• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Choroba Creutzfeldta-Jakoba



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Drżenie zamiarowe – odmiana drżenia, inaczej drżenie ataktyczne (tremor intentionalis) – mimowolne, nierytmiczne ruchy zwykle o zmiennej amplitudzie, dotyczące głównie kończyn górnych i pojawiające się w czasie zbliżania kończyny do celu, z tendencją do nasilania w czasie wykonywanego ruchu.Glikozylacja – reakcja łączenia węglowodanów z innymi związkami organicznymi z wytworzeniem wiązania glikozydowego. Produktem glikozylacji są glikozydy.
    Diagnostyka[ | edytuj kod]
    EEG u pacjenta z sCJD: typowy obraz periodycznie występujących, trójfazowych fal ostrych

    EEG[ | edytuj kod]

    W 70% przypadków stwierdza się charakterystyczny obraz EEG (kompleksy iglica-fala wolna) na tle zdezorganizowanej czynności podstawowej. W vCJD wyniki badania EEG są całkowicie nieswoiste. Nie obserwuje się charakterystycznych dla sCJD kompleksów iglica-fala wolna. Niekiedy wynik badania EEG jest prawidłowy mimo zmian neurologicznych.

    Pasażowalne encefalopatie gąbczaste (ang. Transmissible spongiform encephalopathies, TSE), choroby prionowe – choroby układu nerwowego ludzi i zwierząt spowodowane nagromadzeniem nieprawidłowo pofałdowanych białek zwanych prionami.Pląsawica (łac. chorea) – mimowolne, nieprawidłowe ruchy obwodowych części ciała. Tego typu zaburzenie może być spowodowane bądź pierwotną chorobą ośrodkowego układu nerwowego, bądź toksycznym czy urazowym uszkodzeniem określonych struktur mózgowia. Termin wprowadzony do medycyny przez Octaviusa Sturgesa.

    Tomografia komputerowa[ | edytuj kod]

    Obraz mózgu pacjentów z CJD w tomografii komputerowej jest zazwyczaj prawidłowy. Zasugerowano, że prawidłowy wynik badania CT u pacjenta z otępieniem przemawia za rozpoznaniem CJD.

    MRI[ | edytuj kod]

    Obraz MR w sekwencji DWI u pacjenta z podejrzeniem sCJD. Diagnozę sugerują obraz kliniczny choroby (gwałtownie postępujące otępienie, zaburzenia behawioralne, ostatecznie mutyzm akinetyczny i mioklonie), typowy wynik badania EEG i nieprawidłowości widoczne w MRI: ogniska hiperdensyjne w korze i prążkowiu

    W vCJD badanie MRI wykazuje hiperintensywny sygnał w poduszce wzgórza (tzw. objaw poduszki, ang. pulvinar sign). Jest to objaw patognomoniczny dla vCJD. W sCJD bardzo intensywny sygnał w projekcji T2 pochodzi z jąder kresomózgowia.

    Myśli samobójcze, inaczej myśli suicydalne (łac. suicidium – samobójstwo) – zróżnicowane w natężeniu (od przelotnych do obsesyjnych) fantazje na temat samobójstwa towarzyszące czasem traumatycznym wydarzeniom lub zaburzeniom afektywnym (np. zaburzeniom depresyjnym). Zakres fantazji jest bardzo różnorodny, od rozważań, mniej lub bardziej szczegółowych planów poprzez odgrywanie samobójstwa, próby nieudane celowo i przypadkowo do udanego samobójstwa. Większość osób fantazjujących nigdy nie posuwa się do ich realizacji. W badaniach przeprowadzonych w Finlandii stwierdzono, że w 22% zbadanych przypadków samobójstw osoba mówiła o nim podczas swojej ostatniej wizyty u lekarza lub psychologa.Amyloid – szkodliwe, nieprawidłowe białko, powstające w organizmie w wyniku długiego przebiegu wyniszczających chorób, gromadzące się między naczyniami włosowatymi a tkankami niektórych narządów. Powoduje to ucisk i utrudnienie lub uniemożliwienie) wymiany substancji między krwią i komórkami. Schorzenie to nazywane jest amyloidozą.

