• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Christian z Oliwy

    Przeczytaj także...
    Malbork (łac. Mariaeburgum, Mariae castrum, Marianopolis, niem. Marienburg) – miasto w północnej Polsce, w województwie pomorskim nad Nogatem. Siedziba powiatu malborskiego.Diecezja pomezańska – jedna z czterech diecezji pruskich położona pomiędzy Warmią a ziemią chełmińską. Została utworzona 28 lipca 1243 r. decyzją legata papieskiego Wilhelma z Modeny, zatwierdzoną przez papieża Innocentego IV 30 lipca 1243 r. Granice diecezji zostały wyznaczone następująco: „zamyka ją Osa, Wisła i jezioro Drużno, postępując w górę rzeką Pasłęką tak, że powinny się w niej znaleźć żuławy: kwidzyńska i zantyrska”. Katedrą diecezjalną była katedra w Kwidzynie.
    Diecezja chełmińska została utworzona 28 lipca 1243 roku decyzją legata papieskiego Wilhelma z Modeny, a bullą papieża Jana Pawła II z 25 marca 1992 r. przemianowana na diecezję pelplińską. Tereny dotychczasowej diecezji weszły częściowo w skład zreorganizowanej diecezji (pelplińskiej), a częściowo w skład diecezji toruńskiej.

    Christian z Oliwy (ur. 1180, zm. 4 grudnia 1245) – misjonarz, cysters, biskup Prus, założyciel zakonu rycerskiego braci dobrzyńskich.

    Biografia[]

    Biskup Christian uwieczniony w herbie miasta Grudziądza
    Tablica pamiątkowa poświęcona biskupowi na ścianie kościoła farnego w Grudziądzu

    Mnich cysterski z opactwa w Oliwie ufundowanego w 1178. Od 1205 opat Cystersów Łeknie (Wielkopolska). Od 1210 opat w założonym przez siebie klasztorze cystersów Zantyr obok Białej Góry koło Malborka. W 1215 lub 1216 otrzymał z rąk papieża Innocentego III sakrę biskupią wraz z urzędem generalnego biskupa Prus. W latach 1233-1239 przebywał w niewoli u pruskich pogan – uwolniony w ramach wymiany za pięciu innych więźniów, uwolnionych następnie dzięki poręczeniu w wysokości 800 marek wypłaconemu przez papieża Grzegorza IX.

    Papież (Ojciec Święty) (łac. Summus Pontifex, od staroż. Pontifex Maximus; wł. papa, gr. pappas; forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, zwierzchnik Kościoła katolickiego, głowa Stolicy Apostolskiej oraz Suweren Państwa Miasto Watykan. Obecnym papieżem jest Franciszek.Biała Góra (niem. Weissenberg) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie sztumskim, w gminie Sztum przy drodze wojewódzkiej nr 603.

    W 1218 Chrystian otrzymał od Konrada mazowieckiego osadę Grudziądz. Decyzja ta została potwierdzona przez księcia na mocy dokumentu „łowickiego”, wydanego 5 sierpnia 1222, na mocy którego biskup uzyskał całą ziemię chełmińską. Ze strony kościelnej potwierdzenie napłynęło w 1223 od papieża Honoriusza III. W 1230, 1231 wszedł w porozumienie z Krzyżakami za obiecaną pomoc miał przekazać 1/3 opanowanych Prus, a 2/3 zatrzymać dla siebie oraz prawa zwierzchnictwa na całym terytorium.

    Archidiecezja warmińska (łac. Archidioecesis Varmiensis) – jedna z 14 archidiecezji obrządku łacińskiego w polskim Kościele katolickim.Zakon mniszy, zakon kontemplacyjny (z gr. μοναχός monachos – samotnik, z łac. contemplare – wpatrywać się) – katolicka i prawosławna forma życia zakonnego, polegająca w pierwotnej wersji na całkowitym odcięciu się od świata zewnętrznego i życie w całkowitym odosobnieniu lub w nielicznej zamkniętej wspólnocie, poświęcone prawie wyłącznie modlitwie i kontemplacji Boga.

    W 1233 Grudziądz stał się centralnym ośrodkiem misyjnym biskupa. W 1233 Chrystian dostaje się na Sambii do niewoli pruskiej, uwolniony został dopiero w 1238, a w tym czasie zapadła decyzja o podziale Prus na 3 diecezje i przydzielenie Prus Krzyżakom. W 1239 powrócił z niewoli.

    Pomimo protestów Chrystiana w 1243 legat papieski Wilhelm z Modeny podzielił biskupstwo pruskie na cztery diecezje należące do metropolii ryskiej: chełmińską, pomezańską, warmińską oraz sambijską. Christian z Oliwy, który miał objąć przewodnictwo nad jedną z diecezji, chełmińską, nie zgadzał się z decyzją zwierzchnika, i uważał się za biskupa całych Prus. Zmarł jednak przed rozwiązaniem konfliktu, w czasie powrotu z soboru powszechnego w Lyonie w 1245.

    Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.Sakra − święcenia duchowne w kościołach chrześcijańskich, najczęściej dotyczy święceń biskupich. Niegdyś sakrę nadawano nowo wybranym królom, w formie namaszczenia na stanowisko.

    Jego podobizna widnieje na herbie miast Lubawy i Grudziądza.

