• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Cmentarz leśny w Jeziorku

    Przeczytaj także...
    Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa – polska organizacja państwowa zajmująca się kultywowaniem pamięci walki i męczeństwa narodu polskiego, a także innymi miejscami martyrologii na ziemiach polskich.Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Łomżyńskiej (TPZŁ) – stowarzyszenie powstałe 11 listopada 1958 roku w wyniku połączenia Akademickiego Koła Łomżan (zał. 8 marca 1916 r. w Warszawie) oraz Stowarzyszenia Wychowanków Szkół Średnich Ziemi Łomżyńskiej (zał. 24 października 1937 r.). Towarzystwo stawia sobie za zadanie promowanie walorów ziemi łomżyńskiej oraz samego miasta Łomży.
    Erich Koch (ur. 19 czerwca 1896 w Elberfeld, obecnie część Wuppertalu, Nadrenia, zm. 12 listopada 1986 w Barczewie) – nazista, gauleiter i ostatni nadprezydent Prus Wschodnich w latach 1933–1945, jednocześnie od 1941 szef Zarządu Cywilnego Okręgu Białystok i komisarz Rzeszy dla Ukrainy.
    RPWiM.PNG
    Cmentarz leśny w Jeziorku zimą
    Cmentarz leśny w Jeziorku latem
    Plan sytuacyjny cmentarza
    Lokalizacja cmentarza

    Cmentarz leśny w Jeziorku, kryjący prochy ofiar zbrodni hitlerowskich, znajduje się w pobliżu wsi Jeziorko, położonej przy szosie 669 Łomża-Jedwabne, 7 km od Łomży. Cmentarz na polanie jeziorkowskiego lasu należy do tych nielicznych miejsc, które mają prawie całkowicie udokumentowaną swoją historię.

    Jerzy Smurzyński (ur. 3 maja 1928 w Łomży) – polski dziennikarz, badacz zbrodni hitlerowskich, żołnierz Armii Krajowej, honorowy obywatel miasta Łomży.Jedwabne – miasto w woj. podlaskim, w powiecie łomżyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Jedwabne. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. łomżyńskiego.

    W mogiłach pochowano prochy ofiar trzech egzekucji:

  • starców z domu opieki w Pieńkach Borowych,
  • więźniów politycznych z więzienia w Łomży,
  • zakładników spośród inteligencji miasta Łomży.
  • Mieszkańcy domu starców – ok. 60 osób – zostali zamordowani w lipcu 1942 (dokładna data nie ustalona).

    Więźniowie polityczni – 62 osoby – zostali zamordowani w nocy z 29 na 30 czerwca 1943.

    Akcja 1005 (Aktion 1005, Sonderkommando 1005) - nazwa akcji przeprowadzonej przez hitlerowskie Niemcy podczas II wojny światowej, w celu zatarcia zbrodni popełnionych przez nazistów we wschodniej Europie. Została ona przeprowadzona przez ekshumację i spalenie tysięcy ciał ofiar polityki eksterminacyjnej III Rzeszy.

    Zakładnicy spośród inteligencji miasta Łomży – 52 osoby – zostali zaaresztowani rankiem 15 lipca 1943 w swoich domach i tego samego dnia zamordowani w lesie jeziorkowskim. Tej egzekucji dokonała specjalnie powołana przez Ericha Kocha grupa operacyjna nazwana od nazwiska dowódcy – grupą Müllera. Spośród tej grupy ofiar ocalał tylko Jerzy Smurzyński (ur. 1928) który tego dnia wyszedł rano z domu, dzięki czemu uniknął zaaresztowania. Jego rodzice zginęli w egzekucji.

    Na jesieni 1944 jednostka uciekających wojsk hitlerowskich Sonderkommando 1005 odkopała zwłoki pomordowanych i spaliła je na stosach, aby zatrzeć ślady zbrodni.

    Na wiosnę 1945 roku staraniem mieszkańców Łomży na terenie zbrodni powstał cmentarz obejmujący trzy mogiły zbiorowe, nad którym od lat opiekę sprawuje Szkoła w Jeziorku. W roku 2006 teren cmentarza został uznany przez Radę Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa za Miejsce Pamięci Narodowej, a funkcję społecznego Kustosza tego Miejsca Pamięci objęła tamtejsza nauczycielka – Beata Sejnowska-Runo, odznaczona w 2007 roku przez Radę Złotym Medalem Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej.