    Badania laboratoryjne[ | edytuj kod]

    W płynie mózgowo-rdzeniowym chorych z sCJD stwierdza się obecność białka 14-3-3. Czułość i swoistość tego objawu szacowana jest na więcej niż 90%. Białko 14-3-3 wykrywane jest metodami Western blotting lub odmianami metody ELISA.

    Wynik badania immunoblot na obecność białka 14-3-3 w płynie mózgowo-rdzeniowym pacjenta z podejrzeniem sCJD. Linia 1: kontrola ujemna, linia 2: wynik dodatni badania, linia 3 i 4: kontrole dodatnie (3, PMR; 4, homogenat mózgu)

    Badanie neuropatologiczne[ | edytuj kod]

    Preparat histologiczny kory czołowej pacjenta zmarłego na wariant choroby Creutzfeldta-Jakoba. Widać zaznaczoną reakcję astrocytarną i pojedyncze blaszki kwitnące (florid plaques) otoczone wakuolami (wstawka w dolnym prawym rogu). Barwienie H-E, powiększenie 40 razy

    Klasyczna postać CJD[ | edytuj kod]

    W badaniu neuropatologicznym w klasycznej postaci CJD stwierdza się triadę objawów:

    Wzgórze (łac. thalamus, ang. thalamus) - część międzymózgowia znajdująca się pod spoidłem wielkim. Przylega do niego podwzgórze.Mutyzm akinetyczny (stan apaliczy) – stan, w którym chory jest przytomny, potrafi otwierać oczy, zachowuje zdolność wodzenia oczami i fiksacji wzroku, lecz nie jest w stanie nawiązać kontaktu z otoczeniem (mutyzm) ani wykonywać ruchów dowolnych (akineza). Ponadto zniesione są odruchy poza reakcjami układu autonomicznego. Stan ten powstaje na skutek obustronnego uszkodzenia tworu siatkowatego, wzgórza i zakrętu obręczy w wyniku np. udaru, nowotworu lub niedotlenienia. Może być również obserwowany w końcowych stadiach choroby Creutzfeldta-Jakoba
  • zmiany gąbczaste w neuropilu,
  • ubytki neuronów,
  • reakcje astrocytarną.
  • Zmiany o takim charakterze obecne są w różnych obszarach mózgowia. Zmiany gąbczaste są patognomoniczne dla całej grupy chorób, do której należy CJD. Niekiedy, w przypadkach o długim przebiegu, zmiany gąbczaste mogą zostać zamaskowane przez zaniki neuronów i astrocytarny rozplem gleju. Zmiany gąbczaste (ang. spongiform change) wymagają różnicowania ze stanem gąbczastym (spongiform state) pojawiającym się przy nasilonym uszkodzeniu kory. Astrocytozę można rozpoznać metodami impregnacyjnymi, takimi jak metoda Cajala albo Holzera. W korze mózgu glejoza włóknista zajmuje głębsze warstwy i towarzyszy zmianom gąbczastym, i dominują w niej formy gemistocytarne astrocytów. W korze móżdżku ma miejsce rozplem gleju Bergmanna i komórek Fañanása (lofogliocytów, gleju pióropuszowego). Niekiedy spotyka się nacieki zapalne wokółnaczyniowe o słabym nasileniu i prawdopodobnie niewielkim znaczeniu patogenetycznym.

    Zaburzenia depresyjne – zaburzenia psychiczne z grupy zaburzeń afektywnych, charakteryzujące się obniżeniem nastroju, obniżeniem napędu psychoruchowego, zaburzeniem rytmów okołodobowych i lękiem.Lęk – negatywny stan emocjonalny związany z przewidywaniem nadchodzącego z zewnątrz lub pochodzącego z wewnątrz organizmu niebezpieczeństwa, objawiający się jako niepokój, uczucie napięcia, skrępowania, zagrożenia. W odróżnieniu od strachu jest on procesem wewnętrznym, nie związanym z bezpośrednim zagrożeniem lub bólem.

