• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Collilongus

    Przeczytaj także...
    Rauizuchy (Rauisuchia – „krokodyle Raua”, nazwane na cześć dr. Wilhelma Rau) – grupa drapieżnych archozaurów z kladu Crurotarsi sensu Sereno, 2005 (obejmującego krokodyle i archozaury bliżej spokrewnione z nimi niż z ptakami). Najstarsze znane skamieniałości, które mogły należeć do rauizuchów, odkryto w dolnotriasowych osadach w Rosji; rauizuchami mogły być m.in. znane z nielicznych skamieniałości Vytshegdosuchus żyjący w oleneku na obszarze dzisiejszej Republiki Komi (Gower i Sennikow, 2000) lub Collilongus z oleneku Polski. Także odkryty w Chinach wczesnotriasowy Xilousuchus, pierwotnie uważany za bazalnego przedstawiciela kladu Archosauriformes, mógł w rzeczywistości być rauizuchem (z nadrodziny Poposauroidea). Grupa rozwijała się w środkowym i późnym triasie. Znane ze wszystkich kontynentów z wyjątkiem Australii i Antarktydy.Krzeszowice – miasto w woj. małopolskim, w powiecie krakowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Krzeszowice. Jest jednym z ośrodków miejskich aglomeracji krakowskiej. Według danych z 31 grudnia 2011 miasto miało 10 288 mieszkańców. Położone jest ok. 25 km na zachód od centrum (18 km od granicy) Krakowa, przy linii kolejowej nr 133 (Kraków – Katowice) i przy drodze krajowej nr 79 (ul. Kościuszki, ul. Trzebińska) (południowa część miasta). W latach 1928–1966 miasto miało status uzdrowiska o charakterze użyteczności publicznej.
    Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.

    Collilongusrodzaj niewielkiego archozauromorfa żyjącego we wczesnym triasie na obecnych terenach Europy. Został opisany w 2009 roku przez Magdalenę Borsuk-Białynicką i Andrieja Sennikowa w oparciu o jeden kręg szyjny (ZPAL RV/580) pochodzący z datowanych na wczesny olenek osadów w Czatkowicach (osiedle Krzeszowic). Wstępnie do tego taksonu przypisano również trzy inne kręgi szyjne, cztery kręgi tułowiowe i dwanaście ogonowych. Collilongus był niewielkim archozauromorfem – centra kręgów szyjnych dorosłych osobników mierzą 12–13 mm; mniej niż u wszystkich innych przedstawicieli Archosauriformes z wyjątkiem Euparkeriidae. Wydłużonym kształtem kręgi szyjne Collilongus najbardziej przypominają te należące do oleneckich rauizuchów z obecnych terenów Rosji, w szczególności należących do rodzajów Tsylmosuchus, Vytshegdosuchus, Dongusuchus i Energosuchus. Jego przynależność do rauizuchów jest możliwa, jednak z powodu niekompletności szczątków nie może zostać w pełni potwierdzona. Pomimo stosunkowo niewielkich rozmiarów Collilongus był największym zwierzęciem, którego skamieniałości odnaleziono na stanowisku Czatkowice 1.

    Kręgi szyjne (łac. vertebrae cervicales) występują w odcinku szyjnym kręgosłupa. Kręgi te są najmniejszymi ze wszystkich. U ssaków zasadniczo występuje 7 kręgów, istnieją jednakże wyjątki od tej reguły. Nieliczne ssaki mają tylko 6 kręgów szyjnych, natomiast leniwce trójpalczaste 8–10 kręgów. Badania rozwoju embrionalnego leniwców wykazały, że kręgi >7 rozwojowo należą do odcinka piersiowego.Gatunek typowy – gatunek wyznaczony przez systematyków jako typ nomenklatoryczny rodzaju. Typ nie musi być typowym przedstawicielem reprezentowanego taksonu, nie musi też świadczyć o jego zmienności. Typ umożliwia identyfikację taksonów. Okazy będące typami przechowywane są w specjalnych kolekcjach, a miejsce przechowywania wzorca jest dokładnie znane. W razie wątpliwości można odwołać się do gatunku typowego i wyróżnionych dla niego cech diagnostycznych.

    Nazwa gatunku typowego, Collilongus rarus pochodzi od łacińskich słów collum („szyja”), longum („długa”) oraz rarus („rzadka”) i odnosi się do wydłużonych kręgów szyjnych zwierzęcia oraz rzadkiego występowania jego skamieniałości na stanowisku Czatkowice 1.

