• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Chujten

    Przeczytaj także...
    Hanyu pinyin – oficjalna transkrypcja standardowego języka mandaryńskiego (putonghua) – urzędowego języka Chin – na alfabet łaciński.Mönchchajrchan uul, Munch-Chajrchan (mong. Мөнххайрхан уул) - drugi pod względem wysokości szczyt Mongolii i Ałtaju Mongolskiego, leży w południowo-zachodniej części kraju, na południe od Kotliny Wielkich Jezior .
    Lodowiec – wolno płynąca masa lodu powstałego z przekształcenia pokładów wiecznego śniegu. Lodowce są największym rezerwuarem wody słodkiej na Ziemi i drugim po oceanach wody na świecie.

    Chüjten orgil (mong. Хүйтэн оргил, dosł. „chłodny szczyt”; chiń. upr.: 友谊峰; pinyin: Yǒuyì Fēng; dosł. „szczyt przyjaźni”) – najwyższy szczyt Mongolii, leżący w zachodniej części kraju, w masywie Tawan Bogd uul. W czasach socjalizmu góra nosiła nazwę Najramdal (mong. Найрамдал, „przyjaźń”) na cześć przyjaźni trzech krajów socjalistycznych (Chin, Związku Radzieckiego i Mongolii), na styku granic których ten masyw górski spoczywa. Obecnie w Mongolii powrócono do nazwy tradycyjnej.

    Uproszczone pismo chińskie (chin. upr. 简体字; chin. trad. 簡體字; pinyin jiǎntǐzì) to odmiana pisma chińskiego. Uproszczenia dokonano w Chińskiej Republice Ludowej w latach 50. XX wieku. Celem reformy było ułatwienie nauki pisma i walka z analfabetyzmem. Modyfikując ok. 50 proc. najbardziej skomplikowanych z używanych dotąd znaków cel ten osiągnięto. Pismo uproszczone używane jest także w Singapurze.Ałtaj Mongolski (mong.: Монгол Алтайн нуруу, Mongol Altajn nuruu; chiń. upr.: 蒙古阿尔泰山脉; chiń. trad.: 蒙古阿爾泰山脈; pinyin: Ménggǔ Ā’ěrtài Shānmài) – góry w zachodniej Mongolii z najwyższym szczytem kraju górą Chujten (w masywie Tawan Bogd uul na granicy Mongolii, Rosji i Chin) o wysokości 4374 m n.p.m. Północno-zachodnie zbocza Ałtaju Mongolskiego należą do Chin (Region Autonomiczny Sinciang-Ujgur), reszta należy do Mongolii (ajmaki bajanolgijski, kobdoski i gobijsko-ałtajski).

    Wierzchołek leży na granicy między Mongolią a Chinami, ale część zboczy należy też do Rosji. Zbudowany jest ze skał paleozoicznych. Szczytowe partie góry pokryte są polami wiecznego śniegu i lodowcami. Według większości źródeł zaliczany jest wraz z całym masywem Tawan Bogd uul do Ałtaju Mongolskiego. Góra ta była celem licznych wypraw alpinistycznych. Pierwsze polskie wejście na górę miało miejsce w 1967.

    Kotlina Wielkich Jezior (także Płaskowyż Jeziorny; mong.: Их Нууруудын хотгор, Ich Nuuruudyn chotgor) – rozległa kotlina w zachodniej Mongolii. Rozciąga się ona pomiędzy pasmami górskimi: Tannu-Oła (na północy), Changaj (na północnym wschodzie i wschodzie), Ałtaj (na zachodzie), Ałtaj Mongolski (na południowym zachodzie i południu). Powierzchnia dna kotliny jest bardzo zróżnicowana morfologicznie, zawiera szereg niskich grzbietów górskich i wzgórz. Najniższy punkt kotliny jest na wysokości 759 m n.p.m., jednak przeważająca część kotliny leży na wysokościach powyżej 1000 m n.p.m. Większość kotliny porośnięta jest roślinnością półpustynną lub suchych stepów, w jej wschodniej części znajdują się pola barchanów i ma tam ona charakter pustynny. Na terenie Kotliny Wielkich Jezior znajduje się szereg jezior zaliczanych do największych w Mongolii, zarówno słonych: Uws-nur, Chjargas nuur, Dörgön nuur, jak i słodkowodnych: Char Us nuur, Char nuur, Ajrag nuur, Bajan nuur. Do kotliny przefiltrowują się wody z leżącego poza nią jeziora Char nuur, leżącego w Górach Changajskich.Język mongolski – główny język z rodziny mongolskiej języków ałtajskich. W węższym znaczeniu nazwa ta odnosi się do dialektu chałchaskiego, będącego podstawą współczesnego standardu literackiego i języka urzędowego Mongolii (z tego względu język mongolski bywa czasem nazywany także chałcha-mongolskim albo po prostu chałchaskim). W szerszym znaczeniu nazwa ta obejmuje także szereg dialektów ludności mongolskiej z terenów niepodległego państwa mongolskiego, niektórych obszarów Rosji oraz niektórych prowincji Chińskiej Republiki Ludowej, m.in. dialekty: czacharski, uracki, chorczyn-tumucki, chorczyński, udżumczyński, ordoski. Całkowita liczba osób mówiących językiem mongolskim w szerszym znaczeniu szacowana jest na ok. 7 milionów.

    Kontrowersje[]

    W latach 60. i 70. XX w. wysokość Chüjtena szacowano na 4653 m n.p.m., traktując jako najwyższy szczyt Mongolii. Jednak w publikacjach z przełomu lat 70/80. XX w. zaczęto podawać wysokość Chüjtena 4355 m n.p.m. i uważano, że wyższy od niego jest Mönchchajrchan uul o wysokości 4362 m n.p.m., położony na południe od Kotliny Wielkich Jezior w Ałtaju Mongolskim. Nowsze dane przywróciły pierwszeństwo Chüjtenowi, zaś szczyt Mönchchajrchan uul uznano za drugi w kraju i podaje się jego wysokość na 4204 m n.p.m.

    Mongolska Republika Ludowa (mong. Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс) - określenie państwa mongolskiego w latach 1924–1992, w okresie zależności od ZSRR.Tawan Bogd uul (mon. Таван Богд уул, tzn. Góra Pięciu Świętych) – masyw górski leżący na styku trzech państw – zachodniej Mongolii (w ajmaku bajanolgijskim z najwyższym szczytem kraju górą Chujten o wysokości 4374 m n.p.m.), Rosji (południowa część Syberii Zachodniej w Republice Ałtaju) oraz Chin (północna część zachodnich Chin, region autonomiczny Sinciang).

    Bibliografia[]

  • Gungaadasz B., 1986: Mongolska Republika Ludowa. PWN.
  • S. Kojło. Mongolia. KAW, 1980.
  • Physical Map of Mongolia. Cartographic Enterprise of State Administration of Geodesy and Cartography of Mongolia, 1998.



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик [СССР], trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, [SSSR]) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.