    Wariant CJD[ | edytuj kod]

    W obrazie neuropatologicznym vCJD stwierdza się duże ilości patognomonicznych blaszek amyloidowych otoczonych wianuszkowato wakuolami (tzw. blaszki kwitnące, ang. florid plaques). Blaszki te rozsiane są w korze mózgu i móżdżku, w jądrach kresomózgowia, wzgórzu i podwzgórzu.

    Immunohistochemia[ | edytuj kod]

    Preparat tkanki móżdżku pacjenta zmarłego na CJD w barwieniu immunohistochemicznym. Widać blaszki amyloidowe otoczone depozytami białka prionowego. Powiększenie 158 razy

    Badania immunohistochemiczne z użyciem przeciwciał anty-PrP pozwalają na definitywne rozpoznanie chorób prionowych. Brak ekspresji PrP w większości przypadków wyklucza rozpoznanie. Ponieważ przeciwciała nie są swoiste dla PrP ani PrP, zachodzi konieczność usunięcia z badanych tkanek prawidłowej komórkowej izoformy białka. Dokonuje się tego przez autoklawowanie hydrolityczne i wodne, inkubację z kwasem mrówkowym i (lub) inkubację w kuchni mikrofalowej. Immunohistochemia uwidacznia akumulację PrP wokół zmian gąbczastych i wokół wypustek neuronalnych.

    Neuropil, pilśń nerwowa – obszary centralnego układu nerwowego utworzone przez dendryty komórek nerwowych oraz komórki glejowe i ich wypustki, znajdujące się między perikarionami neuronów.Hormon wzrostu, somatotropina, STH (ang. Growth Hormone, GH) – hormon polipeptydowy produkowany przez komórki kwasochłonne przedniego płata przysadki mózgowej. Wydzielanie hormonu wzrostu odbywa się pulsacyjnie, a częstość i intensywność pulsów zależna jest od wieku i płci.

    Mikroskopia elektronowa[ | edytuj kod]

    W badaniu ultrastrukturalnym stwierdza się otoczone błoną wakuole gąbczaste wewnątrz elementów neuronalnych, wewnątrz których tworzą się wakuole wtórne, również otoczone błonami (ang. secondary chambers). Wakuole zawierają nieznanego pochodzenia amorficzną treść. W istocie białej znajdują się wakuole śródmielinowe, rozdymające balonowato zmielinizowane włókna nerwowe. Aksony mogą być nienaruszone, ale też obkurczone i szczątkowe.

    Stanley Ben Prusiner (ur. 28 maja 1942 w Des Moines, stan Iowa) – amerykański biochemik i neurobiolog, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny w roku 1997 za odkrycie prionów – rodzaju białkowych samopowielających się infekcyjnych czynników chorobotwórczych. Badania nad nimi rozpoczął w 1972 roku, studiując pacjentów z chorobą Creutzfeldta-Jakoba (ang. CJD). W roku 1974 rozpoczął badania nad chorobą kłusową (neurologiczna choroba owiec). W kwietniu 1982 opublikował artykuł w Science używając po raz pierwszy terminu prion.Bezsenność (asomia, agrypnia, łac. insomnia, ang. insomnia) – jest zakłóceniem stanu zdrowia, w którym niewystarczająca jest długość snu lub niezadowalająca jakość snu. Bezsenność może polegać na trudnościach w zasypianiu, wczesnym przebudzaniu się, wybudzaniu się w trakcie snu lub na złej jakości snu, czego następstwami są brak poczucia wypoczęcia, gorsze samopoczucie lub zaburzenia funkcjonowania w ciągu dnia. Bezsenność może być rozumiana bądź jako objaw, bądź jako odrębna jednostka chorobowa.

    Rozpoznanie[ | edytuj kod]

    Rozpoznanie jCJD[ | edytuj kod]

    Rozpoznanie przepasażowanej (jatrogennej) CJD stawiane jest, gdy stwierdza się:

    1. Postępujący zespół móżdżkowy u pacjenta leczonego preparatami przysadki mózgowej, lub
    2. Chorobę odpowiadającą obrazem samoistnej CJD przy jednoczesnym stwierdzeniu czynnika ryzyka (np. przeszczep oponowy).