    Literatura[]

  • Andrzej M. Wyrwa, Bischof Chrystian und seine nicht verwirklichte Stiftung in Preußen, Altenberger Blätter, 15(2002), s. 46-62
  • Andrzej M. Wyrwa, Bischof Chrystian und seine nicht verwirklichte Stiftung i PreuBen, Analecta Cisterciensia 54(2002), z. 1-2, s. 245-269
  • Andrzej M. Wyrwa, Biskup Chrystian i jego próba fundacji klasztoru cysterskiego w Prusach, w: Pelplin – 725 rocznica powstania opactwa cysterskiego. Pelplin-Tczew 2002, s. 303- 330
  • Andrzej M. Wyrwa, Alberyk z Trois-Fontaines o początkach chrześcijaństwa w Prusach, w: Wielkopolska - Polska – Czechy. Studia z dziejów średniowiecza ofiarowane Profesorowi Bronisławowi Nowackiemu, red. Z. Górczak, J. Jaskulski, Poznań 2009, s. 69-99
  • Andrzej M. Wyrwa, Procesy fundacyjne wielkopolskich klasztorów cysterskich linii altenberskiej. Łekno, Ląd, Obra, Poznań 1995
  • Linki zewnętrzne[]

  • Christian. newadvent.org
  • Wilhelm z Modeny, Guglielmo de Savoy, Guglielmo de Chartreaux (ur. 1184?, zm. 31 marca 1251) – włoski duchowny, z zakonu kartuzów. Wicekanclerz Św. Kościoła Rzymskiego 1219-1222, biskup Modeny 1222-1233, kardynał-biskup Sabiny od 28 maja 1244. Sprawował także urząd penitencjariusza apostolskiego. Zantyr – nieistniejący gród, obecnie uroczysko w województwie pomorskim, w powiecie sztumskim, w gminie Sztum, na południe od wsi Uśnice. Znajduje się w Obszarze Chronionego Krajobrazu Rzeki Nogat, na południowym krańcu Żuław Wiślanych.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Zakon Cystersów (łac. Ordo Cisterciensis, skrót OCist. lub OCSO (Ordo Cisterciensis Strictioris Observantiae) dla trapistów) – katolicki zakon monastyczny reformowany, posługujący się regułą benedyktyńską , założony w 1098 r. przez św. Roberta z Molesme, pierwszego opata z Cîteaux (z łac. Cistercium) (obecnie Saint-Nicolas-lès-Cîteaux) we Francji. Pierwsze klasztory powstały w La Ferté (1113), Pontigny (1114), Clairvaux (1115) i Morimond (1115). Do Polski cystersi przybyli w połowie XII w.
    Bracia dobrzyńscy, oficjalna nazwa Pruscy Rycerze Chrystusowi, zwani też Kawalerami Jezusa Chrystusa a po łacinie Fratres Milites Christi (de Prussia, de Dobrzyn, de Mazovia) – zakon rycerski zorganizowany przez biskupa pruskiego Chrystiana pomiędzy 1216 a 1228 r. w celu ochrony Mazowsza i Kujaw przed najazdami pruskimi. W tym samym roku utworzenie zakonu zatwierdził papież Grzegorz IX a książę Konrad I mazowiecki nadał im w posiadanie część Ziemi dobrzyńskiej, razem z Dobrzyniem nad Wisłą. Był to jedyny zakon rycerski, który powstał i ukształtował się na ziemiach polskich.
    Sambia (niem. Samland) – kraina historyczna w Prusach, zamieszkana przez jedno z plemion pruskich. Obecnie w obwodzie kaliningradzkim Federacji Rosyjskiej. Główne miasto – Królewiec; inne miejscowości: Rybaki, Piława, Tapiawa, Welawa, Labiawa, Nowotki, Tryszkajmy, Ruszowice, Palmniki.
    Ziemia Chełmińska (łac. Terra Culmensis, niem. Kulmerland) – jednostka terytorialna dawnej Polski, która początkowo obejmowała obszar leżący w łuku Wisły pomiędzy jej prawym (wschodnim) brzegiem a Drwęcą na południu i Osą aż do jej ujścia do Wisły na północy. Na wschodzie granicą ziemi chełmińskiej była rzeka Lutryna. Od 2 poł. XIII wieku do ziemi chełmińskiej zaczęto zaliczać ziemię lubawską oraz obszar na prawym brzegu rzeki Osy wokół miasteczka Łasin. W 1317 roku przyłączono do niej ziemię michałowską (faktycznie część ziemi dobrzyńskiej). Dwa główne i najstarsze (prawa miejskie 1233 r.) miasta ziemi chełmińskiej to położone nad Wisłą Chełmno, od którego pochodzi nazwa regionu, i Toruń.
    Honoriusz III (łac. Honorius III, właśc. Cencio zwany Camerario; ur. ok. 1150 w Rzymie, zm. 18 marca 1227 tamże) – papież od 18 lipca 1216 do 18 marca 1227.
    Grzegorz IX (łac. Gregorius IX, właśc. Ugolino di Conti di Segni; ur. pomiędzy 1160, a 1170 w Anagni, zm. 22 sierpnia 1241 w Rzymie) – papież w okresie od 19 marca 1227 do 22 sierpnia 1241.
    Biskup (łac. episcopus z gr. ἐπίσκοπος episkopos: nadzorca, opiekun) – w Kościołach chrześcijańskich duchowny o najwyższych święceniach. Urząd kościelny w Kościele katolickim i w kościołach prawosławnych uznawany za najwyższy stopień sakramentu kapłaństwa.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.036 sek.