• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Chordofony



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Lira – instrument strunowy z grupy chordofonów wywodzący się ze starożytnej Grecji. Ma wąski, czworoboczny rezonator, z którego wychodzą dwa łukowate ramiona połączone poprzeczką. Zaopatrzony w 4 do 10 strun. Początkowo pudło rezonansowe złożone było ze skorupy żółwia.Klasyfikacja Hornbostela-Sachsa (lub Sachsa-Hornbostela) jest systemem podziału instrumentów muzycznych opracowanym przez Ericha Moritza von Hornbostela i Curta Sachsa i pierwszy raz opublikowanym w czasopiśmie "Zeitschrift für Ethnologie" w 1914 roku. System Hornbostela-Sachsa jest obecnie najpowszechniej stosowanym kryterium podziału instrumentów muzycznych.
    Systematyka[ | edytuj kod]

    Chordofony w często stosowanej klasyfikacji Hornbostela-Sachsa należą do jednej z 5 głównych grup instrumentów muzycznych.

    Najczęściej jako chordofony klasyfikowane są instrumenty strunowe, np. skrzypce, gitara, harfa, lira. Jednak określenie to obejmuje instrumenty, co do których istnieją wątpliwości, czy można nazwać je strunowymi, takie, jak łuk muzyczny, fortepian – w przeszłości nazywany instrumentem smyczkowym, obecnie zaliczany do klawiszowych oraz perkusyjnych.

    Curt Sachs (ur. 29 czerwca 1881 w Berlinie, zm. 5 lutego 1959 w Nowym Jorku), niemiecki muzykolog, badacz muzyki antycznej i orientalnej, twórca nowoczesnej instrumentologii, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli muzykologii porównawczej.Wnęka rezonansowa – zwykle zamknięta (lub prawie zamknięta) komora z metalu o dobrym przewodnictwie (najczęściej miedź, często posrebrzona), aby zmniejszyć straty energii. Jest odpowiednikiem obwodu rezonansowego, w którym i cewka, i kondensator są zastąpione ściankami wnęki.

    System Hornbostel-Sachs chordofony dzieli na dwie główne grupy:

  • instrumenty bez rezonatora jako integralnej części instrumentu (nr klasyfikacji 31, znany również jako pojedyncze);
  • instrumenty z rezonatorem (nr klasyfikacji 32, znane także jako kompozytowe).
  • Większość instrumentów muzycznych kultury zachodniej należy do drugiej grupy, także fortepian i klawesyn. Kryterium określającym podgrupę instrumentów jest zasada, w której jeśli rezonator może być usunięty bez zniszczenia instrumentu, to jest klasyfikowany jako nr 31. Pomysł z obudową fortepianu działającą jako rezonator, która mogłaby być usunięta bez zniszczenia instrumentu jest dziwny, jednak jeśli mechanizm wraz ze strunami zostanie wyjęty z pudła rezonansowego, nadal będzie mógł wydawać dźwięki. W przypadku skrzypiec struny przechodzą nad mostkiem znajdującym się na pudełku rezonatora, więc zdjęcie rezonatora oznaczałoby, że struny nie miały napięcia.

    Struna – źródło dźwięku (wibrator) w chordofonach (instrumentach strunowych). Struny mogą być wykonane z metalu, włókien naturalnych (m.in. jedwab), tworzywa sztucznego (przeważnie nylon), lub odpowiednio spreparowanych jelit zwierzęcych (instrumenty smyczkowe).Instrument perkusyjny – instrument muzyczny, w którym źródłem dźwięku jest drganie całości lub części instrumentu, które jest wywoływane uderzeniem odpowiedniej części instrumentu pałką, szczotką lub dłonią lub też potrząsaniem całym instrumentem.

    Curt Sachs wyróżnia wśród chordofonów cztery podstawowe typy: cytry, lutnie, liry i harfy. Do cytr zalicza fortepian, klawesyn, klawikord, szpinet, cymbały i psalterium. Do lutni należą skrzypce, gitara, lira korbowa, wiola, tanbura.

    Istnieje jeszcze kilka innych klasyfikacji chordofonów, z innych niż europejska kultur, m.in. w Indiach, Chinach, krajach arabskich. Stosują one inne kryteria podziału instrumentów na grupy, na przykład pod względem materiału użytego do ich wytworzenia (Chiny).

