• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Chorwacja



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.Osijek (węg. Eszék, niem. Esseg, Essegg) – miasto we wschodniej Chorwacji, w historycznej krainie Slawonii, nad rzeką Drawą. Zamieszkuje je 130 tys. mieszkańców i jest czwartą co do wielkości aglomeracją kraju. Jest stolicą administracyjną żupanii osijecko-barańskiej.

    Chorwacja, Republika Chorwacji – państwo leżące na pograniczu Europy Środkowej i Europy Południowej, nad Morzem Adriatyckim i graniczące od południa z Bośnią i Hercegowiną oraz Czarnogórą, od wschodu z Serbią oraz Węgrami i Słowenią od północy. Od południowego zachodu ma dostęp do Morza Adriatyckiego. Od 1 lipca 2013 należy do Unii Europejskiej jako 28. członek wspólnoty.

    Dubrownik (chorw. Dubrovnik, do 1909 r. Ragusa) – miasto i port na południu Chorwacji (Dalmacja), nad Morzem Adriatyckim.Austriacy – naród pochodzenia germańskiego, zamieszkujący głównie Austrię oraz włoski region Trydent-Tyrol Południowy. Ich językiem ojczystym jest język niemiecki – na terenie Austrii występuje kilka dialektów języka niemieckiego, a w powszechnym użyciu jest odrębny wariant tego języka (język niemiecki w Austrii). Dominującym wśród nich wyznaniem jest katolicyzm.

    Spis treści

  • 1 Historia
  • 2 Geografia
  • 2.1 Granice i punkty skrajne
  • 2.2 Linia brzegowa Chorwacji
  • 2.3 Parki narodowe
  • 3 Podział administracyjny Chorwacji
  • 4 Ustrój polityczny
  • 5 Siły zbrojne
  • 6 Demografia
  • 6.1 Struktura etniczna
  • 6.2 Język
  • 6.3 Religia
  • 6.4 Największe miasta
  • 7 Gospodarka
  • 7.1 Rolnictwo
  • 7.2 Przemysł
  • 7.3 Turystyka
  • 8 Kultura
  • 8.1 Święta
  • 9 Krainy historyczne w Chorwacji
  • 10 Sport
  • 11 Uwagi
  • 12 Przypisy
  • 13 Linki zewnętrzne
  • Suwerenność – zdolność do samodzielnego, niezależnego od innych podmiotów, sprawowania władzy politycznej nad określonym terytorium, grupą osób lub samym sobą. Suwerenność państwa obejmuje niezależność w sprawach wewnętrznych i zewnętrznych.Międzynarodowy Festiwal Dziecięcy w Szybeniku (chorw. Međunarodni Dječji Festival) – festiwal organizowany w Szybeniku na przełomie czerwca i lipca, na który zjeżdżają dziecięce zespoły muzyczne i grupy teatralne. Organizowane są przedstawienia kukiełkowe i warsztaty dla dzieci.

    Historia[]

