (rum. Garda de Fier) - organizacja polityczna działająca w Rumunii w latach 1930-1941. Założona przez C. Z. Codreanu, początkowo jako formacja paramilitarna Legionu Michała Archanioła (rum. Legiunea Arhanghelul Mihail), działającego od 1927.

    13 czerwca 1925 r. bierze ślub z Eleną Ilinoiu. W 1925 r., m.in. w wyniku narastającego sporu z Cuzą, wraz z Ionem Mocą i żoną wyjeżdża kontynuować studia do Grenoble. Wraca na moment do Rumunii w 1926 r. by wziąć udział w wyborach do parlamentu, które przegrywa. W 1927 r., z powodu rozpadu LANC, wraca na stałe. Zamiast przyłączyć się do którejś z dwóch zwalczających się frakcji 24 czerwca 1927 r. zakłada mistyczno-ideowy (na wzór średniowiecznych zakonów rycerskich) – Legion Michała Archanioła (Legiunea Arhanghelului Mihail), który ma służyć do pogłębiania świadomości narodowej i religijnej wśród Rumunów. W Legionie przyjął tytuł kapitana (Capitanul). Wzrastająca popularność ruchu Legionowego i jego sukcesy wyborcze skłoniły władze w latach 30. do podjęcia brutalnych represji wobec jego członków. Codreanu był wielokrotnie aresztowany, a Legion kilkakrotnie delegalizowany. Sam Legion, za władzy Codreanu, odpowiedzialny był za przynajmniej dwa zabójstwa (premiera Rumunii i zaprzysięgłego wroga Żelaznej Gwardii - Iona Duki w 1933 r. oraz byłego legionisty, "zdrajcy sprawy" - Mihaia Stelescu w 1936 r.) oraz być może powiązany był z próbą zabójstwa podsekretarza spraw wewnętrznych - Constantina Angelescu w 1930 r.

    Swastyka (dewanagari स्वस्तिक, transliteracja svastika, transkrypcja swastika, 卐) – znak zazwyczaj w kształcie równoramiennego krzyża, o ramionach zagiętych pod kątem prostym. Nazwa swastika pochodzi z sanskrytu i oznacza „przynoszący szczęście” (swasti – powodzenie, pomyślność, od su – „dobry” i asti – „jest”, -ka sufiks rzeczownikowy). Obecnie w krajach Europy i obu Ameryk symbol ten kojarzony jest prawie wyłącznie z Adolfem Hitlerem i nazizmem, natomiast w Azji jest powszechnie stosowanym symbolem szczęścia i pomyślności.Bukowina (rum. Bucovina, ukr. Буковина) – kraina historyczna położona pomiędzy Karpatami Wschodnimi a środkowym Dniestrem, obecnie, od II wojny światowej dzieli się na:

    Po sukcesie wyborczym w grudniu 1937 r., kiedy to Legion zdobył 16% głosów i stał się trzecią siłą polityczną w Rumunii, król Karol II w lutym 1938 r. rozwiązał parlament i wprowadził stan wyjątkowy. Dokonano konfiskaty całego majątku Legionu i zlikwidowano jego kooperatywy. Codreanu podporządkował się decyzjom władz: zakazał stawiania oporu i jedynie wystosował list otwarty do cieszącego się powszechnym szacunkiem historyka, prof. Nicolae Iorgi z prośbą o wstawiennictwo. Mimo to - właśnie na podstawie tego listu został 16 kwietnia 1938 r. aresztowany za "obrazę królewskiego doradcy", a wraz z nim tysiące legionistów. Codreanu został oskarżony o szpiegostwo na rzecz obcego mocarstwa (w domniemaniu: Włoch lub Niemiec), zdradę ojczyzny i przygotowywanie w porozumieniu z obcym mocarstwem zbrojnego powstania w kraju i został 27 maja 1938 r. skazany podczas pokazowego procesu na dziesięć lat ciężkich robót. W nocy z 29/30 listopada tegoż roku Codreanu oraz trzynastu innych legionistów zostało wysłanych w transporcie do więzienia w Jilavie. Nad ranem wszyscy zostali uduszeni przez eskortujących ich żandarmów, podlegających ministrowi spraw wewnętrznych, Armandowi Călinescu. Zwłoki zamordowanych, dla pewności przestrzelone, oblane kwasem siarkowym i przykryte warstwą niegaszonego wapna, zakopano następnie w lesie Tincabesti, a dół zalano betonem oraz przykryto ziemią i mchem. W prasie ukazał się komunikat o ich "zastrzeleniu podczas próby ucieczki". Dwa lata później, po abdykacji Karola II, przejęciu władzy przez armię i Legion (pod kierownictwem Horii Simy) i proklamowaniu (14 września 1940 r.) Rumunii Narodowym Państwem Legionowym, odnaleziono grób Codreanu i jego towarzyszy. Po dokonaniu ekshumacji zwłok, 30 listopada 1940 r. odbył się w Bukareszcie ich uroczysty pogrzeb. Rumuńska Cerkiew Prawosławna ogłosiła Codreanu "męczennikiem za Wiarę i Ojczyznę". Obecnie jest czczony jako wzór przez wiele organizacji nacjonalistycznych.

