• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Conventio in manum


    UWAGA: TA PODSTRONA MOŻE ZAWIERAĆ TREŚCI PRZEZNACZONE TYLKO DLA OSÓB PEŁNOLETNICH



    Przeczytaj także...
    Sprzedaż – umowa cywilna, w której sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę rzeczy w gotówce lub równowartości gotówki.Pszenica orkisz (Triticum spelta L.), zwyczajowo nazywana szpelcem lub orkiszem - gatunek zboża należący do rodziny wiechlinowatych. Popularna w średniowieczu, obecnie rzadko uprawiana.
    Flamen – kapłan w starożytnym Rzymie, służący jednemu bogu. Kolegium flaminów składało się z 15 kapłanów. Najwyższy rangą był flamen Jowisza, zwany flamen Dialis. Dwaj kolejni to flamen Marsa flamen Martialis i Kwiryna flamen Quirinalis. Pozostali służyli mniejszym bogom i boginiom jak: Wulkan, Flora, Pomona.

    Conventio in manum – w prawie rzymskim, wejście żony pod władzę agnacyjną (manus) męża.

    Skutki conventionis in manum i jego braku[ | edytuj kod]

    Samo zawarcie ważnego małżeństwa, które następowało poprzez nieformalne oświadczenia woli nupturientów, nie powodowało uzyskania władzy nad żoną, i żona mogła pozostawać poza rodziną agnatycyjną swojego męża. Władzę ojcowską nad nią mógł utrzymać wówczas jej dotychczasowy pater familias (jeśli była osobą alieni iuris), bądź mogła pozostawać sui iuris, jeżeli status ten uzyskała wcześniej. Wtedy, w stosunku do rodziny męża, pozostawała osobą obcą (nawet wobec własnych dzieci). Takie małżeństwo niektórzy współcześni romaniści nazywają matrimonium sine manu.

    Nupturient (łac. nupturiens) – w prawie rzymskim, stąd także w prawie kanonicznym oraz rodzinnym jest to osoba mająca zawrzeć związek małżeński.Capitis deminutio (łac. umniejszenie osobowości) – w prawie rzymskim utrata lub zmiana jednego ze statuum osoby. Powodowała m.in. zmianę długów cywilnych na naturalne.

    Conventio in manum (wejście pod władzę męża) następowało poprzez czynności prawne. Jeżeli żona dostawała się pod władzę swego męża (manus) jako głowy rodziny, wówczas z punktu widzenia prawa stawała się agnacyjną córką swojego męża (filia loco), a w stosunku do swoich dzieci była agnacyjną siostrą (soror loco). Jeżeli przed zawarciem małżeństwa, będąc osobą sui iuris, miała własny majątek, wówczas traciła go na rzecz głowy swojej nowej rodziny agnatycznej. Jeżeli sam mąż nie był sui iuris, dostawała się ona pod władzę jego patris familias. Z kolei takie małżeństwo określane jest niekiedy jako matrimonium cum manu.

    Zasiedzenie – sposób nabycia określonego prawa wskutek upływu czasu, jedna z instytucji dawności. Funkcją zasiedzenia jest uzgodnienie stanu prawnego i stanu posiadania, instytucją prawną, która może działać przeciwstawnie do zasiedzenia, jest tzw. rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych. Swoistym odstępstwem prawnym są obydwa te uregulowania.Mancypacja (łac. mancipatio, od manus – ręka, capere – chwytać, czyli "obrzęd uchwycenia ręką") to w prawie rzymskim uroczysta czynność prawna z grupy czynności dokonywanych przy użyciu spiżu i wagi (per aes et libram). Istniała już przed kodyfikacją prawa rzymskiego w Ustawie dwunastu tablic. Pierwotnie, w prawie rzymskim okresu archaicznego i przedklasycznego, była ściśle sformalizowaną transakcją kupna-sprzedaży (emptio-venditio), umożliwiającą pochodne nabycie własności kwirytarnej (dominium ex iure Quiritium – "własności z prawa Kwirytów", tj. własności przysługującej tylko obywatelom rzymskim) oraz ustanowienie służebności gruntowej wiejskiej. W prawie okresu klasycznego stała się abstrakcyjnym sposobem nabycia własności kwirytarnej na res mancipi, a także stwierdzenia przejścia władzy nad osobą z jednej osoby na drugą. Stosowano ją w celu osiągania różnych skutków prawnych (np. emancypacja, coemptio, adopcja, testament i inne). Zanikająca w okresie poklasycznym definitywnie zniknęła w Kodyfikacji Justyniana, który zniósł podział rzeczy na res mancipi i res nec mancipi.

    Conventio in manum było jedną z przyczyn powodujących capitis deminutio minima. Oznaczało ono wykluczenie kobiety z kręgu spadkobierców po jej ojcu (było to w pewnym stopniu rekompensowane przez danie posagu przez ojca). Kobieta uzyskiwała jednak prawo do spadku po swoim mężu.

    Sposoby wejścia pod manum[ | edytuj kod]

    Conventio in manum mogło odbyć się na trzy sposoby: confarreatio, coemptio lub usus.