    Rozpoznanie vCJD[ | edytuj kod]

    Rozpoznanie
  • A. Definitywne – IA (postępująca choroba neuropsychiatryczna + neuropatologiczne potwierdzenie vCJD (zmiany gąbczaste i nasilona akumulacja PrP z obecnością blaszek kwitnących w mózgu i móżdżku);
  • B. Prawdopodobne – I + 4/5 z II + IIIA + IIIB;
  • C. Możliwe – I + 4/5 z II + IIIA.
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Wariant choroby Creutzfeldta-Jakoba w bazie WHO, World Health Organization [dostęp 2017-08-12] [zarchiwizowane z adresu 2017-11-15] (ang.).
    2. European Centre for Disease Prevention and Control. Creutzfeldt-Jakob disease. In: ECDC. Annual epidemiological report for 2016. Stockholm: ECDC; 2019.
    3. Jakob A. Über eigenartige Erkrankungen des Zentralnervensystems mit bemerkenswertem anatomischen Befunde (Spastische Pseudosklerose – Encephalomyclopathie mit disseminirrten Degenerationsherden). „Zeitschrift für die gesamte Neurologie und Psychiatrie”. 64 (1), s. 147-228, 1921. DOI: 10.1007/BF02870932. 
    4. Jakob A (1923) Spastische Pseudosclerose.[w:] Foerster O, Wilmanns K (ed) Monographien aus dem Gesamtgebiete der Neurologie und Psychiatrie, Die Ekstrapyramidalen Erkrankungen, Vol. 37. Julius Springer, Berlin: 215–245
    5. Creutzfeldt H.G.. Über eine eigenartige herdförmige Erkrankung des Zentralnervensystems (vorläufige Mitteilung). „Zeitschrift für die gesamte Neurologie und Psychiatrie”. 57, s. 1-18, 1920. DOI: 10.1007/BF02866081. 
    6. Masters CL, Gajdusek DC (1982) The spectrum of Creutzfeldt-Jakob disease and the virus-induced subacute spongiform encephalopathies In: Smith TJ and Cavanagh JB (ed) Recent Advances in Neuropathology. Edinburgh, Churchill Livingstone: 139–163.
    7. Kirschbaum W.. Zwei eigenartige Erkrankungen des Zentralnervensystems nach Art der spastischen Pseudosklerose (Jakob). „Zeitschrift für die gesamte Neurologie und Psychiatrie”. 92 (1), s. 175–220, 1924. DOI: 10.1007/BF02877841. 
    8. Heidenhain A. Klinische und anatomische Untersuchungen über eine eigenartige organische Erkrankung des Zentralnervensystems im Praesenium. „Zeitschrift für die gesamte Neurologie und Psychiatrie”. 118, s. 49–114, 1929. DOI: 10.1007/BF02892896. 
    9. R.G. Will, J.W. Ironside, M. Zeidler, S.N. Cousens i inni. A new variant of Creutzfeldt-Jakob disease in the UK. „Lancet”. 347 (9006), s. 921–925, 1996. DOI: 10.1016/S0140-6736(96)91412-9. PMID: 8598754. 
    10. Paweł P. Liberski: Choroba Creutzfeldta-Jakoba i inne choroby wywołane przez priony – pasażowalne encefalopatie gąbczaste. Lublin: Czelej, 2003. ISBN 83-89309-06-8.
    11. Yamada M, Itoh Y, Fujigasaki H, Naruse S, Kaneko K, Kitamoto T, Tateishi J, Otomo E, Hayakawa M, Tanaka J. A missense mutation at codon 105 with codon 129 polymorphism of the prion protein gene in a new variant of Gerstmann-Sträussler-Scheinker disease. „Neurology”. 43. 12, s. 2723-4, 1994. PMID: 7902972. 
    12. Doh-ura K, Tateishi J, Sasaki H, Kitamoto T, Sakaki Y. Pro----leu change at position 102 of prion protein is the most common but not the sole mutation related to Gerstmann-Sträussler syndrome. „Biochem Biophys Res Commun”. 163. 2, s. 974-9, 1989. PMID: 2783132. 
    13. Mallucci GR, Campbell TA, Dickinson A, Beck J, Holt M, Plant G, de Pauw KW, Hakin RN, Clarke CE, Howell S, Davies-Jones GA, Lawden M, Smith CM, Ince P, Ironside JW, Bridges LR, Dean A, Weeks I, Collinge J. Inherited prion disease with an alanine to valine mutation at codon 117 in the prion protein gene.. „Brain”. 122 ( Pt 10), s. 1823-37, 1999. PMID: 10506086. 
    14. Kitamoto T, Ohta M, Doh-ura K, Hitoshi S, Terao Y, Tateishi J. Novel missense variants of prion protein in Creutzfeldt-Jakob disease or Gerstmann-Sträussler syndrome. „Biochem Biophys Res Commun”. 191. 2, s. 709-14, 1993. PMID: 8461023. 
    15. Jin K, Shiga Y, Shibuya S, Chida K, Sato Y, Konno H, Doh-ura K, Kitamoto T, Itoyama Y. Clinical features of Creutzfeldt-Jakob disease with V180I mutation. „Neurology”. 62. 3, s. 502-5, 2004. PMID: 14872044. 