    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Jassy, Iaşi (węg. Jászvásár) – miasto w północno-wschodniej Rumunii (w historycznej Mołdawii), nad rzeką Bahlui (dorzecze Prutu); ośrodek administracyjny okręgu Jassy; 308,8 tys. mieszkańców (2009).

    Bibliografia[]

  • Demel Juliusz: Historia Rumunii, wyd. II, poprawione i uzupełnione, Zakład Narodowy im. Ossolińskich - Wydawnictwo, Wrocław 1986, ISBN 83-04-01553-6;
  • Przeperski Michał: Faszystowskie ruchy w Rumunii i Polsce. Garda de Fier i Ruch Narodowo-Radykalny, w: "Mówią wieki", wydanie specjalne nr 01/2010, s. 62-67, ISSN 1897-8088.

  • Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.Stan wyjątkowy – jeden z stanów nadzwyczajnych państwa, którego wprowadzenie powoduje w szczególności ograniczenie określonych praw i swobód obywatelskich. W Polsce instytucja stanu wyjątkowego była w regulacjach konstytucyjnych w latach 1952-1983 wchłonięta przez instytucję stanu wojennego.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Ion I. Moţa (ur. 5 lipca 1902 r. w Orăştie w Rumunii, zm. 13 stycznia 1937 r. w Majadahonda w Hiszpanii) – rumuński działacz i bojówkarz nacjonalistyczny.
    Parlament – w państwach o demokratycznych systemach władzy, najwyższy organ przedstawicielski, a jednocześnie zasadniczy organ władzy ustawodawczej.
    Bukareszt (rum. București) – stolica i centrum przemysłowo-usługowe Rumunii. Leży w południowo-wschodniej części kraju (44°25′N 26°06′E), nad rzeką Dymbowicą.
    Horia Sima (ur. 3 lipca 1907 r. koło Fogaraszu, zm. 25 maja 1993 r. w Madrycie) – rumuński działacz faszystowski, przywódca Żelaznej Gwardii i kolaboracyjnego marionetkowego Rumuńskiego Rządu Narodowego pod koniec II wojny światowej, emigracyjny publicysta.
    Mołdawia (hist. także Multany) – kraina historyczna w środkowo-wschodniej Europie, obecnie podzielona pomiędzy Rumunię, Mołdawię oraz Ukrainę.
    I wojna światowa – konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 (w latach 20. i 30. XX wieku nazywany "wielką wojną") pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917), a państwami centralnymi, tj. Austro-Węgrami i Niemcami wspieranymi przez Turcję i Bułgarię.
    Rabin (hebr. רַבִּי rabbī) – podstawowa funkcja religijna w judaizmie. Rabbi to hebrajskie słowo oznaczające mistrza. We współczesnym judaizmie tradycyjnym rabin jest jednocześnie administratorem gminy wyznaniowej, odpowiedzialnym za prowadzenie nabożeństw, szkoły zwanej cheder i opiekę nad domem modlitwy, czyli synagogi, oraz pełni funkcję duchowego ojca, doradcy, sędziego i interpretatora prawa religijnego w gminie. Nie jest on jednak namaszczonym przez Boga duchownym i jego autorytet opiera się wyłącznie na wiedzy i „bogobojności”.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.054 sek.