    Historia[ | edytuj kod]

    Instrumenty strunowe należą do najstarszych instrumentów muzycznych. Prawdopodobnie pierwowzorem instrumentów strunowych był łuk z drgającą cięciwą. Najstarszy znany wizerunek instrumentu strunowego pochodzi z malunków odkrytych we francuskich jaskiniach. Przedstawiają one mężczyznę grającego na jednostrunowym instrumencie za pomocą smyczka. W celu wzmacniania dźwięku takiego rodzaju instrumentów początkowo używano ust, a potem innych komór rezonansowych o naturalnym pochodzeniu. Pierwsze instrumenty strunowe, przypominające współczesne odpowiedniki z grupy szarpanych, powstały na Bliskim Wschodzie już w trzecim tysiącleciu p.n.e., skąd w wyniku ekspansji kulturowej dotarły także do Europy.

    Klawikord - najstarszy instrument klawiszowy strunowy, skonstruowany w XIV wieku. Struny wprawiane są w drgania za pomocą tangentów (listewek), które naciskają i dzielą struny po przyciśnięciu klawiszy. Powoduje to, że dźwięk wydawany przez klawikord jest bardzo cichy. Klawikord jest znacznie mniejszy od klawesynu, ma też tylko jedną klawiaturę o zakresie 4 oktaw. Kolejna różnica w stosunku do klawesynu to sposób wydobywania dźwięku. Struny klawesynu są szarpane, co daje nieporównywalną do klawikordu, ostrzejszą barwę dźwięku oraz brak możliwości gradacji dynamicznej w zależności od siły uderzenia w klawisz. Struny klawikordu są uderzane przez tangenty bezpośrednio za pomocą dwuramiennej dźwigni klawiszowej, przez co otrzymuje się barwę nadzwyczaj delikatną, ale przez to słabą dynamicznie, za to z możliwością stałej kontroli natężenia dźwięku w funkcji siły uderzenia w klawisz. Pochodzący od starożytnego monochordu, klawikord rozpowszechnił się w I połowie XVI wieku, ale wskutek ograniczonych możliwości muzycznych oraz niskiego natężenia dźwięku zawsze pozostawał w cieniu klawesynu i generalnie służył jako instrument do ćwiczeń. Pod koniec XVIII wieku ceniony był wysoko za swe możliwości dynamizacyjne, a także dzięki szczególnym możliwościom wibracyjnym. Wielkimi miłośnikami klawikordu byli Johann Sebastian Bach i jego syn Carl Philipp Emanuel Bach.Idiofony (instrumenty muzyczne samobrzmiące) – grupa instrumentów muzycznych w systematyce instrumentologicznej Curta Sachsa, w których wibratorem (źródłem dźwięku) jest ciało stałe mające niezmienną, naturalną sprężystość.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Cięciwa jest to element łuku, kuszy lub balisty służący do nadawania prędkości wystrzeliwanym pociskom. Cięciwa jest napinana ramionami łuku. Dawniej cięciwy wykonywano z włókien roślinnych, takich jak len, konopie czy jedwab oraz ze ścięgien, włosia końskiego lub jelit zwierzęcych, które do tego celu były suszone i wyprawiane.
    Bliski Wschód (arab. الشرق الأوسط; hebr. המזרח התיכון; per. خاورمیانه, Xâvar-e Miyâne; przestarzałe Lewant) – region geograficzny leżący na styku Azji, Europy i Afryki.
    Fortepian – strunowy (chordofon), młoteczkowy, klawiszowy instrument muzyczny, zaliczany do rodziny cytr. Współczesny fortepian dysponuje skalą od A2 (czasami najlepsze koncertowe od F2; instrumenty z pocz. XIX wieku od C1 ) do c (88 dźwięków/klawiszy).
    Aerofony - grupa instrumentów muzycznych w systematyce instrumentologicznej Curta Sachsa, w których wibratorem (źródłem dźwięku) jest drgający słup powietrza, zamknięty w przestrzeni rezonansowej, pobudzony do wibracji za pomocą zadęcia. W przypadku aerofonów wolnych źródłem dźwięku jest powietrze znajdujące się na zewnątrz instrumentu. Część instrumentu zamykająca słup powietrza nazywana jest piszczałką i od jej długości zależy wysokość dźwięku. Barwa dźwięku zależy od materiału, z którego wykonano piszczałkę, jej kształtu i menzury.
    Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.
    Chordofony smyczkowe – grupa instrumentów muzycznych z grupy chordofonów (strunowych), w których struna wprowadzana jest w stan wibracji za pomocą smyczka.
    Skrzypce – muzyczny instrument strunowy z grupy smyczkowych. Obecnie skrzypce są najmniejszym instrumentem z tej grupy, zarazem charakteryzują się najwyższym strojem.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.