    16. Hsiao K, Dlouhy SR, Farlow MR, Cass C, Da Costa M, Conneally PM, Hodes ME, Ghetti B, Prusiner SB. Mutant prion proteins in Gerstmann-Sträussler-Scheinker disease with neurofibrillary tangles. „Nat Genet”. 1. 1, s. 68-71, 1993. DOI: 10.1038/ng0492-68. PMID: 1363810. 
    17. Goldfarb LG, Mitrová E, Brown P, Toh BK, Gajdusek DC. Mutation in codon 200 of scrapie amyloid protein gene in two clusters of Creutzfeldt-Jakob disease in Slovakia. „Lancet”. 336. 8713, s. 514-5, 1990. PMID: 1975028. 
    18. Gajdusek DC. The transmissible amyloidoses: genetical control of spontaneous generation of infectious amyloid proteins by nucleation of configurational change in host precursors: kuru-CJD-GSS-scrapie-BSE. Europ J Epidemiol 7: 567-577, 1991.
    19. Goldfarb LG, Brown P, Mitrova E, Cervenakova L, Goldin L, Korczyn AD, Chapman J, Galvez S, Cartier L, Rubenstein R, Gajdusek DC. Creutzfeldt-Jacob disease associated with the PRNP codon 200-lys mutation: an analysis of 45 families. Europ J Epidemiol. 7: 477-486, 1991.
    20. Beck JA, Mead S, Campbell TA, Dickinson A, Wientjens DP, Croes EA, Van Duijn CM, Collinge J. Two-octapeptide repeat deletion of prion protein associated with rapidly progressive dementia. „Neurology”. 57. 2, s. 354-6, 2001. PMID: 11468331. 
    21. Cochran EJ, Bennett DA, Cervenáková L, Kenney K, Bernard B, Foster NL, Benson DF, Goldfarb LG, Brown P. Familial Creutzfeldt-Jakob disease with a five-repeat octapeptide insert mutation. „Neurology”. 47. 3, s. 727-33, 1996. PMID: 8797471. 
    22. Brown P, Goldfarb LG, McCombie WR, Nieto A, Squillacote D, Sheremata W, Little BW, Godec MS, Gibbs CJ, Gajdusek DC. Atypical Creutzfeldt-Jakob disease in an American family with an insert mutation in the PRNP amyloid precursor gene. „Neurology”. 42. 2, s. 422-7, 1992. PMID: 1736177. 
    23. Goldfarb LG, Brown P, McCombie WR, Goldgaber D, Swergold GD, Wills PR, Cervenakova L, Baron H, Gibbs CJ, Gajdusek DC. Transmissible familial Creutzfeldt-Jakob disease associated with five, seven, and eight extra octapeptide coding repeats in the PRNP gene. „Proc Natl Acad Sci U S A”. 88. 23, s. 10926-30, 1992. PMID: 1683708. 
    24. Krasemann S, Zerr I, Weber T, Poser S, Kretzschmar H, Hunsmann G, Bodemer W. Prion disease associated with a novel nine octapeptide repeat insertion in the PRNP gene. „Brain Res Mol Brain Res”. 34. 1, s. 173-6, 1997. PMID: 8750875. 
    25. Thomas B. Fitzpatrick, Irwin M. Freedberg: Fitzpatrick's dermatology in general medicine. New York: McGraw-Hill, Medical Pub. Division, 2003. ISBN 0-07-138076-0.
    26. Wariant choroby Creutzfeldta-Jakoba w bazie CDC, www.cdc.gov [dostęp 2017-08-12] (ang.).
    27. Wariant choroby Creutzfeldta-Jakoba w bazie eMedicine, emedicine.medscape.com [dostęp 2017-08-12] (ang.).
    28. Kotta K, Paspaltsis I, Bostantjopoulou S, Latsoudis H, Plaitakis A, Kazis D, Collinge J, Sklaviadis T. Novel mutation of the PRNP gene of a clinical CJD case. „BMC Infect Dis”. 6, s. 169, 2006. DOI: 10.1186/1471-2334-6-169. PMID: 17129366. 
    29. Gálvez S., Cartier L.. Computed tomography findings in 15 cases of Creutzfeldt-Jakob disease with histological verification. „J Neurol Neurosurg Psychiatry”. 47. 11, s. 1244-6, 1985. PMID: 6389776. 
    30. Tschampa HJ, Zerr I, Urbach H. Radiological assessment of Creutzfeldt-Jakob disease.. „Eur Radiol”. 17. 5, s. 1200-11, 2007. DOI: 10.1007/s00330-006-0456-2. PMID: 17093966. 
    31. Budka H, Aguzzi A, Brown P, Brucher JM, Bugiani O, Gullotta F, Haltia M, Hauw JJ, Ironside JW, Jellinger K. Neuropathological diagnostic criteria for Creutzfeldt-Jakob disease (CJD) and other human spongiform encephalopathies (prion diseases). „Brain Pathol”. 5. 4, s. 459-66, 1997. PMID: 8974629. 
    32. Will RG, Zeidler M, Stewart GE, Macleod MA, Ironside JW, Cousens SN, Mackenzie J, Estibeiro K, Green AJ, Knight RS. Diagnosis of new variant Creutzfeldt-Jakob disease. „Ann Neurol”. 47. 5, s. 575-82, 2000. PMID: 10805327. 
    PMID (ang. PubMed Identifier, PubMed Unique Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego artykułu naukowego bazy PubMed.Przysadka mózgowa (łac. hypophysis) – gruczoł dokrewny o masie 0,7 g, którego funkcją jest wytwarzanie i wydzielanie hormonów.