    Władysław Rozwadowski (ur. 27 marca 1933 roku w Lidzbarku Welskim) – prawnik, profesor zwyczajny, doktor habilitowany nauk prawnych, specjalista prawa rzymskiego.Coemptio (od łac. emptio, kupno) – w prawie rzymskim jeden ze sposobów (obok confarreatio i usus) wejścia kobiety (conventio in manum) pod władzę agnacyjną (manus) męża (lub jego pater familias) w formie uroczystego „kupna” żony.
  • Confarreatio było obrzędem o charakterze sakralnym (złożenie Jowiszowi ofiary z ciasta orkiszowego zwanego panis farreus), wywołującym skutek prawny pod postacią uzyskania władzy nad żoną. Wymagana była obecność dwóch kapłanów (Pontifex maximus i Flamen Dialis) oraz 10 świadków. Niektóre godności kapłańskie zastrzeżone były dla dzieci pochodzących z takiego małżeństwa.
  • Coemptio to pozorna sprzedaż kobiety we władzę męża w drodze mancypacji.
  •  Osobny artykuł: Coemptio.
  • Conventio in manum mogło także nastąpić w drodze swego rodzaju zasiedzenia władzy nad żoną (usus). Następowało to, jeżeli żona pozostawała w domu swego męża nieprzerwanie przez okres roku. Wystarczyło jednak, by opuściła ten dom na trzy kolejne noce, by mąż nie nabywał nad nią władzy – tzw. usurpatio trinoctis.
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Marek Kuryłowicz, Adam Wiliński, Rzymskie prawo prywatne, Kraków: „Zakamycze”, 1999, ISBN 83-7211-089-1, OCLC 830208116.
  • Władysław Rozwadowski "Prawo rzymskie" Wydanie II. Poznań 1992 ​ISBN 83-01-10031-1
  • Maria Zabłocka Confarreatio w ustawodawstwie pierwszych cesarzy rzymskich Prawo Kanoniczne 1988
  • Magdalena Chmielecka Problematyka wejścia kobiety pod władzę męża w formie usus Młody Jurysta 2017
  • Dos (łac.: posag) - w prawie rzymskim, majątek otrzymywany przez męża przy zawieraniu małżeństwa, w celu ułatwienia ponoszenia kosztów utrzymywania małżeństwa (onera matrimonii), żony i rodziny oraz zabezpieczenia żony i dzieci w razie rozwiązania małżeństwa.Patria potestas (łac. „władza ojcowska”) – w prawie rzymskim władza przysługująca ojcu (pater familias), będącym obywatelem rzymskim i osobą sui iuris, nad jego dziećmi i dalszymi zstępnymi. Prawo to zostało zlikwidowane po śmierci ostatniego cesarza rzymskiego.




    Warto wiedzieć że... beta

    Maria Zabłocka – polska prawniczka, profesor nauk prawnych, historyk prawa, specjalistka w zakresie prawa rzymskiego, profesor zwyczajny Uniwersytetu Warszawskiego.
    Prawo rzymskie – termin oznaczający najczęściej prawo starożytnego Rzymu, które rozwijało się od czasów prawa zwyczajowego, aż do kodyfikacji Justyniana I Wielkiego (VI wiek n.e.). Prawo rzymskie miało istotny wpływ na rozwój prawodawstwa europejskiego (tzw. recepcja prawa rzymskiego) w postaci prawa powszechnego (ius commune) w średniowieczu, pandektystykę która osiągnęła swoje apogeum w XIX wieku, a także na współczesną naukę, rozwijaną jako przedmiot uniwersytecki.
    Pontifex maximus (łac. najwyższy kapłan; dosłownie: najwyższy budowniczy mostów) – najwyższy w hierarchii kapłan w starożytnym Rzymie, przełożony kolegium kapłańskiego, tzw. pontyfików.
    Jowisz, Jupiter (łac. Iuppiter) – w mitologii rzymskiej bóg nieba, burzy i deszczu, najwyższy władca nieba i ziemi, ojciec bogów. Był źródłem władzy (łac. imperium), jaką dzierżyli rzymscy urzędnicy. Rzymscy władcy i wodzowie starali się pozować na ludzkie ucieleśnienie czy odzwierciedlenie Jowisza. Pospolicie utożsamiany jest z greckim Zeusem, z czasem przejął jego cechy. Atrybutami Jowisza były piorun i orzeł. Syn Saturna. W rzeczywistości jest to (tożsamy z Zeusem) praindoeuropejski bóg dziennego nieboskłonu, burzy i piorunów. Obie nazwy, grecka i łacińska, wywodzą się z praindoeuropejskiego imienia Dieus ph2ter, co w wyniku różnych przekształceń fonetycznych dało łacińskie Iuppiter (Iovis + pater). Od dopełniacza (genetivus) tego imienia, brzmiącego Iovis, pochodzi polskie imię tego bóstwa, Jowisz.
    Sui iuris (łac. [osoby] swojego prawa) – w prawie rzymskim osoby niepodlegające władzy patris familias. Jeśli osoba sui iuris była płci męskiej, wówczas sama była pater familias.
    Pater familias (łac. ojciec rodziny) – głowa rodziny agnatycznej w starożytnym Rzymie. Ojcem rodziny mógł być jedynie męski obywatel rzymski, bez względu na wiek, niepodlegający władzy ojcowskiej innego pater familias – był zatem osobą sui iuris.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.669 sek.