• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Cmentarze przy ul. Lipowej w Lublinie



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Zdzisław Cackowski (ur. 1 stycznia 1930 w Warząchewce Królewskiej koło Włocławka, zm. 21 czerwca 2016) – polski filozof, w latach 1987–1990 rektor Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.Uroczystość Wszystkich Świętych (łac. Sollemnitas Omnium Sanctorum) – w Kościele katolickim jest to uroczystość ku czci wszystkich chrześcijan, którzy osiągnęli stan zbawienia i przebywają w niebie, obchodzona corocznie w dniu 1 listopada, treściowo połączona z następującym po niej obchodem liturgicznym Dnia Zadusznego. W doktrynie Kościoła katolickiego jest wyrazem wiary w obcowanie świętych i powszechne powołanie do świętości. Zgodnie z liturgią Kościoła katolickiego obchodzona jest też wigilia uroczystości Wszystkich Świętych.
    Grób rodziny Laśkiewiczów (m.in. Teofila Emeryka Laśkiewicza) na cmentarzu przy ul. Lipowej
    Klemens Junosza – popiersie z nagrobka na lubelskim cmentarzu
    Nagrobek Rodziny Boczkowskich dłuta Antoniego Kurzawy
    Grób Emila Plagego znajdujący się w ewangelickiej części cmentarza
    Cerkiew w prawosławnej części cmentarza
    Cmentarz wojskowy
    Grób Juliusza Vettera na cmentarzu ewangelicko-augsburskim

    Cmentarze przy ul. Lipowej – znajdujący się przy ul. Lipowej w Lublinie najstarszy i najbardziej znany zespół cmentarzy we wschodniej Polsce, w skład którego wchodzą:

    Witold Eugeniusz Welcz (pseud. Wiktor Zawada) (ur. 13 września 1931 w Biłgoraju, zm. 26 marca 2006 w Lublinie) – dziennikarz, publicysta, prozaik.Piotr Ściegienny (ur. 31 stycznia 1801 r. w Bilczy koło Kielc, zm. 6 listopada 1890 r. w Lublinie) – ksiądz katolicki, polski działacz niepodległościowy i przywódca chłopski.
  • cmentarz rzymskokatolicki,
  • cmentarz ewangelicko-augsburski,
  • cmentarz prawosławny oraz
  • cmentarz wojskowo-komunalny z główną bramą wejściową od ul. Białej.
  • Powstanie tego jednego z najcenniejszych cmentarzy w Polsce datowane jest na rok 1794. Ma on wielonarodowy i wielowyznaniowy charakter, można na nim zobaczyć wiele nagrobków będących cennymi dziełami sztuki rzeźbiarskiej. Na lubelskiej nekropolii spoczywają ludzie zasłużeni dla miasta czy kraju – m.in. ks. Piotr Ściegienny – zesłaniec i działacz chłopski. Cmentarz był również miejscem pochówku żołnierzy armii austro-węgierskiej z I wojny światowej; bojowników poległych w walkach z bolszewikami, a także żołnierzy AK i uczestników walk w 1939. Część północna cmentarza kryje w sobie cmentarz ewangelicki – spoczywają tam prochy m.in. zasłużonej dla Lublina rodziny Vetterów. W tej samej części znajduje się także cmentarz prawosławny z cerkwią pw. Świętych Niewiast Niosących Wonności.

    Hieronim Dekutowski (ur. 24 września 1918 w Dzikowie, zm. 7 marca 1949 w Warszawie) – pułkownik, żołnierz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, cichociemny, dowódca oddziałów partyzanckich AK, DSZ i Zrzeszenia WiN, ps. "Zapora", "Odra", "Reżu", "Stary", "Henryk Zagon", "Mieczysław Piątek", harcerz.Edward Wojtas (ur. 1 marca 1955 w Wólce Modrzejowej, zm. 10 kwietnia 2010 w Smoleńsku) – polski polityk i samorządowiec, były marszałek województwa lubelskiego, od 2007 do 2010 poseł na Sejm VI kadencji.