    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Walter Rudolf Kirschbaum (ur. 26 kwietnia 1894 w Duisburgu, zm. 15 sierpnia 1982) – niemiecko-amerykański neurolog i psychiatra.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Kwas mrówkowy (kwas metanowy, E236), HCOOH – organiczny związek chemiczny, najprostszy kwas karboksylowy. Sole kwasu mrówkowego to mrówczany (metaniany). Występuje m.in. we włoskach parzących pokrzyw oraz w jadzie mrówek.
    Mirosław Jan Mossakowski (ur. 23 września 1929 w Berezie Kartuskiej, zm. 26 grudnia 2001) – polski lekarz neurolog i neuropatolog, prezes Polskiej Akademii Nauk (1999–2001), autor ponad 200 prac naukowych, autor i współautor wielu monografii i podręczników, I sekretarz Komisji Zakładowej PZPR przy PAN.
    Płyn mózgowo-rdzeniowy (łac. liquor cerebrospinalis) – przejrzysta, bezbarwna ciecz, która wypełnia przestrzeń podpajęczynówkową, układ komorowy i kanał rdzenia kręgowego.
    Móżdżek - (łac. cerebellum) część mózgowia występująca u wszystkich kręgowców, odpowiadająca za koordynację ruchów i utrzymanie równowagi ciała.
    Mendelian Inheritance in Man (MIM), wersja elektroniczna Online Mendelian Inheritance in Man (OMIM)– baza danych o wszystkich opisanych chorobach uwarunkowanych genetycznie występujących u człowieka. Projekt ma na celu gromadzenie informacji o fenotypach chorobowych i gdy to możliwe, genach których mutacje są wiązane z wystąpieniem określonych schorzeń.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.059 sek.