• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Cornelis Lely

    Przeczytaj także...
    Lelystad jest gminą i miastem w środkowej Holandii będącym stolicą prowincji Flevoland. Około 71 800 mieszkańców, powierzchnia ok. 765,39 km² (z czego 234,13 km² to ląd, a 531,26 km² - woda).Amsterdam – największe miasto Holandii i jej stolica konstytucyjna. Wszystkie instytucje rządowe oraz przedstawicielstwa obcych państw znajdują się w Hadze.
    Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.

    Cornelis Lely (ur. 23 września 1854 w Amsterdamie, zm. 22 stycznia 1929 w Hadze) – holenderski inżynier i polityk, gubernator Surinamu, trzykrotny minister robót publicznych.

    Życiorys[]

    Młodość[]

    Cornelis Lely urodził się 23 września 1854 roku w Amsterdamie, był siódmym synem Jana Lely, kupca zbożowego i nasiennego, oraz Adriany Marii Elisabeth van Houten.

    Lely po ukończeniu liceum w Amsterdamie podjął studia na Politechnice w Amsterdamie, a później na Politechnice w Delft, uzyskując w 1875 roku dyplom inżyniera. Przez jedenaście lat po ukończeniu studiów Lely podejmował jedynie prace tymczasowe. W latach 1875-1876 zajmował się niwelacją precyzyjną, następnie pracował przy projekcie tamy Spaarndam. Pod koniec 1876 roku był pracownikiem Kolei Państwowych, a w następnym roku nadzorował roboty publiczne w Zwolle, gdzie powierzono mu budowę śluzy. Z polecenia swojego nauczyciela, prof. L. Cohena Stuarta, został zatrudniony przez ministra robót publicznych J. Tak van Poortvlieta jako konsultant przy projekcie Kanalenwet zakwestionowanym w parlamencie. Projekt ustawy został ostatecznie odrzucony, ale Lely wyrobił sobie dobrą opinię.

    Delft – miasto i gmina w zachodniej Holandii w prowincji Holandia Południowa, nad rzeką Schie, na południe od Hagi. Od końca XVI wieku jeden z głównych europejskich ośrodków produkcji fajansu, a później porcelany. Ośrodek przemysłu metalowego (produkcja kabli), chemicznego (farmaceutyki), optycznego i elektronicznego, niegdyś również skórzanego i tytoniowego.Język niderlandzki (nid. Nederlandse taal, Nederlands, niekiedy również określany jako język holenderski, język flamandzki) – język indoeuropejski z grupy języków germańskich zaliczany do języków dolnoniemieckich. Językiem niderlandzkim posługuje się ok. 27 milionów ludzi. Dla 23 milionów jest językiem ojczystym (pierwszym) lub językiem kultury i literatury, a dla kolejnych 4 milionów drugim językiem. Większość użytkowników tego języka mieszka na zachodzie Europy. Niderlandzki jest oficjalnym językiem urzędowym w Holandii i Belgii (Flandria), a poza Europą w Surinamie i dawnych Antylach Holenderskich, czyli Bonaire, Curaçao, Sabie, Sint Eustatius, Sint Maarten i Arubie. Niderlandzki jest blisko spokrewniony z językiem niemieckim i wykazuje podobieństwo do angielskiego i duńskiego. Języki o mniejszym zasięgu, które są blisko spokrewnione z niderlandzkim to afrikaans (do 1925 uważany za lokalną odmianę niderlandzkiego) i fryzyjski (w mniejszym stopniu, gdyż nie należy do języków dolnofrankońskich).

    22 grudnia 1881 roku ożenił się z Gerardą Jacobą van Rinsum, córką maklera z Amsterdamu.

    W 1879 roku jeden z dawnych szefów Lely'ego, Van der Toorn, został przeniesiony do Hagi, gdzie zajmował się regulowaniem rzek. Lely wyjechał razem z nim, po czym powierzono mu projekt kanału Amsterdam-Tiel. Z powodu braku środków projektu nie zrealizowano, a Lely został zwolniony 1885 roku. W 1886 roku ostatecznie zdecydował się przyjąć posadę adiunkta w Delft.

