• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Cividale del Friuli

    Przeczytaj także...
    Królestwo Lombardzko-Weneckie (wł. Regno Lombardo-Veneto, niem. Königreich Lombardo-Venetien) – państwo w północnych Włoszech. Utworzone w 1815 na mocy postanowień kongresu wiedeńskiego na terenach włoskich przyłączonych do Cesarstwa Austriackiego. W 1859 Lombardia została przyłączona do Królestwa Sardynii, a w 1866 Włochy anektowały Wenecję. Monarchę reprezentował wicekról, którym podlegali gubernatorzy, odrębny dla części lombardzkiej, odrębny dla weneckiej.Wenedowie, Wendowie, Wenetowie, Wenedzi – lud zamieszkujący – w okresie rzymskim (I-IV w. n.e.) – ziemie nad Bałtykiem. Istnieje szereg hipotez na temat ich przynależności etnicznej. Identyfikowany ze Słowianami zachodnimi, Wandalami a także traktowany jako odrębny lud indoeuropejski.
    Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

    Cividale del Friuli (friul. Cividât, słń. Čedad) – miejscowość i gmina w północnych Włoszech, w regionie Friuli-Wenecja Julijska, w prowincji Udine. Miasto usytuowane jest u stóp wschodnich Alp, niedaleko granicy Słowenii, 135m n.p.m. W przeszłości miało duże znaczenie polityczne w regionie, obecnie spokojne, małe miasteczko przyciągające turystów średniowiecznym centrum.

    Państwo frankijskie (łac. Regnum Francorum) – początkowo plemienne państwo Franków, następnie jedno z najsilniejszych państw we wczesnośredniowiecznej Europie. W 800 roku na jego bazie utworzone zostało odnowione Cesarstwo Karola I Wielkiego.Język friulski a. friulański a. furlański – jeden z języków retoromańskich, największy pod względem liczby mówiących.

    Według danych na rok 2004 gminę zamieszkuje 11 355 osób, 227,1 os./km².

    Historia[]

    Cividale zostało założone jako rzymskie municypium przez Juliusza Cezara w 50 p.n.e. Pierwotna nazwa brzmiała Forum Iulii. Znaleziska archeologiczne pokazały, że obszar miejscowości był już zasiedlony przez Wenedów i Celtów. Po zniszczeniu Zuglio (Iulium Carnicum) stało się głównym miastem dystryktu Friulia, którego nazwa pochodzi właśnie od nazwy miasta. W 568 r. n.e. miasto było pierwszym większym centrum okupowanym przez Longobardów podczas ich inwazji na Italię, potem na pewien czas należało do Bizancjum. Miasto ponownie znalazło się rękach Longobardów, którzy uczynili je pierwszą stolicą swojego królestwa. Po pokonaniu Longobardów przez Karola Wielkiego (774) znalazło się w Imperium Franków. Po nieudanym powstaniu Longobardów pod przewodnictwem księcia Friuli – Hrodgauda w 776 r. miastu zmieniono nazwę z Forum Julii na Civitas Austriae (Miasto Wschodu, gdyż znajdowało się na wschodzie italskiej prowincji państwa Karola Wielkiego).

    Friuli-Wenecja Julijska (wł. Friuli-Venezia Giulia, friulski Friûl-Vignesie Julie, słoweń. Furlanija-Julijska krajina) – region w północnych Włoszech, w którego skład wchodzą 2 obszary autonomiczne tworzące region autonomiczny o powierzchni 7845 km² oraz 1,2 miliona mieszkańców. Gęstość zaludnienia 156 osób/km². W regionie język friulski jest zrównany z włoskim. W Prowincjach Udine, Pordenone oraz Gorizia jest on nauczany również w szkołach. Jest to jeden z pięciu regionów autonomicznych we Włoszech. Od zachodu graniczy z Wenecją Euganejską, od północy z Austrią a od wschodu ze Słowenią.Friuli (wł. Friuli, friul. Friûl,słow. Furlanija, niem. Friaul) – region historyczno-geograficzny położony w północno-wschodnich Włoszech. Obecnie wchodzi w skład autonomicznego regionu Friuli-Wenecja Julijska i stanowi 96% jego terytorium. Stolicą i najważniejszym miastem Friuli jest miasto Udine nazywane "Capitâl dal Friûl". Region głównie zamieszkują Friulowie mówiący na co dzień w języku friulskim. Ponadto niektóre gminy strefy przygranicznej zamieszkiwane są przez ponad 50-tysięczną mniejszość słoweńską.