    Lista ofiar[]

    Spośród ok. 60 pensjonariuszy Domu Starców w Pieńkach Borowych udało się ustalić nazwiska tylko 13 osób. Pozostali to ofiary bezimienne

    1. Aniołkowska
    2. Bączkowski
    3. Jankiewicz
    4. Kamiński
    5. Kuczyńska Zofia
    6. Lipińska Zofia
    7. Łapińska
    8. Łopuszyńska (lub Łopuszańska)
    9. Mankiewicz
    10. Mankiewiczowa
    11. Matuszewski
    12. Sadowski
    13. Załęcka

    Więźniowie zamordowani w nocy z 29 na 30 czerwca 1943:

    1. Arkuszewska Maria
    2. Bagiński Józef
    3. Bielak Jerzy
    4. Budziszewski Czesław
    5. Czołomiej Antoni
    6. Dmochowski Władysław
    7. Godlewski Stanisław
    8. Godlewski Władysław
    9. Golatowski Antoni
    10. Golatowski Jan
    11. Grosman Adolf
    12. Gumiężny Jan
    13. Hykach Hieronim
    14. Ignatowicz Józef
    15. Ignatowicz Zofia
    16. Kaczorowski Piotr
    17. Kozłowski Tomasz
    18. Krawczyk Stanisław
    19. Michalik Marian
    20. Modzelewska Stanisława
    21. Mroczkowski Edward
    22. Mystkowska Marcela
    23. Najda Wincenty
    24. Niedzielski Jan
    25. Pacuszka Stanisław
    26. Pieczyński Bolesław
    27. Piszyńska Zofia
    28. Plechciński Kazimierz
    29. Plackowski Stefan
    30. Plicki Józef
    31. Plotczyk Wacław
    32. Rajchembach Antoni
    33. Różański Władysław
    34. Ritel Józef
    35. Sowiński Edward
    36. Staniaszek Józef
    37. Steć Józef
    38. Stękowski Jan
    39. Stokowski Aleksander
    40. Stokowski Teodor
    41. Studzińska Zofia
    42. Sutkowski Józef
    43. Szarnacki Stanisław
    44. Tomczuk Stanisław
    45. Trąbka Ludwik
    46. Trąbka Stefan
    47. Trochimiak Józef
    48. Uściński Józef
    49. Walczuk Stanisław-Kostka
    50. Wiszniewska Ewa
    51. Wiszniewska Helena
    52. Wiszniewski Franciszek
    53. Wiszniewski Józef
    54. Wiszniewski Mieczysław
    55. Wiszniewski Stanisław
    56. Wojtkowski Antoni
    57. Zakrzewski Kazimierz
    58. Zakrzewski Stanisław
    59. Zakrzewski Władysław
    60. Zalewski Aleksander
    61. Zaręba Jan
    62. Żuber Piotr

    Zakładnicy zamordowani 15 lipca 1943

    1. Barański Kazimierz,
    2. Borawski Józef
    3. Borawska Marianna z d. Burenkow
    4. Borawska Róża
    5. Borawski Tadeusz,
    6. Chrzanowski Czesław
    7. Chrzanowska Leokadia,
    8. Dynowska Janina z d. Skibińska
    9. Figurski Piotr
    10. Figurska Helena z d. Morawska
    11. Figurska Janina
    12. Figurska Regina
    13. Hojak Kazimierz
    14. Hojak Irena z d. Szczecińska,
    15. Hojak Wiesław
    16. Hryniewiecki Józef
    17. Hryniewiecka Antonina
    18. Komornicki Tadeusz Urban
    19. Komornicka Irena z d. Dynowska
    20. Komornicki Adam Józef
    21. Komornicka Anna Maria
    22. Komornicka Zofia Teresa
    23. Kordaszewski Józef
    24. Kordaszewska Helena z d. Barańska
    25. Lubowidzki Aleksander
    26. Lubowidzka Zofia z d. Łochtyn
    27. Lubowidzka Zofia
    28. Próchnicki Jan
    29. Próchnicka Natalia
    30. Próchnicka Danuta
    31. Próchnicka Janina
    32. Próchnicka Mirosława
    33. Próchnicki Cezary
    34. Próchnicki Jerzy
    35. Próchnicki Krzysztof
    36. Próchnicki Tadeusz
    37. Próchnicki Zbigniew
    38. Sadkowski Piotr
    39. Sadkowska Helena
    40. Sadkowska Jadwiga
    41. Sadkowska Wanda
    42. Siwik Witold
    43. Siwik Stanisława
    44. Smurzyński Marian Antoni
    45. Smurzyńska Antonina
    46. Szulc Józef
    47. Tyszka Tadeusz
    48. Tyszka Henryka Maria
    49. Tyszka Jerzy Zbigniew
    50. Tyszka Andrzej Janusz

    Bibliografia[]

  • Jerzy Smurzyński: "Czarne Lata na Łomżyńskiej Ziemi", Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Łomżyńskiej, Warszawa-Łomża 1997
  • Jerzy Smurzyński: "Jeziorko - historia leśnej polany", Starostwo Powiatowe w Łomży, Łomża-Warszawa 2007 : ISBN 978-83-925482-0-1
  • Beata Sejnowska-Runo: "Jeziorko - cmentarz na leśnej polanie", Urząd Gminy w Piątnicy, Łomża-Jeziorko 2007 : ISBN 978-83-925802-0-1
  • Jerzy Smurzyński, Beata Sejnowska-Runo: "Jeziorko - Miejsce pamięci Narodowej", Warszawa 2012 : ISBN 978-83-925802-1-8
  • Linki zewnętrzne[]

  • Strona internetowa Miejsca Pamięci Narodowej w Jeziorku.




  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.013 sek.