    Zwolle to miasto w północno-wschodniej Holandii, nad rzeką IJssel, w pobliżu jej ujścia do zbiornika IJsselmeer, ośrodek administracyjny prowincji Overijssel. Około 121 tys. mieszkańców.Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.

    Działalność polityczna[]

    Od 1887 roku Lely był szefem komitetu ds. badań technicznych przy Radzie Zuiderzee, który zajmował się projektem zamknięcia i osuszenia zatoki Zuiderzee. Ponadto w latach 1891-1894 był ministrem robót publicznych, handlu i przemysłu. Jako minister powołał państwową komisję mając za zadanie zbadać, czy projekt dotyczący Zuiderzee powinien być zrealizowany, a sam został jej przewodniczącym. W swoim sprawozdaniu końcowym komisja opowiedziała się za realizacją projektu.

    Adiunkt (łac. adiunctus – dołączony) – stanowisko w szkołach wyższych i placówkach naukowo-badawczych dla pracowników naukowych lub naukowo-dydaktycznych posiadających stopień naukowy doktora lub doktora habilitowanego. W przeciwieństwie do samodzielnych pracowników nauki określani są czasem mianem pomocniczych pracowników nauki. Na niektórych polskich uczelniach jest przyjętym zwyczajem, że po obronieniu habilitacji naukowiec uzyskuje stanowisko profesora, jednak na wielu uczelniach nie jest to automatyczne i zależy bardziej zarówno od polityki wydziału, jak i dostępności etatów (finansowania).Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.

    Po wyborach w 1894 roku Lely został wybrany na członka parlamentu. Swoją kandydaturę zgłosił, by móc nadal wywierać wpływ na plany dotyczące osuszenia Zuiderzee. W 1897 roku ponownie objął stanowisko ministra robót publicznych, handlu i przemysłu. Podczas tej drugiej kadencji przyjęto ustawę o wypadkach (1900) i ustawę o górnictwie (1901) oraz podjęto budowę nowego portu rybackiego w Scheveningen. Koszty zamknięcia i osuszenia Zuiderzee w 1901 roku były dyskutowane w parlamencie. W związku z zarzutami ministra finansów, inwestycja została ograniczona do tamy oraz dwóch mniejszych polderów. Po wyborach w tym samym roku Lely nie znalazł się z powrotem w rządzie, a jego projekt został wycofany. Po wyborach Lely ponownie został członkiem parlamentu, a następnie gubernatorem Surinamu (1902-1905), członkiem parlamentu (1905-1913) i zastępcą burmistrza Hagi (1908-1913). Ponadto był przewodniczącym rady nadzorczej Królewskiego Instytutu Meteorologicznego Holandii (1906-1913).

    Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.

    W 1913 roku nowy premier Cort van der Linden zaproponował Lely'emu stanowisko ministra robót publicznych, a ten przyjął je pod warunkiem, że osuszenie Zuiderzee będzie częścią rządowego programu. Parlament przyjął jego projekt ustawy w sprawie zamknięcia i osuszenia Zuiderzee w 1918 roku.

    Ostatnie lata[]

    Następnie był do śmierci przewodniczącym Rady Zuiderzee, która doradzała w przygotowaniu i realizacji prac w Zuiderzee. W latach 1918-1922 był ostatni raz członkiem parlamentu.

    Powołano go na członka Królewskiej Akademii Sztuk i Nauk w Wydziale Fizyki (1895) i nadano doktorat honoris causa Uniwersytetu Technicznego w Delft (1905).

    Na jego cześć nazwano miasto Lelystad.

    Bibliografia[]

  • Lely, Cornelis (1854-1929) (niderl.). W: Biografisch Woordenboek van Nederland 1 (Haga, 1979) [on-line]. Historici.nl, 2012-02-10. [dostęp 2012-07-09].




  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.021 sek.