    Na skutek porozumienia Karola z papieżem patriarchowie Akwilei rezydowali w mieście od 773 do 1031, kiedy to powrócili do Akwilei.

    Według historyka nauki Jamesa Burke'a, oblężenie Cividale w 1331 r. było jednym z pierwszych przypadków użycia dział w Europie.

    W 1420 miasto zostało zaanektowane przez Republikę Wenecką. Po okresie wojen napoleońskich, Cividale weszło w skład Królestwa Lombardzko-Weneckiego. Ostatecznie miasto zostało włączone do zjednoczonego Królestwa Włoch w 1866 r.

    Municipium (łac.) - gmina italska, mająca z Rzymem traktat o przymierzu i zobowiązana do wypełniania zadań wskazanych przez Rzym. Jej mieszkańcy nie posiadali pełni praw obywatelstwa rzymskiego, mieli bowiem ograniczone prawo obywatelstwa rzymskiego. Nie wolno im było głosować ani kandydować na urzędy. Z czasem jednak uzyskali pełnię praw obywatelskich rzymskich. Dziś mianem municypium określa się - ograniczone prawa obywatelskie w okresie średniowiecza i epoki wczesnonowożytnej, szczególnie w miastach na prawie niemieckim.Republika Wenecka (wł. Serenissima Repubblica di Venezia) – północnowłoska republika kupiecka istniejąca od VIII wieku do 1797. Najdłużej nieprzerwanie funkcjonujące państwo o ustroju republikańskim w historii. W średniowieczu jedna z największych potęg handlowych i politycznych w basenie Morza Śródziemnego i jedno z najbogatszych miast Europy. Republika Wenecka była najpotężniejszą i zarazem najtrwalszą z powstałych w średniowieczu miejskich komun włoskich. Jako jedno z nielicznych państw włoskich odegrała również wielką rolę w historii nie tylko Italii, ale całej Europy i basenu Morza Śródziemnego. Od czasów wypraw krzyżowych po zmagania z Imperium Osmańskim, dla Europy była Republika Wenecka głównym pośrednikiem i uczestnikiem kontaktów z muzułmańskim Bliskim Wschodem – zarówno tych pokojowych, jak i wojennych.

    Linki zewnętrzne[]