     Osobny artykuł: Kalendarium historii Chorwacji.
  • Do I wieku n.e. na terenie Chorwacji znajdowała się rzymska prowincja Iliria (łac. Illyricum).
  • Od I wieku n.e. prowincje rzymskie Dalmacja i Panonia.
  • Na początku VII wieku przybyły plemiona Chorwatów.
  • W 803 tereny Chorwacji Dalmatyńskiej zostały podbite i włączone do imperium Karola Wielkiego.
  • VII – VIII wiek – najazdy Ostrogotów, Awarów i plemion Słowian.
  • Tereny Chorwacji stały się miejscem rywalizacji o wpływy: papiestwa, Wenecji i Węgier.
  • W 925 powstało Królestwo Chorwacji.
  • Do 1102 rządy chorwackich książąt i królów.
  • W 1102 unia personalna z Węgrami.
  • XIV wiek – pod koniec panowania Andegawenów na Węgrzech (1308-95) okres walk wewnętrznych.
  • Po bitwie pod Mohaczem w 1526 Chorwacja dostała się pod panowanie Habsburgów.
  • Część ziem pod panowaniem Turków osmańskich, stopniowy ich napór spowodował zajmowanie praktycznie całego terytorium.
  • W XVIII wieku zmniejszanie wpływów tureckich i w latach 1809–1813 powstały Prowincje Ilyrijskie Napoleona.
  • W XIX wieku w Cesarstwie Austriackim, a później w strefie wpływów Węgier (po 1867 w Krajach Korony Świętego Stefana, czyli węgierskiej części państwa; w części austriackiej pozostała Dalmacja), cieszyła się tam jednakże autonomią (własny sejm). Austriacy starali się wyzyskiwać konflikty węgiersko-chorwackie dla umocnienia dynastii habsburskiej (np. Chorwaci pomogli w stłumieniu powstania węgierskiego w 1848).
  • Także w XIX wieku tendencje niepodległościowe (1848).
  • Po I wojnie światowej i rozpadzie Austro-Węgier w 1918 roku Chorwacja weszła w skład Królestwa SHS (Serbów, Chorwatów i Słoweńców), od 1929 w Jugosławii.
  • W czasie II wojny światowej w roku 1941 faszystowskie ugrupowanie ustaszy na czele z Ante Paveliciem przejęło władzę, ogłosiło niepodległość i powstało Niepodległe Państwo Chorwackie (NDH). Terytorium Chorwacji sprzymierzonej wówczas z Niemcami obejmowało Chorwację właściwą (choć nie całą, część terytorium przyłączono do Włoch) oraz tereny dzisiejszej Bośni i Hercegowiny.
  • W maju 1945 likwidacja przez armię jugosłowiańską Niezależnego Państwa Chorwackiego.
  •  Osobny artykuł: Rozpad Jugosławii.
  • Od 1945 po zakończeniu II wojny światowej Chorwacja została włączona do Jugosławii Josipa Broz-Tity (który sam był z pochodzenia Chorwatem).
  • W 1991 proklamowano niepodległość; rozpoczęła się wojna z Jugosławią (de facto z Serbią, wspomaganą przez oddziały czarnogórskie) (Wojna w Chorwacji).
  • Od kwietnia 1992 siły pokojowe ONZ.
  • Konflikt rozwiązany w 1995 – układ w Dayton.
  • Chorwacja zabiega o członkostwo w NATO.
  • Od początku lat 90. autorytarne rządy nacjonalistów Chorwackiej Wspólnoty Demokratycznej (HDZ) pod wodzą Franja Tudjmana (aż do jego śmierci w 1999).
  • Wygrana w wyborach 2000 sił umiarkowanych i demokratyzacja kraju: prezydentem został Stjepan Mesić, dawny antykomunistyczny opozycjonista. Rząd utworzyła koalicja zreformowanych postkomunistów z ludowcami, chadekami i partią liberalną, a na jego czele stanął Ivica Račan. Gabinet zabiegał o zbliżenie Chorwacji do struktur europejskich.
  • Przegrana w wyborach 2003, powrót do władzy Chorwackiej Wspólnoty Demokratycznej (HDZ).
  • 3 października 2005 roku Chorwacja rozpoczęła negocjacje w sprawie przyjęcia do Unii Europejskiej.
  • lipiec-sierpień 2007 roku – wielkie pożary spustoszyły wybrzeża południowo-środkowej części Chorwacji.
  • 1 kwietnia 2009 – Chorwacja dołączyła do grona państw członkowskich NATO.
  • 14 września 2011 – zakończono negocjacje w sprawie przyjęcia Chorwacji do Unii Europejskiej