    Historia[ | edytuj kod]

    De facto do końca XVIII wieku w Lublinie nie było wydzielonego miejsca przeznaczonego na pochówek. Lublinianie w tym czasie byli chowani w kryptach kościelnych oraz na przykościelnych małych cmentarzach. Do dnia dzisiejszego zachowały się szczątki takiego cmentarza znajdującego się obok kościoła Świętej Trójcy przy ulicy Ewangelickiej. Większość znajdujących się tam nagrobków pochodzi z początków XIX wieku.

    Grzegorz Leopold Seidler (ur. 18 września 1913 w Stanisławowie, zm. 28 grudnia 2004) – prawnik i historyk idei, profesor i rektor Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, członek Trybunału Stanu, poseł na Sejm PRL IX kadencji.Ludwik Pyrowicz (1859-1910), polski rzeźbiarz. Kształcił się w Akademii Sztuk Pięknych w Rzymie. Wykonał rzeźby: "Niewolnicy", "Transtewantki" oraz wiele medalionów. Rzeźby artysty znajdują się m.in. na Cmentarzu przy ul. Lipowej w Lublinie.

    Pozwolenie na otwarcie najstarszej części nekropolii, tj. cmentarza rzymskokatolickiego zostało wydane w 1794 przez biskupa chełmskiego i lubelskiego Wojciecha Skarszewskiego. Założono go na gruntach klasztoru Panien Brygidek Lubelskich, na tzw. Rurach. Mimo że idea otwarcia nekropolii położonej poza obrębem miasta była wynikiem realizacji zarządzenia władz austriackich zabraniającego grzebania zmarłych w kościołach i na cmentarzach przykościelnych, na niewielkim początkowo terenie nekropolii (1,68 ha) chowano początkowo tylko szczątki przenoszone z popadających w ruinę cmentarzyków śródmiejskich. Wraz z nimi przeniesiono tu kilkanaście pomników nagrobnych (kilka z nich zachowało się do dziś). Dopiero od jesieni 1811 datują się pierwsze regularne pochówki zmarłych, początkowo wolnomyślicieli (masonów), później zaś innych obywateli miasta. Cmentarz był ogrodzony i obsadzony lipami, stąd jego nazwa „Pod Lipkami” lub „Lipki”.

    Ulica Lipowa w Lublinie – jedna z głównych arterii Lublina, pierwotnie droga dojazdowa do cmentarza miejskiego. Bierze swój początek od skrzyżowania z Krakowskim Przedmieściem i Alejami Racławickimi i kończy się przy skrzyżowaniu z ulicą Narutowicza. Nazwa ulicy pochodzi od rosnących tu dawniej starych lip, które jednak zostały wycięte w 2006 roku z powodu przebudowy ulicy związanej z budową dużego centrum handlowego Plaza. Przy ulicy znajduje się największy i najstarszy w mieście zespół cmentarzy. Przy ulicy znajdują się ponadto dwie szkoły - V Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie oraz Gimnazjum nr. 9 im. Hieronima Dekutowskiego (ps. "Zapora").Tadeusz Kwiatkowski-Cugow (ur. 22 stycznia 1940 r. w Wilnie, zm. 6 czerwca 2008 w Lublinie), polski poeta, prozaik, eseista i satyryk.

    W najstarszej części cmentarza znajduje się około tysiąca grobów z XIX wieku, z których większość wymaga odnowienia. Zostały zbudowane przeważnie z nietrwałego piaskowca i wapienia. Obecnie wiele grobowców jest już opuszczonych.