    Takson – jednostka zdefiniowana w systematyce organizmów jako grupa organizmów (populacja lub grupa populacji) zwykle uznawanych za filogenetycznie spokrewnione, wyróżniających się konkretną cechą różniącą je od innych jednostek taksonomicznych. Takson obejmuje wszystkie zawarte w nim taksony niższego poziomu. Kryterium pokrewieństwa stosowane jest w systemach filogenetycznych, mimo że taksonem w zasadzie może być dowolna grupa organizmów.Archozauromorfy (Archosauromorpha) – infragromada gadów z podgromady Diapsida. Definiowana jako klad obejmujący archozaury oraz wszystkich przedstawicieli kladu Sauria bliżej spokrewnionych z nimi niż z lepidozaurami, jako klad obejmujący ostatniego wspólnego przodka rodzajów Prolacerta, Trilophosaurus i Hyperodapedon oraz archozaurów i wszystkich jego potomków lub jako klad obejmujący rodzaj Protorosaurus i wszystkich przedstawicieli kladu Sauria bliżej spokrewnionych z rodzajem Protorosaurus niż z lepidozaurami.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Magdalena Borsuk-Białynicka, Andriej G. Sennikov. Archosauriform postcranial remains from the Early Triassic karst deposits of southern Poland. „Palaeontologia Polonica”. 65, s. 283–328, 2009 (ang.). 
    Archosauriformes – klad archozauromorfów obejmujący archozaury i inne stosunkowo zaawansowane formy. Definiowany jako najwęższy klad obejmujący rodzaj Proterosuchus oraz grupę Archosauria. Znane od późnego permu (około 250 milionów lat temu).Czatkowice – niegdyś wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Krzeszowice, obecnie jedno z osiedli miasta Krzeszowice, składa się z dwóch części: Czatkowice Górne (starsza część) i Czatkowice Dolne (młodsza część), która znajduje się nad rzeką Krzeszówką w Dolinie Krzeszówki. W 1997 wieś została przyłączona do Krzeszowic.




    Warto wiedzieć że... beta

    Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.
    Instytut Paleobiologii im. Romana Kozłowskiego Polskiej Akademii Nauk zajmuje się badaniami z zakresu paleontologii. Jego siedziba znajduje się w Warszawie.
    Magdalena Borsuk-Białynicka (ur. 29 stycznia 1940 w Warszawie) – polska paleontolog specjalizująca się w badaniu mezozoicznych jaszczurek i triasowych diapsydów. Uczestniczyła w polsko-mongolskich ekspedycjach paleontologicznych na pustynię Gobi – opisała kilka nowych dla nauki gatunków późnokredowych jaszczurek, a także zauropoda Opisthocoelicaudia skarzynskii. Uczestniczyła również w opisaniu fauny wczesnotriasowych kręgowców ze stanowiska paleontologicznego w Czatkowicach, skąd – wraz z Susan Evans, Andriejem Sennikowem lub Mariuszem Lubką – nazwała kilka gatunków należących do płazów skaczących, archozauromorfów, lepidozauromorfów lub prokolofonidów. Za współautorstwo prac opisujących faunę Czatkowic otrzymała wyróżnienie Wydziału Nauk Biologicznych PAN.
    Euparkeriidae – rodzina niewielkich drapieżnych bazalnych archozauromorfów z kladu Archosauriformes. Jej przedstawiciele żyli od wczesnego do środkowego triasu (anizyk). Ich skamieniałości zostały odnalezione w południowej Afryce, Polsce i Rosji. W przeciwieństwie do siostrzanej rodziny Erythrosuchidae przedstawiciele Euparkeriidae byli niewielcy, smukli i prawdopodobnie poruszali się na dwóch nogach.
    Skamieniałości – zachowane w skałach szczątki organizmów (skamieniałości właściwe, strukturalne), a także ślady ich aktywności życiowej (skamieniałości śladowe). Skamieniałości powstają w wyniku procesu fosylizacji. Najczęściej fosylizacji ulegają tylko części szkieletowe. Proces ten zachodzi w wyniku zastąpienia pierwotnej substancji budującej części twarde organizmu innymi związkami mineralnymi (najczęściej węglanem wapnia lub krzemionką, a rzadziej np. dolomitem, syderytem, limonitem, pirytem lub fosforanami) o tym samym składzie chemicznym (np. przejście aragonitu w bardziej stabilny kalcyt) lub odmiennym składzie chemicznym. W przypadku części twardych zbudowanych ze stabilnych substancji (np. kalcytu, krzemionki) zachowują się one czasami bez żadnych przekształceń.
    Holotyp – pojedynczy typ nomenklatoryczny wskazany przez autora nazwy taksonu, na podstawie którego wyróżniono i opisano nowy gatunek lub podgatunek, ewentualnie także takson w randze gatunku wzorcowy dla rodzaju i rodzaj dla rodziny.
    Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.021 sek.