  • 9 grudnia 2011 – podpisanie traktatu akcesyjnego.
  • 22 stycznia 2012 – Chorwaci w referendum opowiadają się za (66,27%) członkostwem kraju w Unii Europejskiej.
  • 1 lipca 2013 – Chorwacja wchodzi do Unii Europejskiej.
  • Cetina – rzeka w Chorwacji mająca źródła w okolicach miejscowości o tej samej nazwie w Górach Dynarskich, na wysokości 385 m n.p.m. Długość rzeki wynosi 105 km, powierzchnia dorzecza 3700km². Rzeka prawie na całym odcinku jest bardzo kręta i rwąca co sprzyja uprawianiu raftingu. Przedziera się przez potężny masyw Mosor, tworząc tam głęboki i malowniczy kanion. Do Adriatyku uchodzi w miejscowości Omiš.Letnie igrzyska olimpijskie – międzynarodowe zawody sportowe organizowane co 4 lata przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski. Należą do największych i najbardziej popularnych zawodów sportowych na świecie. Zwycięstwo na igrzyskach olimpijskich uznawane jest przez sportowców większości dyscyplin za najbardziej prestiżowe osiągnięcie.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Europa Środkowa – region położony pomiędzy różnie definiowanymi Europą Zachodnią i Europą Wschodnią. Europa Północna, Południowa i Południowo-Wschodnia również wpływają na zakres tego pojęcia, w zależności od ujęcia ich granic. Pojęcie rozumiane jest różnie w zależności od okresu historycznego.
    Węgiel brunatny – skała osadowa pochodzenia organicznego roślinnego powstała w neogenie, w erze kenozoicznej ze szczątków roślin obumarłych bez dostępu powietrza. Zawartość węgla 62-75%. Często stosowany jako paliwo. Jego wartość opałowa waha się od 7,5 do 21 MJ/kg. Węgiel brunatny jest nieodnawialnym źródłem energii.
    Josip Broz Tito (serb. Јосип Броз Тито; ur. 7 maja 1892 w Kumrovcu, Austro-Węgry – 25 maja według oficjalnego aktu urodzenia, zm. 4 maja 1980 w Lublanie) – przywódca Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii od 1945 aż do swojej śmierci. Podczas II wojny światowej Tito zorganizował antyfaszystowski - ruch oporu znany jako Partyzanci Jugosławii. Później był założycielskim członkiem Kominformu, ale opierając się radzieckim wpływom stał się jednym z założycieli i promotorów Ruchu Państw Niezaangażowanych. Zmarł 4 maja 1980 roku w Lublanie, pochowany został w Belgradzie.
    Wspólnota Europejska, WE (fr. Communauté Européenne, CE; ang. European Community, EC) – powołana do życia 1 stycznia 1958 na mocy traktatów rzymskich jako Europejska Wspólnota Gospodarcza (EWG), a istniejąca do 30 listopada 2009 historyczna organizacja ponadnarodowa. Pierwszy filar Unii Europejskiej wraz z Europejską Wspólnotą Energii Atomowej (Euratom), a do 2002 również z Europejską Wspólnotą Węgla i Stali. W 1992 na podstawie traktatu z Maastricht zmieniono nazwę EWG na Wspólnota Europejska, miał to być wyraz pragnienia państw narodowych rozszerzenia współpracy na obszary inne niż tylko gospodarka.
    Demografia Chorwacji – Chorwację zamieszkuje prawie 4,5 mln mieszkańców. Istnieje tendencja spadkowa spowodowana głównie emigracją zarobkową do krajów zachodnich, ujemnym przyrostem naturalnym oraz emigracją Serbów do rodzinnego kraju – Serbii. Znaczna większość mieszka w miastach (64%); na wsi mieszka 36%.
    Żupania vukowarsko-srijemska (chorw. Vukovarsko-srijemska županija) – komitat położony we wschodniej części Chorwacji. Obejmuje wschodnią Slawonię i zachodni Srem. Stolicą administracyjną jest Vukovar.
    Chorwacja jest demokracją parlamentarną, w której prezydent wybierany jest w wyborach powszechnych. Obecna konstytucja obowiązuje od 22 grudnia 1990 roku, pomimo tego, że państwo ogłosiło swą niezależność od Jugosławii później, 25 czerwca 1991 roku.

    Reklama