    W związku z zapełnianiem się jego przestrzeni grobami, władze kościelne i miejskie kilkakrotnie dokupowały ościenne tereny poszerzając go (m.in. w latach 1853, 1870, 1899 i przed II wojną światową). Około 1825 założono sąsiadującą z cmentarzem rzymskokatolickim część ewangelicko-augsburską, a po 1840 część grecko-unicką (obecnie znaną jako cmentarz prawosławny). W 1915 część cmentarza rzymskokatolickiego została wykorzystana przez władze austriackie jako miejsce pochówku żołnierzy i w następnych latach z części tej utworzono osobny cmentarz, zwany obecnie wojskowo-komunalnym. W wojskowej części cmentarza znajdują się też groby komunistów i działaczy PZPR. Na terenie zespołu cmentarzy przy ul. Lipowej w Lublinie znajdują się trzy kaplice: pw. Wszystkich Świętych w części rzymskokatolickiej, pw. Niewiast Niosących Wonności w części prawosławnej oraz kaplica na cmentarzu wojskowo-komunalnym. W 2005 w części ewangelicko-augsburskiej oddano do użytku pierwsze na Lubelszczyźnie kolumbarium.

    Emil Plage (ur. w 1869, zm. w 1909) – mechanik, przemysłowiec i współwłaściciel "Zakładów Mechanicznych E. Plage i T. Laśkiewicz" w Lublinie.Teofil Emeryk Laśkiewicz (ur. 5 listopada 1869 w Skierniewicach, zm. 23 sierpnia 1925) – polski inżynier technolog, przemysłowiec i współwłaściciel „Zakładów Mechanicznych E. Plage i T. Laśkiewicz” w Lublinie.

    W prawosławnej części nekropolii pochowani są żołnierze armii Ukraińskiej Republiki Ludowej atamana Semena Petlury, którzy w 1920 byli sojusznikami Polski w walce z bolszewikami. Po wojnie tej wielu z nich osiedliło się w Polsce, a przed drugą wojną światową stanowili w Lublinie aktywną kulturalnie mniejszość. Jako prawosławni chowani byli w wydzielonej części cmentarza. W ostatnich latach zaniedbana wcześniej ukraińska kwatera została uporządkowana – w maju 2001 odsłonięto tu pomnik ukraińskich żołnierzy. W 2016, z inicjatywy Związku Kozaków w Polsce, uroczyście pochowano na tej części cmentarza szczątki kozaków dońskich (poległych w walce z bolszewikami w 1920), spoczywające do tego czasu na prywatnej posesji w Peresołowicach koło Hrubieszowa.

    Jan Ziemski (ur. 20 stycznia 1920 w Kielcach, zm. 22 grudnia 1988 w Lublinie) – polski artysta malarz, przedstawiciel op-artu.Edmund Kazimierz Prost (ur. 9 kwietnia 1921 w Janowie Lubelskim, zm. 20 stycznia 2008 w Lublinie) – polski lekarz weterynarii, profesor nauk weterynaryjnych, specjalista higieny zwierząt rzeźnych i żywności pochodzenia zwierzęcego.

    W prawosławnej części cmentarza znajduje się blisko 500 nagrobków. W 2009 administrująca nekropolią parafia Przemienienia Pańskiego w Lublinie dostała zgodę urzędu miasta na prace. W ich ramach utwardzono aleje na cmentarzu, oczyszczono pomniki z XIX i XX wieku, wzmocniono je, zrekonstruowano rozbite nagrobki. W planach parafii znajduje się także budowa kolumbarium. Znajdzie się ono w zrekonstruowanym murze, który kiedyś oddzielał od siebie prawosławną i ewangelicką część nekropolii.

    Kazimierz Grześkowiak (ur. 4 marca 1941 w Ostrowie Wielkopolskim, zm. 12 stycznia 1999 w Lublinie) – polski pisarz, artysta estradowy, kompozytor, satyryk, z wykształcenia filozof.Józef Łobodowski (ur. 19 marca 1909 w Purwiszkach - późniejszy powiat wileńsko-trocki, zm. 18 kwietnia 1988 w Madrycie) − współczesny polski poeta, autor liryki głęboko wizyjnej, proroczej i patetycznej.