  • Źródło danych: Istituto Nazionale di Statistica



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Królestwo Włoch – państwo o ustroju monarchicznym położone na Półwyspie Apenińskim, na południe od Alp i na wyspach Sardynia i Sycylia. Powstało w 1861 roku w wyniku procesu zjednoczenia Włoch, poprzez przyłączenie do Królestwa Sardynii państw Półwyspu Apenińskiego. Włochami rządziła dynastia sabaudzka do 1946 roku, kiedy to zniesiono tam monarchię konstytucyjną i wprowadzono republikę parlamentarną, a tym samym Królestwo Włoch przestało istnieć.
    Gaius Iulius Caesar, Gajusz Juliusz Cezar, ur. 12 lipca 100 p.n.e. (13 lipca 102 r. p.n.e. – koncepcja Mommsena i Diona) w Rzymie, zm. 15 marca 44 p.n.e. w Rzymie – rzymski polityk, wódz, dyktator i pisarz. Jeden z członków stronnictwa popularów, spowinowacony z Cynną i Mariuszem. Po ich śmierci piastował kolejno urzędy kwestora, edyla, pretora, konsula i dyktatora. Sławę zdobył dzięki namiestnictwu w Galii i dzięki pomocy swych żołnierzy udało się mu pokonać opozycję, skupioną wokół senatu i Pompejusza – tzw. optymatów, aby następnie, po wieloletnich walkach, przejąć pełnię władzy w Rzymie. Zamordowany w idy marcowe przez senatorów pod przywództwem Marka Brutusa oraz Gajusza Kasjusza. W testamencie adoptował syna swojej siostrzenicy Gajusza Oktawiusza, późniejszego Oktawiana Augusta, wyznaczając go na swego spadkobiercę.
    Cesarstwo Bizantyńskie (w literaturze można też spotkać formę Cesarstwo Bizantyjskie) – termin historiograficzny używany od XIX wieku na określenie greckojęzycznego, średniowiecznego cesarstwa rzymskiego ze stolicą w Konstantynopolu. Używane zamiennie określenie Cesarstwo Wschodniorzymskie jest bardziej popularne w odniesieniu do okresu poprzedzającego upadek Cesarstwa Zachodniorzymskiego. Ze względu na dominację greckiej kultury, języka oraz ludności, Bizancjum było w wielu ówczesnych krajach Europy Zachodniej nazywane "Cesarstwem Greków", podczas gdy dla jego mieszkańców, podobnie jak dla obecnych Greków, było to Cesarstwo Rzymskie (łac. Imperium Romanum, gr. Βασίλειον Ῥωμαίων), a jego cesarze kontynuowali nieprzerwaną sukcesję cesarzy rzymskich. Świat islamu znał Bizancjum pod nazwą Rûm (ar. روم, "ziemia Rzymian"). Greckie słowo ρωμιοσύνη – rzymskość, dla Greków do dziś oznacza greckość. Dlatego nazywanie mieszkańców Cesarstwa przez krzyżowców "Grekami" mogło być dla nich obraźliwe. Zaś pod koniec istnienia Bizancjum określenie "Hellen" przestało oznaczać poganina, a Bizantyńczycy używali go podkreślając dumę ze swej starożytnej greckiej przeszłości.
    Longobardowie, Langobardowie (łac. Langobardi, starsza nazwa Wannilowie) − lud zachodniogermański. Ich nazwa pochodzi od łac. longa barba czyli długa broda, gdyż w przeciwieństwie do romańskiej ludności Italii nosili długie brody. Inna wersja pochodzenia nazwy Długobrodzi, przytoczona przez Pawła Diakona, mówi, że przed walką z Wandalami Wannilowie-Longobardowie użyli podstępu, który miał upozorować ich liczebną przewagę. Ich ówcześni wodzowie – Ibor i Agio – nakazali kobietom przebrać się za wojowników, rozpuścić włosy i spiąć je w taki sposób, by przypominały brody.
    Karol I Wielki (łac. Carolus Magnus, fr. Charlemagne, niem. Karl der Große; ur. 2 kwietnia 742 lub 747, zm. 28 stycznia 814 w Akwizgranie) – król Franków i Longobardów, Święty Cesarz Rzymski od 25 grudnia 800. Wnuk Karola Młota.
    Język słoweński (słoweń. slovenski jezik lub slovenščina) – język południowosłowiański, urzędowy w Słowenii i jeden z oficjalnych języków Unii Europejskiej. Posługuje się nim ok. 2,4 mln osób, z czego większość stanowią mieszkańcy Słowenii, a także terenów przygranicznych w Austrii i we Włoszech.
    James Burke (ur. 22 grudnia 1936 w Londonderry) – brytyjski historyk nauki, badający relacje pomiędzy odkryciami naukowymi, technicznymi wynalazkami oraz przesłankami społecznymi i ekologicznymi przyczyniającymi się do ich odkrycia. Jego książki, artykuły oraz programy dokumentalne mają charakter powiązanych ze sobą wielu wątków. Historia nauki jest przez niego prezentowana jako splot powiązanych ze sobą wydarzeń prowadzących do kumulacji wiedzy. W latach 90. był felietonistą w Scientific American (edycja polska: Świat Nauki).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.018 sek.