    Cmentarze przy ul. Lipowej w Lublinie funkcjonują w świadomości lublinian jako jedna nekropolia. Są one miejscem pochówku osób zasłużonych oraz zwykłych obywateli miasta i regionu. Od 1985 nekropolia posiada status zabytku, zarówno ze względu na walory historyczne, jak i artystyczne. Znajdują się tu pomniki nagrobne wykonane przez tak znanych artystów jak Antoni Kurzawa, Bolesław Jeziorański, Konstanty Laszczka, Ludwik Pyrowicz, Bolesław Syrewicz, Hipolit Kasjan Marczewski, Leon Migalski, Adolf Saturnin Timme i inni. O objęcie opieką konserwatorską cmentarzy przy ul. Lipowej w Lublinie apelował w latach 1976 i 1981 na łamach Kameny historyk sztuki Michał Domański, który w swych artykułach dokonał pierwszego całościowego rozpoznania zabytkowych walorów rzeźby nagrobnej. W 1985 powstał Społeczny Komitet Odnowy Zabytków Lublina, przy którym dwa lata później powołano Komisję Ochrony Zabytków Cmentarnych. Od tego czasu członkowie i sympatycy urządzają doroczne kwesty, których celem jest odnowa i ratowanie zabytków cmentarnych.

    Gabriel Brzęk (ur. 25 maja 1908 w Błażowej, zm. 29 października 2002 w Lublinie) – polski zoolog i historyk nauki, specjalizujący się w zoologii, historii zoologii w Polsce, hydrobiologii, melioracjach wodnych.Stanisław Ziemecki, Landau (ur. 11 kwietnia 1881 w Warszawie, zm. 19 stycznia 1956) - fizyk polski, w latach 1953-1956 rektor Wieczorowej Szkoły Inżynierskiej w Lublinie. Początkowo używał nazwiska Landau.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Kwesta - jest to zbieranie datków pieniężnych - rzadziej w naturze - przez kwestarzy. Jej celem jest zdobycie środków na cele charytatywne lub publiczne ofiarowanych przez darczyńców.
    Józef Mazurkiewicz (ur. 14 września 1904 w Kurowie, zm. 7 października 1977 w Lublinie) – historyk prawa, profesor Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, przed II wojną światową adwokat, poseł na Sejm.
    Henryk Wojciech Jakub Wiercieński (ur. 15 lipca 1843 w Kłodnicy k. Bełżyc, zm. 16 października 1923 w Lublinie) – uczestnik powstania styczniowego, sybirak, publicysta.
    Kazimierz Julian Wincenty Jaczewski (ur. 19 lipca 1862 w Wilkowie koło Konina w guberni kaliskiej, zm. w 1934) – lekarz, działacz społeczny i kulturalny, bibliotekarz.
    Józef Tarłowski (ur. 27 lutego1931 w Lublinie, zm. 22 grudnia 2006 syn Zygmunta i Zofii) – lubelski grafik, rysownik, karykaturzysta, członek grupy artystycznej "Zamek", historyk sztuki, podróżnik, matematyk, a także wieloletni nauczyciel w Zespole Szkół Budowlanych w Lublinie (ukończył matematykę). Zasłynął m.in cyklem przedstawiającym zabytki Lublina i Lubelszczyzny. Zmarł 22 grudnia 2006 roku na zawał serca.
    Gracjan Chmielewski h. Wieniawa, (1840 - 17 maja 1930) – pedagog, polski botanik, powstaniec styczniowy 1863 r., wychowanek Szkoły Głównej w Warszawie, i kawaler Krzyża Virtuti Militari.
    Mieczysław Albert Maria Krąpiec, OP (ur. 25 maja 1921 w Berezowicy Małej – zm. 8 maja 2008 w Lublinie) – katolicki prezbiter, dominikanin, profesor filozofii, tomista, teolog, humanista, wieloletni rektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, współtwórca Lubelskiej Szkoły Filozoficznej, inicjator wydawania i przewodniczący komitetu naukowego Powszechnej Encyklopedii Filozofii.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.045 sek.